Han Lips kijkt tv

‘In musea zie ik vooral mensen die rijk zijn geworden van slavernij,’ zei hoofd geschiedenis van het Rijks

Han Lips schrijft elke dag over wat hij ziet op tv. Vandaag: de documentaire Nieuw licht – Het Rijksmuseum en de slavernij.

Nieuw licht – Het Rijksmuseum en de slavernij. Beeld NPO 2
Nieuw licht – Het Rijksmuseum en de slavernij.Beeld NPO 2

Naar aanleiding van de tentoonstelling over slavernij die dit jaar in het Rijksmuseum gepland staat, maakte Ida Does de documentaire Nieuw licht – Het Rijksmuseum en de slavernij, die ­maandag op NPO 2 te zien was. De documentaire bood een ander perspectief op de aanschaf van het tweeluik Marten en Oopjen, vijf jaar terug. Toen zei de toenmalige directeur Wim Pijbes triomfantelijk: “Het verhaal is af.”

Maar het verhaal was helemaal niet af, want achter ­Marten en Oopjen gaan verhalen over slavernij schuil. De huidige directeur van het Rijks, Taco Dibbits, wilde dit verhaal ‘incorporeren in een deel van de geschiedenis van het Rijksmuseum’.

Dat eufemistische taalgebruik is kenmerkend voor de behoedzame wijze waarmee de witte conservatoren van het Rijks met de geschiedenis van de slavernij omgaan – niet alleen de schilderijen worden met fluwelen handschoentjes aangepakt. Gelukkig heeft het Rijks tegenwoordig ook zwarte conservatoren die het beestje bij de naam noemen, zoals hoofd geschiedenis Valika Smeulders: “Als ik door een museum loop, zie ik vooral mensen die rijk zijn geworden van slavernij.”

Wanneer haar donkere collega Stephanie Archangel een lezing houdt voor de Vrienden van het Rijksmuseum, zitten er vrijwel alleen maar witte, Oud Zuidtype mensen in de zaal – net een scène uit Alleen maar nette mensen.

Een schilderij dat in een ander licht komt te staan is een schuttersstuk van Van der Helst, waarop tussen alle op­gedofte witte schutters een zwart jongetje staat, letterlijk in de schaduw. De namen van alle schutters zijn bekend, maar niet van dat jongetje. Maar, zo betoogt filmmaker Felix de Rooy: “Black lives matter, ook op schilderijen.”

Dat het zwarte jongetje in de slotscène van de docu­mentaire uit het schilderij wegloopt, vond Lips een overbodige dramatisering – maar dat is vast weer zijn witte perspectief.

Reageren? hanlips@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden