Plus Interview

Jan Mulder: 'Alles in mij verzet zich tegen de dood'

Leven wil Jan Mulder, voor eeuwig. De 73-jarige oud-voetballer volgde voor een tv-serie van Omroep MAX wetenschappers in hun strijd tegen de dood.

Jan Mulder: 'Alles in mij verzet zich tegen de dood. Die eindeloze saaiheid van het niets.' Beeld Merlijn Doomernik

Antirimpelcrème. Het cadeautje als beginpunt van een gesprek over de dood en het tackelen van het ouderdom en aftakeling laat Jan Mulder guitig lachen. Zijn hoop is gevestigd op wetenschappers die pogen de code voor eeuwig leven te kraken. "Dit," draagt Mulder op theatrale toon voor terwijl hij het flesje omhooghoudt, "gaat de vitrine in als aandenken aan mijn laatste jaren op deze aarde. Of nee, het gaat helemaal de vitrine niet in. Ik moet het gebruiken."

In Mulders statige, negentiende-eeuwse woonboerderij in Nieuwolda, waar zijn echtgenote Johanna is geboren, voelt het bijna logisch dat iemand het eeuwige leven nastreeft.

Wilt u echt altijd blijven leven?
Mulder: "Waarom niet? Alles in mij verzet zich tegen de dood. Die eindeloze saaiheid van het niets. Ik geniet van elke dag. Sinds mijn zestigste denk ik: wat jammer dat dit ooit stopt. Ik vind het niet erg ouder te worden, een beetje krakkemikkig mag. Al zijn er grenzen."

Waar liggen die?
"Mijn moeder werd 95. Fantastische vrouw, maar het lichaam bleef te veel achter bij de geest. Elke dag liet ze zich aankleden, als ze moest plassen moest alles weer uit en dan begon het opnieuw. Ze was afhankelijk van anderen. Zo zou ik niet willen doorleven."

Hoe serieus bent u?
"Heel serieus. Ik hoor mensen zeggen dat het leven zinloos is zonder de dood. De dood zou het leven voltooien. Hoe kom je erop? Het leven is zinloos met de dood. Als ik weet dat het morgen is afgelopen, geniet ik vandaag niet meer. Ik leef nu. Nu vind ik dat erg, nu verzet ik me. Voor je geboren wordt, is er ook niets, maar dat realiseer je je dan niet. Van dit komende niets ben ik mij wel bewust. Dat is het probleem."

U windt zich erg op.
"Terecht. Ik begrijp niet dat andere mensen dat niet doen. Je wilt de dood toch op zijn minst even uitstellen? Als ik eraan denk dat ik afscheid moet nemen van mijn twee zonen - dat wil ik niet. Overigens schieten we op zo'n triest moment waarschijnlijk alle drie in de lach. Ik weet het: niet erg gepast."

Heeft de dood u in het leven erg dwarsgezeten?
"Mijn vader overleed op zijn 49ste. Ik was 24 en voetbalde in Brussel. Het was veel erger voor mijn broer, toen 13. Op een foto van mijn Anderlechtteam in de jaren zestig en zeventig had de krant onlangs zes van de elf spelers donker afgedrukt: overleden. Zo'n plaatje doet zeer."

U kreeg op de sterfdag van Johan Cruijff een tia. Voelde u zich toen dicht bij het einde?
"Zo erg was het niet, ik heb er niks aan overgehouden. Mijn ietwat te nauwe nekslagader heeft zich er denk ik bij neergelegd dat hij nog duizend jaar moet doorwerken."

Geloof u in een hiernamaals?
"Ik heb alle respect voor gelovigen en andersdenkenden. Mijn zegen hebben ze. Maar er is niets! Ja, het dode lichaam. In een kist. Dat ligt niet lekker op de zij, maar op de rug. De dood is een ellendeling. Lelijk woord ook, dood. Goed gekozen."

Komt dit alles voort uit angst voor de dood?
"Nee, die heb ik niet. Ik ben vrij blijmoedig. De toastjes vliegen hier fluitend uit de broodrooster. Er rust geen enkele doem op dit huisje."

Heeft u er na het maken van dit tv-programma vertrouwen in dat redding nabij is?
"De wetenschap is op de goede weg. Maar ik ben 73 jaar, de tijd dringt. Ik hoop dat ik de genen van mijn moeder heb. Desondanks zeg ik tegen de wetenschappers: schiet eens op."

Wat heeft u van hen geleerd?
"Dat het de technische kant opgaat. Dat vind ik minder aanlokkelijk. Het brein leeft dan voort als chip in de cloud. Fysiek besta je niet meer. Ik leg nu mijn hand op mijn dijbeen en voel dat schitterende pootje. Dat gevoel zal vast na te bootsen zijn in het brein, toch is het minder."

Op welke wetenschapper hoopt u?
"Peter de Keizer, een dna-onderzoeker in Utrecht die muizen een nieuwe vacht laat krijgen. Het is tijd om over te stappen op de mensen, meneer De Keizer! In het dna knippen, daar geloof ik wel in. Op een dag knippen ze alzheimer uit ons dna. Dat is moreel wel toegestaan."

Met eeuwig leven wordt het erg druk op aarde.
"Allemaal logistieke probleempjes. We gaan ook op andere planeten wonen. Op Mars. Je moet er ook de gein van inzien, van een totaal veranderende wereld. Ik verplicht anderen niet om eeuwig te leven, dat moet je zelf beslissen. Daar moet een pilletje voor komen."

Ik moet denken aan Ajaxvoetballer Abdelhak Nouri met zijn zware hersenletsel.
"Hartverscheurend. Ik hoop dat hij dat niet beseft. Je hebt ook het locked-insyndroom, waarbij iemand niets meer kan, maar nog wel alles meekrijgt. Daar kan ik zo om janken. Dat is een zwaar lot, hè? Ook voor die familie."

Wat zou u doen als u terminaal ziek was? Euthanasie of de lijdensweg voltooien?
"Ik denk dat ik de lijdensweg tot op grote hoogte zou willen doorstaan. Uit liefde voor het leven. Je kunt dat zinloos vinden, maar elk moment dat ik mijn vrouw in de ogen kan kijken, vind ik zinvol. Ik ken Johanna zestig jaar. Zonder haar verder leven is geen optie. Ik besef dat dit afbreuk doet aan mijn zuivere intenties, maar ik kan niet zonder haar. Ja, ik heb het haar gevraagd: Johanna wil ook eeuwig leven."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden