PlusAchtergrond

Jazz is het stiefkindje van de publieke omroep, dat kan en moet anders

Contrabassist William Parker en drummer Hamid Drake, jazzmusici uit New York, improviseren met de Amsterdamse tenorsaxofonist John Dikeman in het Bimhuis. Beeld Dingena Mol
Contrabassist William Parker en drummer Hamid Drake, jazzmusici uit New York, improviseren met de Amsterdamse tenorsaxofonist John Dikeman in het Bimhuis.Beeld Dingena Mol

Met de opheffing van Co Live! is nu ook het laatste programma met serieuze aandacht voor jazz van de publieke omroep verdwenen. Voor luisteraars en musici is er alleen nog een themakanaal zonder ziel. Kan Radio 4 het genre onderdak bieden?

Erik Voermans

Het heeft niet geleid tot barrages van woedende twitteraars en er zijn in Hilversum ook geen wegen geblokkeerd door protesterende saxofonisten op trekkers, maar dat maakt de zaak er niet minder opmerkelijk op: bij de publieke omroep is sinds begin dit jaar geen vaste plaats meer ingeruimd voor live jazzmuziek.

Met de allerlaatste uitzending van Co de Kloets programma Co Live! op NPO Radio 2 Soul & Jazz en eerder al de opheffing van de zender NPO Radio 6 Soul en Jazz (2006-2016), is een einde gekomen aan live jazz bij de publieke omroep, waar ooit legendarische programma’s te horen waren als Avro Jazz Sociëteit en Radio Jazz Magazine met Michiel de Ruyter, Jazz & Blues van De Ruyter en Aad Bos, Sesjun met Cees Schrama, uitgezonden vanuit Nick Vollebregts Jazzcafé in Laren.

Overgebleven is een themakanaal, dat ook NPO Radio 2 Soul & Jazz heet, en dat non-stop muziek draait, ook jazz, zonder presentatoren en zonder context of informatieverschaffing.

“Een themakanaal is een jukebox. Er is geen verdieping. En we hebben een gidsfunctie,” zei Wijnand Honig destijds eindredacteur van Radio 6 oude stijl in deze krant, kort voordat de zender werd heringericht.

Jong talent

“Radio 6 was de gouden tijd,” zegt saxofonist Dick de Graaf, die in september nog bij Co Live! zijn laatste albumpresentatie mocht doen, rond het moment dat hij veertig jaar actief was als jazzmuzikant. “Je kon altijd jammen en er was altijd livemuziek. Het was een voortzetting van Sesjun eigenlijk.” Het was ook een platform voor jong talent, onder meer door de samenwerking met het Prinses Christina Concours en InJazz van Buma Cultuur.

“Ik ben vaak op Radio 6 bij Co Live! te gast geweest en voor mij is dat programma belangrijk geweest voor mijn carrière,” zegt saxofoniste Kika Sprangers. “Ook de ambassadeursfunctie ervan is niet te onderschatten. Je kon je verhaal doen en misschien anderen inspireren. Met zo’n 24 uurszender is dat helemaal weg. Jazz heeft het juist nodig dat je je verhaal kan doen, anders blijft het niet hangen bij de luisteraar. Als je het alleen van podcasts moet hebben, is het veel te versnipperd, en bij streaming sneeuw je volledig onder omdat er zo veel is.”

Ze vindt dat jazz heel goed op Radio 4 zou passen. “In andere Europese landen is dat overal zo. En nu de grenzen tussen klassieke en jazzgenres zo aan het vervagen zijn, zou het op Radio 4 juist een heel goede combinatie zijn. En de scene in Nederland is zo ontzettend levend en van een heel hoog niveau!”

Iconisch belang

“Ik vind het jammer dat het allemaal voorbij is,” zegt saxofonist Dick de Graaf, “Het is een uiting van merkwaardig hokjesdenken. Zo’n netmanager zegt dat de jeugd niet meer lineair naar de radio luistert en dat zal best zo zijn, maar door zich daarbij neer te leggen gaat de omroep voorbij aan het iconische belang van jazz, het laat een licht schijnen op zoveel andere muzieksoorten.

Een improviserend jazzkwartet is een vergadering, een gesprek, waarin soms radicaal verschillende ideeën en verhalen worden verteld, maar waaraan je kunt horen hoe de inbreng van individuele musici het schip van koers kan laten veranderen. Neem bijvoorbeeld Rembrandt Frerichs die heel ver gaat met de integratie van wereldmuziek. Zo’n verhaal hoort absoluut thuis op Radio 4, zoals ze dat ook doen in Frankrijk op France Musique Paris, of Fip, waar ze alles door elkaar laten horen, van chansons tot jazz en elektronische muziek. In België is het op Klara al niet anders.”

Wat zou voor De Graaf een ideaal scenario zijn? “Periodiek en op steeds dezelfde tijdstippen een programma met jonge en oude mensen uit de jazz, waarin ze laten horen hoe ze zich verhouden tot klassieke muziek en wereldmuziek. Met een ouderwetse concertagenda. Het mag ook best obscuur zijn af en toe. Een mooie balans tussen muziek voor een breed publiek en vreemdere dingen. Uiteraard met een podcast erbij.”

“Ja, op Radio 4, op vaste momenten en niet per se weggemoffeld in de nacht,” zegt Sprangers, en met een kwinkslag: “Al zou ik dat persoonlijk niet eens erg vinden omdat ik dan meestal in de auto zit op de terugweg van een concert.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden