PlusInterview

Jesse Ball schrijft in Amsterdam: ‘Auteur moet niet willen entertainen’

De Amerikaanse schrijver Jesse Ball (41) is zes weken writer in residence in Amsterdam. Zijn roman Het duikersspel is net in het Nederlands vertaald.

Auteur Jesse Ball: ‘Na het lezen van een boek moet je eigenlijk een ander mens zijn.’Beeld Lin Woldendorp

Hij wilde de gewijde ruimte niet laten bezoedelen. Waar het momenteel gebeurt, waar Jesse Ball aan zijn nieuwe roman werkt. Geen negatieve vibes, daar zal het mee te maken hebben.

Daarom heeft de Amerikaanse schrijver, door literair tijdschrift Granta uitgeroepen tot een van de belangrijkste auteurs van deze tijd, afgesproken in de bibliotheek van het Nederlands Letterenfonds op de Nieuwe Prinsengracht. En dus niet in het door het Fonds ter beschikking gestelde appar­tement op het Spui.

“Ik heb de eerste honderd pagina’s van mijn nieuwe roman op de grond gelegd. Soms hang ik waslijnen op om pagina’s aan te hangen, of ik ­tape ze op de muur. En de ­sereniteit die daar omheen hangt, de psychological space, wil ik liever intact laten, dus…”

Vegan restaurants

Even voor de duidelijkheid: Ball is aan zijn nieuwe roman begonnen zodra hij zijn koffers in de Amsterdamse residentie had uitgepakt. “Ja, ik heb die honderd pagina’s in vier dagen geschreven. Ik ben, denk ik, halverwege.”

Wat? “Ik schrijf snel, ja. En ik herschrijf niet. Als je goed nadenkt over wat je wilt zeggen, hoeft dat niet. Dat is mijn manier. Ik schrijf ook niet met het idee dat ik mijn lezers wil laten ­geloven dat ik heel slim ben, of dat ik een excellente schrijver ben. Met zo’n vooropgezet doel gaat het fout.”

In dat moordende tempo kan hij wel twintig boeken per jaar schrijven. Ball moet lachen. “Nee, ik schrijf maar één boek per jaar.”

Hij wijst op Het duikersspel, net vertaald in het Nederlands, dat voor hem op tafel ligt. “Die schreef ik in zes dagen.” Eerder schreef hij de ­roman Census, die in dertien landen verscheen.

Wat doet hij de rest van het jaar dan? “Ik lees veel, ik maak lange wandelingen, ik kook graag. O ja, dat wil ik nog wel zeggen: heel fijn dat hier in Amsterdam zoveel goede vegan restaurants zijn. En ik geef les.”

Philip Roth

Hij is docent creative writing op de School of the Art Institute in zijn woonplaats Chicago. “Maar ik leer ze niet hoe ze moeten schrijven, dat ­kunnen ze leren uit de boeken die ze lezen. Ik probeer ze te leren om dingen die ertoe doen goed onder woorden te brengen.”

Hij laat ze beschrijven hoe het is om een leugen te vertellen, wat het met ze doet als ze een drempel overgaan en ze in een andere omgeving zijn, van de stad naar de bossen, van land naar water. “Die veranderingen laten je anders over jezelf denken, het levert nieuwe gezichtspunten op. En omdat ze dan echt iets te zeggen hebben, verbetert hun schrijven ook.”

Goede schrijvers die toch niets te zeggen hebben vind hij verschrikkelijk. Philip Roth is volgens hem te lang blijven doorschrijven. Is hij dan een schrijver die altijd iets te zeggen heeft? Ball: “Ik schrijf wel elke keer een ander boek. En het gaat altijd over sociale, politieke kwesties. Het duikersspel gaat over hoe gelijkheid en rechtvaardigheid in het ­gedrang komen. Nou, kijk maar naar wat er nu in Amerika gebeurt.”

Belangrijk vind hij ook dat zijn romans de lezer op een bepaalde manier moeten verwonden, dat de lezer zich oncomfortabel voelt. “Dat is cruciaal, na lezing moet je eigenlijk een ander mens zijn, of in elk geval anders over bepaalde dingen denken. Het probleem met veel schrijvers nu is dat ze willen entertainen. Maar een boek moet niet pleasen, je moet ongemak voelen, daar over nadenken. Tenminste, dat probeer ik in mijn boeken te doen.”

Jesse Ball, Het duikersspel, Querido, €20.
Jesse Ball wordt op 13 februari om 19.30 uur in ­Athenaeum Boekhandel geïnterviewd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden