Achtergrond

Internetkunstenaar Jan Robert Leegte: digitaal ‘schilderen’ als Van Gogh

Internetkunstenaar Jan Robert Leegte exposeert een eindeloze stroom landschappen in het Van Gogh Museum. Digitale kunst tussen de olieverf.

Videokunstwerk van Jan Robert Leegte. Beeld van Gogh museum
Videokunstwerk van Jan Robert Leegte.Beeld van Gogh museum

Van een afstand lijkt het gewoon een zaal met landschappen op beeldschermen. Maar als je dichterbij komt, blijken de landschappen onscherp en brokkelig. Elke minuut worden de beelden ververst en verschijnen er nieuwe vergezichten.

Met de vijf beeldschermen reageert internetkunstenaar Jan Robert Leegte (1973) op het werk van Vincent van Gogh en tijdgenoten. De serie Compressed Landscapes bevat vijf internetkunstwerken, die tot de heropening van het museum ook online te zien zijn.

Leegte maakt sinds de jaren negentig internetkunst in de vorm van ­websites. Maar hij presenteert ook ­digitale kunst in fysieke expositieruimtes, om de online kunstwereld te verbinden met de wereld van galeries en musea.

Imperfecties

Leegte ontwierp een algoritme dat online fotodatabases zoals Flickr afstruint. Met zoektermen als ‘bergen’ of ‘zonsondergang’ wordt een willekeurige foto geselecteerd. Het zijn vaak technisch perfecte foto’s, gemaakt met dure lenzen, voorzien van de juiste filters. Maar van die technische perfectie blijft weinig over. De foto’s worden gecomprimeerd tot een klein bestand, waardoor de beeldkwaliteit enorm achteruit gaat. Door de afbeelding vervolgens op een groot scherm te laten zien, worden de imperfecties in het beeld extra duidelijk.

Leegte: “Het is eindeloos en live. Het algoritme gaat als het ware naar buiten, haalt iets op, comprimeert het en laat het zien. Het is continu in verbinding met het internet. Elke minuut wordt een nieuwe afbeelding gevonden. Het is voor mij ook elke keer weer een complete verrassing wat ik aantref.”

Op een van de schermen verschijnt een tafel met stoeltjes in een groot gebouw, waar de software eigenlijk had gezocht naar een landschap. Leegte: “Dat is het mooie aan het werk. Dit lijkt niet op een landschap maar daarom is het ook zo leuk vlak bij Van Gogh. Bij hem komen ook vaak sociale thema’s in zijn werk terug.”

Door de jpeg-compressie worden vloeiende overgangen in een avondlucht blokkerig, glooiende lijnen ­worden hoekig. “Ik heb eigenlijk het algoritme in de rol van de schilder geplaatst.”

Leegte ziet vergelijkingen met Van Gogh, maar ook met andere schilders uit die tijd. “Die plein air schilders gingen naar buiten om zich te informeren en kwamen dan met een ­impressie thuis. Dat gebeurt hier ook, maar dan met een algoritme. Er gaat iets naar buiten, naar het internet. Dat is het nieuwe buiten. Fysiek ook letterlijk, want de pakketjes informatie schieten de hele wereld over. En dan komt het terug en laat een ­impressie van een landschap zien.”

Maar dan eigenlijk een compressie. Die schijnbaar toevallige verstoringen leveren steeds weer een nieuw soort afbeelding op. “Die compressiemethode is waanzinnig. Het is heel functioneel en wordt overal online ­ingezet. Bijna alle afbeeldingen op ­internet worden op deze manier ­samengeperst, maar je ziet het meestal niet. Tot je het opblaast. Dan blijkt hoe geraffineerd het werkt en dat het een unieke schoonheid heeft.”

www.compressedforests.com, www.compressedsunsets.com, www.compressedmountains.com, www.compressedmoons.com, www.compressedlandscapes.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden