Plus

Jasper Henderson (uitgeverij Lebowski): 'Prima is niks; we zoeken retegoed'

Achter elke schrijver schuilt een ­redacteur, die bepaalt wat er in
de boekhandel komt te liggen, en ­uiteindelijk op uw nachtkastje. ­Vandaag in deze serie: Jasper ­Henderson van uitgeverij Lebowski.

Jasper Hen­derson is vooral ­bezig met zoeken naar en ­binnenhalen van auteursBeeld Inta Nahapetjan

Jasper Henderson is hoofdredacteur Nederlandse fictie en adjunct-uitgever bij uitgeverij Lebowski. Zijn belangrijkste taak is het acquireren van nieuw Nederlands talent en nieuwe ­Nederlandstalige fictie.

Hij haalde bijvoorbeeld Kim van Kooten en Claudia de Breij naar Lebowski, maar hij is ook verantwoordelijk voor het verschijnen van de debutanten Roxane van Iperen en Jonah Falke.

"Dat acquireren heb ik eigenlijk altijd gedaan, eerder bij De Bezige Bij, Nijgh & Van Ditmar en Nieuw Amsterdam, en daar heb ik eigenlijk ook het meeste plezier in. Er zijn verschillende manieren om te acquireren; vroeger gebeurde dat veel uit de literaire tijdschriften, nu bezoek ik veel literaire avonden en festivals door het hele land. Ook kijken we goed naar de schrijfopleidingen in Nederland. En ik krijg ook veel on­gevraagde manuscripten binnen. Ik moet dus echt alles bijhouden, en ik ben altijd aan het lezen. Echt altijd, dat is je werk, zeven dagen per week."

Fysiek aspect
Soms mist hij weleens wat. 'Waarom hebben wij die niet?' krijgt hij dan te horen, als een ­auteur die niet bij Lebowski zit, heeft geschitterd bij RTL Late Night of in een krant. "Dat is ook om je scherp te houden. Maar ik kan dan wel uitleggen waarom die auteur niet bij ons paste."
Lebowski is momenteel populair, zegt Henderson. Schrijvers willen graag bij Lebowski horen. Er lukt veel, er is heel veel aandacht vanuit de media, de verkoop gaat goed en ook op de sociale media roert de uit­geverij zich flink."

"Hoe ik kan zien of een schrijver bij Lebowski past? Het manuscript moet echt van een heel hoog niveau zijn. Stilistisch, maar ook verhaaltechnisch. Daarnaast telt ook het fysieke aspect mee. Het klinkt heel raar, maar je wordt toch ­fysiek geraakt door bepaalde mooie of ontroerende zinnen, maar ook fysiek afgestoten door zinnen die te droog zijn of niet zingen."

Stilistisch genot
"Iemand als R.A. Basart geef je niet uit om de geweldig spannende plot, maar om het stilistische genot dat hij biedt. In dat geval is stijl genoeg, daar vallen wij als een blok voor. Maar we willen niet alleen dat soort boeken uitgeven, maar ook het grotere verhaal. Het verhaal dat je in een paar zinnen kunt vertellen aan de inkoper van de boekhandel. Waar die inkoper ook enthousiast over kan worden, dat heel erg lekker geschreven is. Waar we de boer mee op kunnen." (Zie kader.)

Daarnaast heeft hij zijn eigen netwerk om aan auteurs te komen. "Ik doe dit werk nu al zo'n ­zeventien, achttien jaar, natuurlijk heb je dan een eigen netwerk. Als Erik Jan Harmens, een van onze auteurs, vertelt dat hij iemand een ontzettend goed verhaal heeft horen voorlezen, dan ga ik daar achteraan.

In een paar zinnen

“Lieveling van Kim van Kooten in een paar zinnen? Een afschuwelijk verhaal over misbruik van een jong meisje. Op zo’n manier geschreven dat het, hoe pijnlijk het ook is, vaak ook heel geestig is. Dat tekent ook de boeken van Lebowski; humor. Maar zonder angel gaat dat dan weer niet. We hebben een fonds vol zelfmoordenaars, alcoholisten, en depressievelingen waar je ook heel erg om kunt lachen. Dat relativerende moet er zeker in zitten.”

Dat, zegt Henderson, is zijn favoriete, spannendste manier om nieuwe auteurs binnen te halen: de tip. Zo komt hij aan het manuscript Bontebrug van debutant Jonah Falke, dat in september verschijnt.

Natuurlijke verteller
"Sabine Gieben, de weduwe van Adriaan Jaeggi, kende die jongen via via en ze had stukken van dat boek gelezen. 'Je moet hier echt even naar kijken,' zei ze. Als zij zoiets zegt, neem ik dat serieus en ben ik ontzettend nieuwsgierig. Nadat ze enkele fragmenten had gemaild vond ik inderdaad dat deze jongen 'het' had.

Wat me bij Jonah opvalt is dat hij niet steeds probeert te scoren, niet op zoek is naar de wisecrack, het filosofietje voor de bühne. Volgens mij is Jonah zich vaak niet bewust van wat hij doet en daarom gaat het juist goed: de lijntjes, verbanden, ideeën en mooie zinnetjes zitten er allemaal in, maar worden er niet zo in gemept. Jonah is een natuurlijke verteller, het gaat vanzelf, net zoals hij een natuurlijke schilder is, en een natuurlijke frontman."

Talent
Henderson mailde hem en maakte een afspraak. "Heel klassiek, we zagen elkaar bij ­Zeppos. Hij had zijn mentor van de opleiding meegenomen, die ook meeleest. Het klikte ­meteen: roken, wat drinken en vooral veel ­praten over het boek. Hij begreep de tekort­komingen, de momenten waarop hij gierend uit de bocht vloog, het werk dat we zouden moeten doen om het talent dat hij in zich heeft naar buiten te krijgen."

"Ook Oscar (Oscar van Gelderen, de grote baas van Lebowski, MM) en de andere redacteuren waren bij de daarop volgende kennismaking op de uitgeverij meteen om, hadden door dat het hier ging om een, zoals Thomas Verbogt het noemt, 'muzische jongen'. Jonah had verder geen grote eisen wat betreft het contract, we wilden allebei graag, en zo moet het volgens mij ook gaan. Geen biedingen, geen gedoe, slechts wederzijds enthousiasme om aan het werk te gaan."

Hybride vorm

"Wat ik zoek bij een debutant? Ik heb in al die jaren al veel voorbij zien komen."

"Ik wil zo graag dat een debutant me iets laat lezen dat ik nog niet ken: wat betreft stem, thematiek, muzikaliteit, een dwingend verhaal, een tintelende taal."

"Er moet bravoure in zitten, proza dat niet leunt op mooischrijverij, en dat betekent ook dat er fouten in mogen zitten, imperfectie, zoals bij Jonah."

"Ik lees te veel 'prima' manuscripten; niks mis mee, en dat is meestal precies het ­probleem. We hebben geen ruimte voor prima manuscripten. Het moet retegoed zijn."

"Laat duizend bloemen bloeien, maar we zijn denk ik op zoek naar een hybride vorm, een cactus met het hart van een schitterende orchidee - of andersom natuurlijk."

Lees ook de andere delen in deze serie:

- Redacteur Janneke Louman: 'Heel veel is heel slecht geschreven' [+]
- Redacteur Lolies van Grunsven: 'Past een auteur bij mij aan tafel?' [+]

Jasper Henderson begeleidt onder anderen Ivo ­Victoria. Hij verheugt zich enorm op zijn nieuwe roman Billie & Seb, die in het najaar verschijnt. 'Een groots boek voor de winter!'Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden