Plus Achtergrond

Jørgen Leth krijgt Lifetime Achievement Award op Idfa

Woensdagavond worden de prijzen uitgereikt op Idfa. Een van de winnaars is al bekend: de Deense regisseur Jørgen Leth krijgt een Lifetime Achievement Award.

Jørgen Leth woont een deel van het jaar op Haïti

Filmmaker, dichter en sportcommentator Jørgen Leth schaart zich woenavond in illuster gezelschap. Slechts tweemaal eerder reikte documentairefestival Idfa een oeuvreprijs uit: in 2009 aan de Amerikaanse filmmaker Frederick Wiseman, en in 2013 aan de Peruaans-Nederlandse regisseur Heddy Honigmann.

“Ik kan alleen maar blij met deze prijs zijn, natuurlijk,” zegt de in 1937 in Aarhus geboren Leth. “Elke kunstenaar wil begrepen en geëerd worden.”

Bovenal is hij blij dat die eer hem precies op dit moment ten deel valt. Omdat hij niet in de eerste plaats op het festival is om terug te kijken op zijn rijke carrière, maar om er zijn nieuwe film te presenteren: I Walk, die is geselecteerd voor Idfa’s hoofdcompetitie.

“In deze film heb ik een radicaal nieuwe vorm gevonden,” stelt Leth. “Op mijn leeftijd is het verleidelijk om het jezelf makkelijk te maken, om kleinere projecten aan te pakken of je carrière af te sluiten met wat golden oldies. Maar voor mijn gevoel is I Walk juist een van mijn grootste prestaties, en ik ben er trots op dat ik die drang om te experimenteren nog altijd voel.”

In het zeer persoonlijke I Walk legt Leth zijn verwerkingsproces bloot van de verwoestende aardbeving die Haïti trof in 2010. Leth maakte al eerder films over zijn band met dat Caraïbische eiland, waar hij sinds 1991 een deel van het jaar woont en waar hij werd benoemd tot ereconsul.

“I Walk is een film die ik moest maken”, zegt hij. “Als een manier om om te gaan met deze enorme ramp, die ook doorwerkte in mijzelf.”

Na de aardbeving was Leth niet alleen psychisch, maar ook fysiek uit het lood geslagen. Zijn evenwicht was aangetast, hij was uit balans en kon dus nog maar moeizaam lopen. I Walk toont hoe hij met vallen en opstaan weer opkrabbelt.

Schokkerige beelden

“In de eerste maanden na de aardbeving begon ik dingen te filmen, gewoon op mijn telefoon, voor mezelf,” vertelt Leth. “Ik had niet het idee dat het een film zou worden. Maar op een gegeven moment zag mijn zoon Asger het materiaal, die zelf ook filmmaker is, en hij moedigde me aan er meer mee te doen.”

De uiteindelijke film is een overweldigende barrage aan intieme, uit het leven gegrepen momenten, veelal vastgelegd in schokkerige beelden gefilmd op zijn telefoon. “Het was de enige camera die ik had in de eerste periode na de aardbeving,” legt Leth uit. “Die telefoon werd al snel van levensbelang voor me. Ik voelde een enorme noodzaak om uit te zoeken wat er gebeurd was, gefilterd door mijn eigen zintuigen, en die telefoon maakte dat mogelijk voor me.”

Leth spaart zichzelf niet in I Walk; we zien zijn woede-uitbarstingen, zijn vertwijfeling, en zijn naakte oude lichaam dat nog maar zelden doet wat hij wil.

Losse notities

“Ik verstop niets,” beaamt de regisseur. “Alles is onderdeel van het verhaal. Het is het héle verhaal: hoe ik verteerde wat er om me heen gebeurde. In zekere zin kwam het verhaal me aanwaaien, mijn observaties vormen de verhaallijn. Er was geen scenario, alleen wat losse notities. Zo werk ik graag: ik hou ervan om mijn ideeën ongepolijst en direct over te brengen.”

Overigens kan Leth het erepodium op Idfa woensdagavond weer standvastig betreden: dankzij een recente hersenoperatie heeft hij zijn balans hervonden. “Ze hebben een vochtophoping in mijn hoofd verwijderd, en dat heeft het compleet verholpen.”

Voordat die ingreep plaatsvond, was het maken van I Walk in zekere zin zijn laatste strohalm.

“Het feit dat ik deze enorme klus geklaard had, stak me een hart onder de riem, een aanmoediging om te blijven werken. Deze film had een testament kunnen zijn; in sommige opzichten heeft het daar iets van weg. Maar het is het niet, want ik ben nog niet klaar!”

I Walk is op 28 en 30 november te zien op Idfa.

Jørgen Leth. Beeld Getty Images
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden