Plus

Jack van Gelder: 'Ik heb nu veel meer vrijheid dan bij de NOS'

Hij is minder zichtbaar dan een paar jaar geleden, maar sportjournalist Jack van Gelder (66) heeft het uitstekend naar zijn zin bij Ziggo Sport. 'Natuurlijk is het belangrijk dat je ertoe doet.'

Jack van Gelder: 'Op het moment dat ik mijn enthousiasme kwijt ben, moet ik stoppen.' Beeld Mark van der Zouw

Jack van Gelder (66) moest flink aan de bak om kaarten te bemachtigen voor de Europa Leaguefinale tussen Ajax en Manchester United van aanstaande woensdag. Contacten genoeg, maar het geregel bleek een flinke kluif: er schijnen meer geïnteresseerden te zijn.

Na lang zoeken en veel bellen - ook tijdens het interview gaat zijn telefoon voortdurend - zijn de kaarten inmiddels binnen en reist hij woensdag met zijn zoon en kleinzoon naar Solna.

Een bondige voorspelling? "Johan Cruijff zei vroeger altijd dat Britse ploegen goed te bespelen zijn. 'Daar staan meestal twee stokken centraal achterin,' zei hij dan. Dat is natuurlijk veranderd met jongens als Daley Blind, maar ik geef Ajax een goede kans. Ik vind het overigens heel frappant dat de wedstrijd exact 14 maanden na het overlijden van Johan plaatsvindt. Bijna eng."

Sinds september 2015 zit Van Gelder bij Ziggo Sport, waar hij praatprogramma's Rondo en Peptalk presenteert. De Europa Leaguefinale geeft hem de ruimte met lichte weemoed terug te denken aan de tijd dat de NOS, zijn voormalige broodheer, nog alle tv-rechten had.

Cham­pions League, Uefa Cup (voorloper van Europa League), WK's, EK's, Olympische Spelen: Van Gelder stond overal vooraan. Met een dikke sigaar tussen zijn vingers: "Ik kreeg een perskaart, stapte in een vliegtuig, wandelde het stadion binnen en stond op het veld. Dat gemak is weg."

Laat ik met een open vraag beginnen: hoe bevalt het na anderhalf jaar bij Ziggo Sport?
"Geweldig. Ik heb het onvoorstelbaar goed naar mijn zin. Ik mag leuke dingen doen - ik werk aan een documentaire waarin ik met Ronald Koeman terugga naar Wembley, waar hij 25 jaar geleden Barcelona de Europacup 1 bezorgde - en word gevraagd om overal over mee te denken."

"Ik word misschien nog iets meer als vedette behandeld dan bij de NOS, ook omdat daar veel meer vedetten rondliepen. Bij Ziggo Sport werd ik hét gezicht van de nieuwe zender."

Wat meteen opvalt: de kijkcijfers zijn slecht. Niet zelden maakt u Rondo, de voetbaltalkshow van Ziggo Sport waarvoor onder anderen analisten Wim Kieft en Youri Mulder werden aangetrokken, voor 30.000 kijkers.
"Ja, dat went nog niet helemaal. Na de laatste speelronde van de eredivisie hadden we 103.000 kijkers, dat was vrij goed. Soms kijken er op maandagmiddag 15.30 uur meer mensen naar de herhaling dan op het vaste tijdstip op zondag. Het is redelijk, voor deze zender."

Het is zeer minimaal in vergelijking met wat u lange tijd gewend was.
"Dat is zo. Ziggo Sport is een servicezender voor de Ziggoabonnees. Men hoopt met de zender klanten binnen te houden en nieuwe klanten te werven. Dat is het uitgangspunt. Zo moet je onze aanwezigheid ook zien: wij zitten voor een groot deel in het marketingbudget van Ziggo. Langs de weg zie je nauwelijks grote Ziggocampagnes en er zijn niet veel reclames op andere zenders. Men heeft bewust voor die richting gekozen en voorlopig groeit de zender gestaag."

"Natuurlijk willen we graag sneller, maar in deze fase van mijn carrière zie ik dat er een stijgende lijn in zit en kan ik daar tevreden mee zijn. Als ik 35 zou zijn, zou ik er een beetje onrustig van worden. Toch ben ik ervan overtuigd dat een programma als Rondo op een open kanaal gewoon 700.000 à 800.000 kijkers zou scoren."

Voor Ziggo Sport volgt Van Gelder het Nederlands elftal niet langer zoals hij dat jarenlang voor de NOS deed: boven op de ploeg. Onlangs was hij wel aanwezig bij de potsierlijke persconferentie van de KNVB waarin technisch directeur Hans van Breukelen en directeur Jean-Paul Decossaux de aanstelling van Dick Advocaat en Ruud Gullit als bondscoaches bevestigden.

U was op dreef.
"De dvd van die persconferentie staat bij mij thuis tussen Van Kooten en De Bie en Jiskefet. Ik heb in mijn leven nog nooit zoiets meegemaakt. Hans van Breukelen is een prima kerel, maar kan enorm belerend zijn. In de persconferentie werd alleen maar gedraaid en gelogen. Het was te erg voor woorden."

"Ik heb na afloop nagedacht hoe ik het zou hebben aangepakt als ik spindoctor van de KNVB zou zijn geweest. Die persconferentie had altijd in aanloop naar een interland moeten plaatsvinden, waardoor het over de kwalificatie voor het WK in Rusland van 2018 moet gaan en niet over de gevoerde procedure. En als je wel een aparte persconferentie geeft, bereid je je voor, vuur je alle mogelijke vragen vooraf op elkaar af en bespreek je de antwoorden. Als je je maar niet uit elkaar laat spelen. Ongelooflijk stom en amateuristisch."

Dat had u beter gedaan?
"Ik durf te zeggen dat dit mij niet gebeurd was. Zo'n bende? Nooit."

Er was onder Guus Hiddink een moment waarop het erop leek dat u perschef van Oranje zou worden.
"Dat is weleens gefluisterd, ja. Het is me destijds door iemand gevraagd en toen gaf ik aan dat het me interessant zou lijken, maar echt aan de orde is het niet geweest. Dat was wel het geval toen Marco van Basten in 2004 bondscoach werd. Het leek me eervol, maar ik zat toen nog te goed bij de NOS en ik wist dat Kees Jansma al benaderd was."

cv

Geboren 27 december 1950, Amsterdam
Opleiding HBS-A
Loopbaan 1972: Medewerker Tros
1975: sportverslaggever NOS, later presentator en radiocommentator
1984-1996: Te land,
ter zee en in de lucht
1993: Begint modemerk For Fellows
2014: Theo Koomen-award (voor commentaar tijdens Nederland-Mexico, WK 2014)
2015: overstap naar Ziggo Sport

Mist u Oranje?
"Ik ben nog geregeld op dit soort bijeenkomsten. A, omdat ik het leuk vind en B: het hoort bij mijn vak. Ook al is dat minder zichtbaar."

Hoe belangrijk is het voor u dat u ertoe doet in de sportverslaggeving?
"Natuurlijk is het belangrijk dat je ertoe doet, vooral voor je eigen gevoel. Al heb ik me ook bij de NOS bijna nooit afgevraagd hoeveel mensen er keken of luisterden - en dat waren er vaak heel wat. Ik mis die spotlights niet. Zolang je voor jezelf het idee hebt dat je altijd een stevige uitzending maakt, is het goed. De reden dat Ziggo mij heeft benaderd is vanwege mijn netwerk, knowhow en ervaring, maar ook omdat ik het wat lichter doe. Dat is iets anders dan entertainment: ik ben echt journalist en wil actuele zaken bespreken. Vorige week meldde ik al dat Dirk Kuijt zou gaan stoppen, de week ervoor dat Advocaat de nieuwe bondscoach werd. Zolang we daar bovenop zitten, ben ik tevreden."

Kijkt u veel naar andere voetbaltalkshows?
"Zo nu en dan. Het is leuk om te zien wat voor nieuwe gezichten er komen."

Nou ja, het zijn eigenlijk nog vooral dezelfde gezichten overal.
"Dat klopt wel. Bij de NOS is niets veranderd. Het is wat het is. Met het vertrek van Kees Jansma en later van Mart Smeets en mij zijn er - zonder onszelf op te pijpen - drie characters, verdwenen. Wilfred Genee en Jan Joost van Gangelen springen er op dit moment uit op voetbalgebied. Met hen voel ik me als presentator het meest verwant."

"Wilfred denkt soms dat ik hem niet mag - daar heeft hij gelijk in als hij de Wilfred is die mensen uitlokt om anderen neer te sabelen - maar tijdens de persconferentie met Van Breukelen was hij subliem. Ook ­tijdens de halve finale Europa League van Ajax in Lyon, met Frank de Boer en Aad de Mos: steengoed."

"Er zit bij ons - ik bedoel de NOS - best een aantal goede jonge presentatoren, maar het zijn geen voetbaldieren. Wilfred en Jan Joost zijn dat meer dan bijvoorbeeld Henry Schut. Ik denk ook dat Tom Egbers Andere Tijden Sport in zijn hart leuker vindt dan Studio Voetbal. Daarom heeft de NOS gekozen voor een wat gelijkmatiger programma. Prima, verder."

Arman Avsaroglu valt bij de NOS op met zijn ­radiocommentaar. Hij zat onlangs bij De wereld draait door aan tafel als zijnde de nieuwe Jack van Gelder.
"Een groot talent. Toen hij net binnen was bij de NOS heb ik tegen Arno Vermeulen, chef voetbal, gezegd: laat mij hem onder mijn hoede nemen. Hij heeft een perfecte woordkeus, fijn enthousiasme en hij kan anekdotes vertellen."

Is radioverslaggeving voor u definitief een ­gepasseerd station?
"Als de NOS me morgen terugvraagt voor het radioverslag - wat volstrekt ireëel is - zou ik het fantastisch vinden. Het heeft me ergens een beetje verbaasd dat er geen groot bedrijf is geweest met de vraag of ik ter plekke verslag kan doen bij bijvoorbeeld Ajax-Lyon. Ik sta open voor allerlei dingen."

Het enthousiasme wordt maar niet minder, hè?
"Op het moment dat ik mijn enthousiasme kwijt ben, moet ik stoppen. Een jaar of twintig geleden hoorde ik een collega bij de NOS zeggen: 'Jezus Christus, moet ik alweer naar Barcelona.' Gestoord. Als mij dat ooit gebeurt, of ik vind reizen niet meer leuk, of ik heb geen klik meer met jonge mensen, moet ik meteen ophouden."

Opgebiecht

Leermeester: “Of het een leermeester is, weet ik niet, maar ik heb altijd bewondering gehad voor de manier van werken van Kees Jansma. ‘Als je de noppen hoort en het gras ruikt, sta je goed,’ zeggen we weleens tegen elkaar.”

De beste uit het vak: “In deze categorie zou Kees ook kunnen vallen. Maar zeker ook Mart Smeets en Koos Postema. Dat heeft geen uitleg nodig.”

De slechtste uit het vak: “De mensen die zich nergens laten zien, volledig op autocue gaan en eigenlijk alleen van de camera houden en niet van de mensen.”

Het beste advies ooit gekregen: “Koos Postema heeft me ooit gezegd: ‘Zorg dat je bij een talkshow nooit met je handen onder tafel zit, want dan weet de kijker niet wat je aan het doen bent’.”

Het slechtste advies: “Dat kreeg ik na mijn allereerste wedstrijd ooit voor Langs de lijn: FC Den Bosch-Haarlem. De toenmalige teammanager van Den Bosch kwam naar mij toe en zei dat ik in de 13de minuut twee namen door elkaar had gehaald. Eigenlijk zei hij: stop er lekker mee. Dat was het slechtste advies ooit.”

Voor Ziggo Sport was u een maand geleden bij de GP van Bahrein, om Max Verstappen aan het werk te zien.
"Ja, te gek. Dat was op uitnodiging van Max en Olav Mol. Ik heb in Peptalk natuurlijk wel vaker contact met Max, maar ook buiten de camera kunnen we ontzettend goed met elkaar opschieten. Gaat het ineens over Monopoly en hoe het bord vroeger ook in huize Verstappen door de kamer vloog als Max verloor. Het is een ontzettend leuk joch.Ik ga volgend seizoen ook zeker eens met Joost Luijten (professioneel golfer, red.) naar een groot masterstoernooi."

Voelt u meer vrijheid sinds uw overstap van de NOS? Ik hoorde u ineens een eigen radioprogramma maken op Radio10, met muziek en zo.
"Het is anders. De NOS voelt nog altijd als thuis: ik heb daar veertig jaar gezeten, een groot deel van mijn leven. Bij Ziggo zit ik naast de stuurman op een rondvaartbootje, de NOS is een cruiseschip. Bij de NOS hadden we de regel dat je commerciële klussen bij de hoofdredactie meldt. Daar moest over gepraat worden, terwijl in je arbeidsovereenkomst staat dat je alles mag doen tenzij het conflicterend is met je werkzaamheden. Het werd zo nu en dan een polit­bureau. Bij Ziggo is de vrijheid veel groter."

U bent inmiddels 66; wat als u toch gevraagd zou worden als perschef van Oranje?
"Nou, dat speelt niet. En ik heb nog een tweejarig contract bij Ziggo, maar het lijkt me nog steeds leuk een groepsproces in de top mee te maken. Mijn vrouw heeft in de jaren zeventig tien jaar eredivisie gebasketbald bij Kinzo in Amstelveen. Ik ben daar 2,5 jaar coach geweest. Geweldig. Maar nogmaals: het speelt niet. De KNVB heeft als voornaamste zaak de organisatie eens normaal op poten te krijgen. Het loopt daar voor geen meter. Bas Ticheler, de huidige perschef van Oranje, stuurde zijn voorganger Kees Jansma eens een sms'je: 'Je had me nooit verteld dat ze ook konden verliezen.' Humor."

Bent u überhaupt nog op zoek naar een hoogtepunt in uw carrière?
Denkt even na. "Nee. Het moet je overkomen. Dat is voor een deel ook mazzel. Ik heb na de loting van het WK in 2006 het mooiste panel ooit gehad. Dick Advocaat, Leo Beenhakker, Guus Hiddink, Marco van Basten en Johan Cruijff. Later vroeg een Italiaanse collega of hij met mij op de foto mocht, omdat ik met die tafel had gezeten. Prachtige dingen. Niets te klagen."

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden