Plus

Jimmy Rosenberg had nummer één van de wereld kunnen zijn

Jimmy Rosenberg met op de achtergrond zijn vader, 2006. Het beeld is afkomstig uit de documentaire De vader, de zoon en het talent, die te zien is op www.2doc.nl en YouTube.Beeld Ton Peters

Jimmy Rosenberg leek de nieuwe Django Reinhardt te worden, maar raakte aan lager wal. Na een lange afwezigheid staat de sinti-gitarist vrijdag op het festival Django Amsterdam.

Hoe ver had Jimmy Rosenberg het kunnen schoppen als drugs zijn leven en carrière niet hadden verwoest? “Dan was hij de superster van de gypsyjazz geworden, de nummer één van de wereld”, zegt Arnoud van den Berg beslist. Robin Nolan denkt dat er voor Rosenberg ook een toekomst buiten de gypsyjazz zou zijn geweest. “Hij was altijd heel nieuwsgierig naar andere genres, daar was hij zeker mee aan de slag gegaan.”

Arnoud van den Berg en Robin Nolan organiseren komend weekend in het Bimhuis voor de zesde keer Django Amsterdam. Ze vernoemden het gypsyjazzfestival, waar morgen Jimmy Rosenberg optreedt, naar de legendarische grondlegger van het genre: de Belgische sinti-gitarist Django Reinhardt (1910-1953), de man die zelfs met twee verminkte vingers aan zijn linkerhand sneller speelde dan iedereen.

Stabiel

De twee festivalorganisatoren spelen zelf ook gypsyjazz. De in Amsterdam wonende Engelsman Robin Nolan is een internationaal vermaarde gitarist, Arnoud van den Berg speelt bas. Als voorproefje op Django Amsterdam traden zij onlangs samen met Jimmy Rosenberg op in het Amsterdamse café Kapitein Zeppos. “Het ging goed met hem. Zijn toestand is stabiel.”

Bij een gesprek met Van den Berg en Nolan over Jimmy Rosenberg is ook Anthony Williams aanwezig, net als Nolan een Engelsman die in Nederland woont en een groot connaisseur van gypsyjazz. Hij was te zien in De vader, de zoon & het talent, de inmiddels klassieke documentaire uit 2006 over Jimmy Rosenberg. “Ik ben op twee dingen in mijn leven echt trots”, zegt Williams. “Eén: ik heb de zoon van Django Reinhardt, Babik, een hand gegeven. En twee: Ik heb Jimmy Rosenberg een hand gegeven.”

Williams kan zich de eerste keer dat hij Rosenberg hoorde spelen goed herinneren. “Het was een ervaring die mijn leven veranderde. Daar waren maar een paar minuten voor nodig. Het maakte op mij evenveel indruk als de eerste keer Bach en de eerste keer Shakespeare.”

Alles op intuïtie

Wat maakt Jimmy Rosenberg tot zo’n uitzonderlijk talent? “Ze noemden hem in de jaren negentig de nieuwe Django en daar was niets overdreven aan”, zegt Robin Nolan. “Hij heeft een ongelooflijke techniek; ik heb nooit iemand zo snel zien spelen als hij. Maar er is meer. Als Jimmy speelt, gaat dat volledig op gevoel. Hij zit echt ín de muziek.”

Anthony Williams: “Techniek kan intuïtie in de weg zitten. Bij Jimmy was dat nooit het geval. Je hebt gypsyjazzgitaristen die avond aan avond dezelfde solo’s spelen. En in de reguliere jazz viel zelfs een grootheid als Charlie Parker in zijn solo’s wel eens terug op beproefde licks. Jimmy nooit. Een improvisatie is bij hem altijd echt een improvisatie.”

Maar ergens ging dus iets helemaal mis met de nu 39-jarige Jimmy Rosenberg. Hij was als kind al een uitzonderlijk talent en in de jaren negentig had hij wereldwijd succes: hij had een Amerikaans platencontract, trad op in de New Yorkse Carnegie Hall en mocht George Benson, Stevie Wonder, Les Paul en Willie Nelson tot zijn bewonderaars rekenen.

In Carnegie Hall is het volgens Anthony Williams destijds fout gegaan. “Ik heb gehoord dat er in de kleedkamer drugs van de te injecteren soort waren.” Heroïne werd Rosenbergs voornaamste probleem, maar volgens Robin Nolan gebruikte de gitarist alles wat voorhanden was. “Drugsgebruik komt vaker voor onder muzikanten natuurlijk, ik kan ervan meepraten. Maar Jimmy is echt extreem verslavingsgevoelig. Altijd is er die niet te stillen honger: meer, meer, meer.”

Circusact

Een gemakkelijke jeugd had Jimmy Rosenberg niet, daar zijn de drie het over eens. “Eigenlijk had hij geen echte jeugd,” zegt Arnoud van den Berg. “Als een soort circusact stond hij al heel vroeg op het podium. En als vriendjes gingen voetballen of zo, moest hij repeteren. Buiten de muziek was er niets. Het was een jeugd zoals die van Michael Jackson.”

In 2007 trad Jimmy Rosenberg met het Rosenberg Trio, volle neven van hem, eerder op in het Bimhuis, toen even­eens na een slechte periode vol verslavingsproblematiek. Wat gebeurde er tussen 2007 en nu? Optredens waren er nauwelijks, zegt Van den Berg. “En wat hij deed was niet goed, Ik zag een vreselijk filmpje waarin hij bij een optreden gewoon zijn ski-jack aan hield.”

Williams: “Bij een optreden met zijn neef Stochelo Rosenberg viel Jimmy van zijn stoel, zo ver heen was hij. Hij heeft een tijd bij mij thuis in Mijdrecht in een caravan gewoond. We gingen van kliniek naar kliniek met hem. Elke keer hield hij het daar hooguit twee weken vol.”

Nu is Rosenbergs toestand zoals gezegd stabiel. Drugs gebruikt hij niet, wel is hij verslaafd aan medicijnen. Toen Van den Berg hem vroeg voor Django Amsterdam zei hij direct ja. “Hij treedt op met Amati Schmitt, een talentvolle jonge gypsygitarist uit Frankrijk. Maar Jimmy zei wel: ‘We gaan er geen wedstrijd van maken, hoor’.”

“Dat tekent Jimmy”, aldus Williams. “De gypsyjazzcultuur kan heel competitief zijn: macho’s die muzikaal tegen elkaar opbieden. Jimmy is daar nooit geïnteresseerd in geweest. Hij is een heel gevoelige jongen met een sterke vrouwelijke kant. Hij heeft het hart van zijn moeder, die er helaas niet meer is. Ik ben een eeuwige optimist en denk dat het ooit nog helemaal goed kan komen met Jimmy, juist vanwege dat hart.”

Het optreden van Jimmy Rosenberg, morgen in het Bimhuis, is uitverkocht. Zie voor het volledige programma van Django Amsterdam: www.bimhuis.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden