PlusInterview

Joachim Trier over The Worst Person in the World: ‘Ik wil dat je kunt lachen en huilen bij een en dezelfde film’

De Noorse regisseur Joachim Trier (47) schreef The Worst Person in the World, over een besluiteloze bijna-dertiger, met actrice Renate Reinsve in gedachten. ‘Dat is het geheim van de smid, dat je iets specifiek maakt.’

Jan Pieter Ekker
Herbert Nordrum als Elvind en Renate Reinsve als Julie in The Worst Person in the World. Beeld AP
Herbert Nordrum als Elvind en Renate Reinsve als Julie in The Worst Person in the World.Beeld AP

Nog voordat er één vraag is gesteld, begint regisseur Joachim Trier te vertellen over zijn ervaringen in de groepsinterviews die hij eerder die dag heeft gedaan. Er zijn hem meerdere dingen opgevallen, zegt hij. “Bijvoorbeeld dat er journalisten zijn die zich verwonderen over iets waar ikzelf geen seconde bij stil heb gestaan, namelijk dat ik – als man – een film heb gemaakt over een vrouwelijk personage met wie veel vrouwen zich blijkbaar kunnen identificeren.”

“Waarom is dat vreemd? Voor mij is dat helemaal niet vreemd. Ik heb zoveel personages bedacht; als die allemaal precies zoals ikzelf zouden zijn, was het pas echt vreemd. Als mijn personages beperkt zouden zijn tot wie ik zelf ben, had ik niet meer dan één enkele scène kunnen schrijven, een saaie scène bovendien, en dat zou het einde van mijn carrière betekenen.”

De Noorse filmregisseur en scenarioschrijver Joachim Trier maakte furore met Reprise (2006) en Oslo, August 31st (2011), waarvoor hij de scenario’s samen met zijn vriend Eskil Vogt schreef. Afgelopen zomer presenteerde hij op het festival van Cannes de laatste film in hun trilogie over de Noorse hoofdstad Oslo: de atypische romantische komedie The Worst Person in the World. Daarin draait het om Julie, een besluiteloze bijna-dertiger die alles heeft, maar daar heel onrustig van wordt.

Als ze op een feestje een bijzonder leuke jongen tegen het lijf loopt, beëindigt ze haar stabiele relatie met de 45-jarige succesvolle comicbookschrijver Aksel en stort ze zich in een ongewis avontuur.

Van lichtvoetig naar serieus drama

The Worst Person in the World is niet zo maar een romantische komedie; Trier meandert met speels gemak van romkom naar coming of age annex dertigersdilemma, en van lichtvoetig naar serieus drama. “Dat is filmmaken voor mij; ik combineer graag dingen die moeilijk te combineren zijn, want ik wil dat je kunt lachen en huilen bij een en dezelfde film.” Hij kijkt het halve cirkeltje met journalisten indringend aan, en zegt dan. “Critici vinden dan vaak dat je niet coherent bent.”

In zijn films probeert hij altijd te reflecteren op zaken die in zijn omgeving spelen, zegt Trier. “Ik put uit de levens van de mensen om me heen. Ik ben nieuwsgierig en ik denk dat ik er vrij goed in ben om mensen en gedrag te observeren. Daardoor raak ik aan actuele onderwerpen, zonder dat ik een uitgesproken statement maak. Niet dat ik geen mening wil hebben of heb over MeToo, de klimaatcrisis of politieke correctheid, maar de wereld is nu eenmaal gecompliceerd en ik begrijp vaak beide zijden. Of beter: ik heb vaak begrip voor beide kanten.”

“Ik zie graag dat er een discussie op gang komt, en dat gebeurt eigenlijk nooit als je je vastbijt in je eigen gelijk. In mijn film voeren Julie en Aksel discussies over het krijgen van een kind. Die discussies heb ik ook gevoerd, en daarin heb ik aan beide kanten gestaan. Want het gaat in dit soort discussies niet alleen om gender, het gaat ook om de fase in je leven.”

Regisseur Joachim Trier: ‘Ik vind het juist fijn om de controle kwijt te raken.’ Beeld Getty Images
Regisseur Joachim Trier: ‘Ik vind het juist fijn om de controle kwijt te raken.’Beeld Getty Images

Hij zwijgt twee tellen, maar vervolgt zijn betoog voordat er een nieuwe vraag kan worden gesteld – Trier houdt graag de regie. “Het ligt voor de hand om te veronderstellen dat er veel van mezelf in Aksel zit en dat ik me vooral met hem identificeer, maar er zit ook veel van mezelf in Julie en in de andere personages. Als je schrijft heb je lang niet alles compleet onder controle en dat hoeft ook niet.”

Met een zelfverzekerde blik: “Ik vind het juist fijn om de controle kwijt te raken. Als verhalenverteller wil ik het juist over dingen hebben waar ik het antwoord niet op heb, over dingen die ik niet ken.”

Veel vrouwen geobserveerd

Op de vraag of hij veel vrouwen heeft bekeken voor The Worst Person in the World, moet hij lachen. “Wat moet ik hier nu eens op zeggen, zodat ik niet voor vies mannetje wordt uitgemaakt… Maar serieus: ja, ik heb in mijn leven veel vrouwen geobserveerd. En ik hoop dat ik dat op een respectvolle en accurate manier heb gedaan – dat is in ieder geval wat ik altijd probeer.”

“Ik schreef de rol van Julie met Renate in gedachten, dat scheelt, denk ik. Ik ken haar al sinds Oslo, August 31st, waarin ze een piepklein rolletje heeft met slechts één regel dialoog. Sindsdien wilde ik al met haar werken, want ze is een enorm talent en ik wist dat ze een ster zou worden, maar niemand gaf haar een grote rol. Deze rol is op haar lijf geschreven. Dat is het geheim van de smid, denk ik; dat je iets specifiek maakt.”

Vandaar ook de filmtitel, aldus Trier. “Julie woont in Noorwegen, een van de meest geprivilegieerde landen in West-Europa. We zijn schathemeltjerijk door de olie in de grond, we hebben gratis onderwijs en gratis dokters, we zijn trots op onze democratie. De toekomst lacht Julie tegemoet, maar het lukt haar niet om gebruik te maken van alle mogelijkheden. In Noorwegen zeggen we dan: verdens verste menneske, ik voel me de slechtste mens op aarde. Want als je in Noorwegen faalt, in een land met zoveel mogelijkheden, dat ben je echt een enorme kluns.”

The Worst Person in the World is te zien Cinecenter, City, Eye, Filmhallen, Kriterion, Rialto, Studio/K en Tuschinski.

Prijzen

Op het festival van Cannes werd Renate Reinsve (34) onderscheiden met de Palm voor Beste Actrice. De bekroning kwam op een onverwacht moment; omdat de (film)rollen niet voor het oprapen lagen, twijfelde ze namelijk over haar carrière en heeft ze zelfs nog even overwogen om timmerman te worden. “Ik had een oud huis gekocht bij Oslo, dat ik zelf ben gaan opknappen en dat beviel me uitstekend. Maar begrijp me niet verkeerd, ik ben heel, heel blij dat Joachim me belde.”

De Noorse productie The Worst Person in the World is genomineerd voor de Oscar voor beste internationale film, zo is dinsdag bekendgemaakt door de Academy of Motion Pictures Arts and Sciences. Joachim Trier en Eskil Vogt maken 27 maart tevens kans op de Oscar voor het beste oorspronkelijke scenario.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden