PlusAchtergrond

In processie zoeken naar tikkende hamertjes in het Muziekgebouw

Het Minimal Music Festival in het Muziekgebouw werd vorig jaar uitgesteld en vindt nu plaats van 1 tot 3 juli, in een zeer bijzondere gedaante. Het publiek trekt in groepjes van dertig door het hele gebouw.

Scenograaf Theun Mosk, gastcurator van het Minimal Music Fesitval. Beeld Melle Meivogel
Scenograaf Theun Mosk, gastcurator van het Minimal Music Fesitval.Beeld Melle Meivogel

Theun Mosk heeft als scenograaf een imposante staat van dienst. Hij werkte samen met Robert Wilson, was betrokken bij projecten van Michel van der Aa, zoals het ‘mixed reality’-project Eight en de opera Sunken Garden en werkte samen met Boukje Schweigman, Veenfabriek, De Warme Winkel en nog veel meer. Nu is hij betrokken bij het Minimal Music Festival in het Muziekgebouw, dat op 1, 2 en 3 juli plaatsvindt.

“Twee jaar geleden, nog voor de pandemie dus, benaderde het Muziekgebouw me met de vraag of ik eens wilde meedenken over manieren om het gebouw op een andere manier dan gebruikelijk te benaderen. Vanuit die gedachte is toen samen met de muziekprogrammeur Shane Burmania dit festival bedacht,” zegt Mosk.

Hij kwam al snel op het idee om wat hij noemt een ruimte-tijdpartituur’ te maken. “Dat betekent dat ik een route door het gebouw heb ontworpen, waarbij het publiek door de verschillende ruimtes wordt gevoerd en daar ook iets meemaakt. Ik kon dat alleen doen als ik het gebouw door en door kende. Uiteindelijk heb ik zelfs in het Muziekgebouw geslapen, de nacht doorgebracht. Ik ben in de Kleine Zaal geëindigd, omdat ik daar het mooist de zonsopgang kon meemaken.”

“Dat was mei vorig jaar, midden in de coronatijd. Het gebouw was leeg, maar niet stil. Ik heb die nacht zo veel geluiden gehoord! In de Kleine Zaal hoor je om het uur telkens een soort klik en een zoemtoon – op zichzelf ook al vormen van minimal music. De Grote Zaal was wél echt stil, ook een bijzondere ervaring.”

Spelen met het ontwerp

Mosks idee was dit keer niets toe te voegen. Geen decors, geen theatraal licht, geen projecties, niets. “We doen zelfs het licht uit. Het gebouw is het decor. We gaan groepen van dertig mensen langs een route door het gebouw leiden en die gaan echt iets unieks beleven. Mijn verwachting is dat het publiek de muziek zo intenser zal ervaren.”

De bezoekers komen door de achterkant naar binnen, aan de noordkant, bij het IJ. Ze gaan door de keukens, door het restaurant, de kelders, maar ook door het voorgebouw, waar de mensen normaal gesproken binnenkomen. Mosk: “Ik heb gespeeld met de manier waarop het gebouw is ontworpen. Het was interessant om alles om te draaien, zodat backstage opeens een podium wordt.”

Mosk heeft met muziekprogrammeur Burmania gekeken welke programmaonderdelen op welke plekken het best tot hun recht zouden komen. “Het ruimte-tijdplan is leidend geweest voor de inrichting van het programma.”

Verrassing voor het publiek

Mosk vroeg Burmania of hij hem kon verrassen met muziek en componisten die hij nog niet kende. “Met Reich en Glass was ik zeer vertrouwd, maar Charlemagne Palestine kende ik bijvoorbeeld niet. Toen Shane me op hem wees, heb ik me meteen in zijn werk verdiept: waanzinnig. We hopen ook dat we het publiek ermee kunnen verrassen. We zetten Palestine in een intieme setting in de lege Grote Zaal. Verder zijn Peter Adriaansz en James Tenney van de partij, de eerste met een gloednieuw stuk en de laatste met ruimtelijke werken, waarbij de luisteraars zich door de ruimtes verplaatsen. Op die manier komt die muziek optimaal tot leven.”

“De musici zitten overal in het voorgebouw. Zo kun je echt door Tenney’s muziek dwalen. Dat hebben we allemaal geïncorporeerd in de route. Er zijn ook verschillende losse installaties. Boris Acket heeft er een gemaakt in de Kleine Zaal, met een moment waarop je een enorme resonantie kunt ervaren. En Touki Delphine maakt Relais, een installatie in een studio met honderden schakelaars en lampjes.”

Groepjes in processie

Voor Mosk wordt het ‘spannend’ om te zien hoe het gaat werken. “Alle routes zijn uniek. Soms zal alles mooi samenvallen, muziek, ruimte en publiek, maar soms zal het ook schuren. Een interessant element wordt ook de stilte en het weer met elkaar zijn. De leden van de groepjes lopen op een meter of twee van elkaar door het gebouw en mijn inschatting is dat hierdoor vanzelf een stilte wordt afgedwongen. Ik hoop dat het een ritueel van drie uur zal worden, waarin we in een processie door het gebouw lopen en eindigen in een ruimte waarin we het performancecollectief We Sell Reality ontmoeten.”

Ook het gebouw zelf zal in een muziekinstrument veranderen. “Gerjan Piksen heeft een stuk gemaakt dat De Ontschepping heet. Daarvoor heeft hij verspreid door het gebouw zeventig kleine hamertjes verstopt, die elektronisch worden aangestuurd en die tikgeluiden veroorzaken. Ik vroeg hem om een verbindend instrument en dit was zijn antwoord. Music for Buildings als het ware.”

De kaartverkoop gaat goed, maar voor de zaterdagochtend en voor de nachtelijke routes zijn nog plekken beschikbaar.

Minimal Music Festival, a space/time experiment, 1 t/m 3/7 in het Muziekgebouw. www.muziekgebouw.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden