Plus Column

In Zwitserland konden ze het bloed van Schoeck wel drinken

Eerste hulp bij klassieke muziek van Erik Voermans, met deze week: Othmar Schoeck.

Erik Voermans Beeld Linda Stulic

Othmar Schoeck (1886-1957) was een beetje een tragische figuur. Hij werd geboren in Zwitserland, daar ­begint het al. Zwitserland is geen land dat je als componist een zonnige toekomst garandeert. (Nederland trouwens ook niet.)

Daar zou nog overheen te komen zijn, want talent kent geen geografische grenzen, ­behalve als er aan jouw talent wél grenzen zitten.

Om die reden is een zinnetje in The Viking Opera Guide over Othmar Schoeck ongewild nogal geestig: 'Zelfs Schoeck-toegewijden moeten toegeven dat zijn muziek op het eerste gehoor saai kan lijken.'

Voor zo'n componist is er geen redding meer, denk je dan.

Als Nederland de maatstaf moet zijn, ziet het er voor Schoeck inderdaad hopeloos uit. Zijn muziek bestaat hier niet. En de minder fijne biografische details die ik zo zal noemen, zullen hem ook al geen grote schare fans opleveren.

Eén ding is zeker: Schoeck heeft niet stilgezeten. Al op zijn twaalfde componeerde hij zijn eerste opera, Der Schatz im Silbersee, naar de tekst van Karl May.

Old Shatterhand was een bariton en Winnetou grappig ­genoeg een sopraan. Hij zou uiteindelijk acht opera's schrijven en ook nog eens vierhonderd liederen, die door grote zangers zijn gezongen.

Schoeck gooide zijn eigen glazen in door in 1937 de Erwin-von-Steinbach-Preis te accepteren (een nazi-­onderscheiding) en danste zelf op de scherven toen in 1943 in de Berlijnse Staatsoper Unter den Linden zijn laatste opera Das Schloss Dürande in première ging, waarvan het libretto was geschreven door de nationaalsocialist Hermann Burte.

In Zwitserland konden ze tegen die tijd zijn bloed wel drinken. Het liet hem niet onberoerd. In 1944 kreeg hij zijn eerste hartaanval.

Niettemin heeft Othmar Schoeck mooie muziek ­geschreven. Sommernacht bijvoorbeeld, voltooid in juli 1945, voor strijkorkest, dat klinkt als een kruising tussen Strauss en de Schönberg van Verklärte Nacht, maar dan gezien door een beslagen bril.

Nederlands Kamerorkest o.l.v. Gordan Nikolic. Sommernacht van Schoeck, ­Polyptyque van Martin en Symfonie nr. 2 van Honegger, 31 maart in het Muziekgebouw aan 't IJ (20.15 uur).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden