Plus Filmrecensie

Irritante uitsloverij van Edward Norton in Motherless Brooklyn

Het duurde bijna twintig jaar voordat Motherless Brooklyn werd gemaakt. De film, gebaseerd op de gelijknamige misdaadroman over Lionel Essrog (Edward Norton), een privédetective met het syndroom van Gilles de la Tourette die de moord op zijn baas en mentor probeert op te lossen, stond al gepland voor het boek gepubliceerd was. Norton, die de film regisseerde, produceerde, schreef en er zichzelf de hoofdrol in gaf, is duidelijk gepassioneerd over zijn bronmateriaal. Paradoxaal genoeg vertaalt deze passie zich niet op het scherm, waardoor de misdaadthriller lijdt aan een vreemde mix van enthousiasme en vlakte.

Het syndroom van Tourette had nog geen naam in de jaren vijftig, waarin de film zich afspeelt. “Er is iets mis met mijn brein,” zegt Essrog dan ook tegen iedereen die hij ontmoet. Ook de kijker wordt hier constant aan herinnerd: Norton geeft zijn personage een scala aan stuiptrekkingen, ongecontroleerde bewegingen en geallitereerd gevloek. Maar deze trekjes zijn weinig meer dan irritante acteeruitsloverij. Er is wat te zeggen voor de filmische representatie van het syndroom van Tourette zonder dat dit ook meteen het plot dient, maar Nortons vertolking blijft oppervlakkig, meer een uitbeelding van symptomen dan een geleefde ervaring.

Vergelijking met Trump

Dit vormt in het klein het probleem van de film, die te weinig spanning en intriges bevat voor de tweeënhalf uur die hij duurt. De karakters blijven plat en de straten en jazzclubs van New York, vastgelegd door cameraregisseur Dick Pope, komen niet echt tot leven. Er wordt vooral veel over allerlei onrecht gesproken; de film slaagt er niet in dit de kijker ook te laten voelen.

Motherless Brooklyn. Beeld Glen Wilson

De aanstelling van president Trump was de katalysator voor de uiteindelijke productie van de film. De speurtocht van privédetective Essrog leidt hem namelijk naar het stadhuis van New York, waar corruptieschandalen en systematisch racisme hoogtij vieren. Motherless Brooklyn speelt zich weliswaar af in de jaren vijftig, maar de grootste schurk is een Trumpiaanse stadsplanner (Alec Baldwin) die onder de slogan ‘Make America great’ alle macht naar zich toetrekt. De vergelijking met Trump wordt aangemoedigd door de keuze voor Baldwin, die al eerder Trump imiteerde.

Sterrencast

Het is gewaagd van Norton om zijn schurk uiteindelijk ook zijn kant van het verhaal te laten vertellen, maar voor een film die kritiek probeert te leveren op het huidige politieke klimaat, wordt zijn motivatie wel heel overtuigend uiteengezet. Nortons versie van Trump is een doener die geen muur, maar parken en bruggen bouwt voor de toekomst. Juist omdat de kijker in deze toekomst leeft en profiteert van soortgelijke beslissingen, wordt er een uit de toon vallende sympathie voor hem gewekt. Ook het einde, waarin het zwarte meisje toch haar strandhuis krijgt, is een vreemde keuze voor een film over geïnstitutionaliseerd racisme.

Met een sterrencast, maatschappelijk relevante thematiek en New York als decor lijkt Motherless Brooklyn alles in huis te hebben voor een geslaagde misdaadthriller. De elementen komen, ondanks de prettige film noir-sfeer, echter nooit tot een pakkende vertelling. Vooral de behandeling van discriminatie in stadsplanning blijft pijnlijk oppervlakkig. Een dergelijk onderwerp ontleent zich juist goed voor een sterke maatschappijkritiek, maar dringt nooit door tot de matige en uitgerekte intrige die de kern vormt van de film.

Motherless Brooklyn

Regie Edward Norton

Met Edward Norton, Bruce Willis, Gugu Mbatha-Raw, Bobby Cannavale, Willem Dafoe, Cherry Jones, Alec Baldwin

Te zien in FC Hyena, Filmhallen, Arena, City, De Munt, Tuschinski

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden