PlusTV vooraf

In tv-serie Swanenburg gaan fortuin en tegenslag hand in hand

De nieuwe 20-delige NPO-reeks Swanenburg moet thuisblijvers deze zomer aan de buis kluisteren met familiegeheimen, intriges en verraad. Series over welgestelde families scoren immers vrijwel altijd goed bij de kijkers.

Bij zo’n fijne familie hoort een statig portret. Daar draait de cast van Swanenburg de hand niet voor om. Beeld KRO-NCRV
Bij zo’n fijne familie hoort een statig portret. Daar draait de cast van Swanenburg de hand niet voor om.Beeld KRO-NCRV

Is het een vorm van leedvermaak ? Hoe meer ellende en tegenslag er in dramaseries over fortuinlijke families voorkomen, hoe gretiger het Nederlandse televisiepubliek dit lief en leed wekenlang fanatiek volgt. Het is een beproefde formule, die om de haverklap opduikt in het aanbod van Nederlandse televisiereeksen die mikken op hoge kijkcijfers. Klassiekers in dit genre zijn onder meer De Fabriek (1981), Diamant (1993), Oud geld (1998), Westenwind (1999-2003) en Bloedverwanten (2010).

De welvarende families die deze drama’s dragen, hebben hun vermogen vergaard met banken, diamanthandel, bloemenexport of scheepswerven. In het recentste voorbeeld, Swanenburg, een serie van KRO-NCRV, is het kapitaal binnengeharkt met een succesvolle handel in cosmeticaproducten.

De firma is opgezet door de selfmade man en pater familias Jack Praal (gespeeld door Aus Greidanus sr.). Praal is begonnen als vertegenwoordiger, die langs de deuren ging om cosmetica te verkopen. Zijn echtgenote Caroline (Tine Joustra) is van goede komaf en heeft het landgoed Swanenburg geërfd. Hun gezin bestaat uit vier eigengereide kinderen, die allemaal hun eigen problemen hebben en daardoor ook met elkaar botsen. Aan financiële middelen is geen gebrek, maar zakelijk en persoonlijk liggen tegenslagen op de loer.

Plotwendingen

Swanenburg biedt genoeg verwikkelingen, intriges, familiegeheimen en verraderlijke plotwendingen om alle afleveringen vol te maken. Het eerste deel begint bijvoorbeeld met de begrafenis van Jack, die liefdevol door zijn echtgenote wordt herdacht, maar aan de gezichten van de familieleden valt af te lezen dat de verhoudingen niet ideaal waren. Hoe dat zit, wordt in twintig afleveringen uit de doeken gedaan.

De serie is tot stand gekomen na een intense voorbereiding, die begon met een inschrijving waarvoor tachtig projecten waren ingediend. Simone van den Ende, een van de bedenkers en eindredacteuren van Swanenburg: “De NPO was op zoek naar een dramaserie voor de zomermaanden. Het is de bedoeling om daarmee iets nieuws te brengen in de periode waarin de televisiezenders voornamelijk herhalingen vertonen. De pittige opgave was om een serie te bedenken die een zo breed mogelijk publiek moest aanspreken.’’

Uiteindelijk haalden Van den Ende en haar collega’s de opdracht binnen om deze serie te maken. Toen dook de volgende uitdaging op: het in relatief korte tijd schrijven van een reeks met een weinig gebruikte opzet. Van den Ende: “We vertellen de afleveringen telkens vanuit het oogpunt van een van de familieleden. We beginnen met de oudste zoon Benno, waarna op een gegeven moment een van zijn zussen het stokje overneemt. Het was een geweldige puzzel om dat goed en kloppend te krijgen.”

“Toen we eenmaal het hele verhaal hadden verzonnen, hebben we dan ook een team van tien schrijvers ingeschakeld om alles uit te werken. Mijn collega Dorien Goertzen en ik voerden de eindredactie over alle scripts, zodat de lange verhaallijnen en de dialogen goed op elkaar aansloten. Als er enkele afleveringen zitten tussen het begin en de afronding van een gebeurtenis, moet dat in dramatisch opzicht wel kloppen.”

Herkenbaarheid

Van den Ende, die jarenlang hoofd Drama bij AvroTros was, beseft dat dergelijke familie­series al decennia een populair genre zijn. “Elke familie kent voor- en tegenslagen. Daar zit voor veel kijkers de herkenbaarheid in, ook al spelen de verhalen zich af in een milieu waartoe zij niet behoren. Tegelijk mag je het drama niet te groot en te schokkend maken. Een onderwerp als incest of huiselijk geweld kun je niet zomaar wegmoffelen in zo’n serie. Dat is een ander soort drama, met de focus op een specifiek onderwerp, zoals Het A-Woord of iets als Festen.”

Wat is in de ogen van Van den Ende het schokkendste dat de kijker in Swanenburg te wachten staat? “Ik denk dat het gedrag van de vader het heftigste onderdeel van onze serie is. Hij raakt zo verstrikt in een web van leugens dat er geen weg terug is. Het wordt van kwaad tot erger, hij trekt zijn hele familie mee de afgrond in. De mensen van wie je het meest houdt zó uit je handen laten glippen en daarmee alles op het spel zetten, is toch het belangrijkste thema.”

Swanenburg: ma t/m do 21.30 uur, NPO1, terugkijken op NPO Start.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden