Plus Film

Jinpa is een even hedendaagse als tijdloze western

Jinpa, een even hedendaagse als­ ­tijdloze western uit Tibet. Beeld -

Zo raadselachtig als de titel Jinpa op het eerste gezicht is, zo droogkomisch is de oorspronkelijke Chinese titel van deze Tibetaanse film. Zhuang si le yi zhi yang betekent zoiets als ‘botsing met een schaap’, en dat is inderdaad de gebeurtenis waarmee het allemaal begint in deze beeldschoon gefilmde, ongrijpbare hedendaagse western.

De film speelt constant ergens tussen die twee registers: raadselachtig en droogkomisch. De titel Jinpa wordt niet minder enigmatisch als je weet dat het een persoonsnaam is, want er zijn in Pema Tsedens Jinpa in feite drie Jinpa’s in het spel: twee personages in de film en de hoofdrol­speler.

Allereerst is er personage Jinpa, een truckchauffeur die met zijn wilde haardos, zwarte leren jack en glimmende zonnebril eerder oogt als een rockster, of als een filmster die een rockster speelt. Het personage wordt gespeeld door Jinpa, een dichter en acteur die in zijn thuisland zo’n grote ster is dat hij aan één naam genoeg heeft. Hij speelde ook al een bijrol in Tsedens vorige film, Tharlo (niet in Nederland uitgebracht), en staat opnieuw centraal in de volgende film van de Tibetaanse filmmaker, Qiqiu, die ­komende week op het filmfestival van Venetië in première gaat.

Jinpa’s truckende titelpersonage pikt een lifter op (gespeeld door Genden Phuntsok) die wonderlijk ­genoeg óók Jinpa heet. Dat is nadat hij het schaap heeft doodgereden. Gewoon een ongeluk op de lange, lege wegen in Tibet. Jinpa was heel even afgeleid door een glorieus zwevende roofvogel en boem, daar lag dat arme dier onder zijn enorme wielen. Zijn pogingen een waardige begrafenis voor het beest te verzorgen, weerhouden hem er vervolgens niet van op de markt ook een flinke voorraad schapenvlees in te slaan.

Dat verhaaltje rond de dood in zijn vele gedaantes werkt metaforisch door in het grotere verhaal van Jinpa. Dat wordt in gang gezet door die raadselachtige lifter die de trucker oppikt, niet lang nadat hij het schaap omver heeft gereden. De zwijgzame jongen vertelt zonder blikken of blozen wat zijn doel is: hij reist naar het afgelegen gehucht Sanak om daar de man te vermoorden die jaren terug zijn vader ombracht. Jinpa hoort het aan, zet de knul af op een stoffige T-splitsing en rijdt door. Maar het verhaal blijft aan hem knagen, en op de terugweg stopt hij zelf ook in Sanak. Daar springt de film heen en weer tussen wat de oudere Jinpa er zelf meemaakt en wat men hem vertelt over de jongere Jinpa.

De inmiddels 49 jaar oude regisseur Pema Tseden was ooit de eerste Tibetaanse student aan de filmacademie van Peking. Voor hij zich op de cinema stortte, was hij schrijver; hij heeft meer dan vijftig boeken gepubliceerd. Die achtergrond is duidelijk te voelen in Jinpa, zijn zesde speelfilm. Boeddhistische filosofie wordt vermengd met droogkomische dialogen die in de verte doen denken aan de films van Quentin Tarantino – toch niet de meest voor de hand liggende verwijzing voor een Tibetaanse film­maker.

Overigens is Jinpa, in weerwil van de literaire achtergrond van zijn maker, in de eerste plaats een zeer ­filmische vertelling. Tseden vangt zijn verhaal in beeldschone filmshots. De in het bijna vierkant, traditionele filmformaat gedraaide beelden zijn stuk voor stuk om in te lijsten zo mooi. Het woestijnachtige en dunbevolkte Kekexiliplateau wordt in zijn visie de achtergrond voor een even hedendaagse als tijdloze western. Of misschien is het woord ‘eastern’ hier beter op zijn plaats. Hoe dan ook is Jinpa een film als geen andere.

Jinpa
Regie Pema Tseden
Met Jinpa, Genden Phuntsok
Te zien in Eye, Filmhallen, Rialto en Kriterion

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden