Plus

In Eye biedt Filmclub Noord een ontmoetingsplek voor de buurt

Waar anders is er de gelegenheid om na een filmvertoning direct met de makers in gesprek te gaan dan in Eye? Filmclub Noord biedt er, naast een huiskamergevoel, ook ontmoetingen met acteurs of regisseurs.

Van links naar rechts: Ronald Top, Frits Lambrechts en Jan-Willem van Beek van Filmclub Noord. Beeld Nosh Neneh
Van links naar rechts: Ronald Top, Frits Lambrechts en Jan-Willem van Beek van Filmclub Noord.Beeld Nosh Neneh

Zijn lach schalt als een scheepshoorn door het lege restaurant van Eye. Acteur Frits Lambrechts is blij zijn twee ­kompanen van Filmclub Noord weer te treffen. Met collega Ronald Top en Eyefondsenwerver Jan-Willem van Beek is Lambrechts eens in de maand op maandagavond gastheer van wat het drietal vrolijk ‘de gezelligste filmclub van Amsterdam en omstreken’ noemt.

De drie hebben in de stille maanden van de lockdown niet alleen elkaar gemist, maar ook de bijna honderd leden van de filmclub. “Het is een kleine gemeenschap,” zegt Top. “Je voelt een saamhorigheid. Daarbij ben je echt even een avond uit en zie je een film die je anders waarschijnlijk nooit zult zien.”

Bijpassende omlijsting

De opzet van een filmclubavond is even eenvoudig als doeltreffend. Eyeprogrammeur René Wolf selecteert een film die zo nieuw is dat hij meestal zijn Nederlandse ­première nog niet heeft beleefd. Het drietal bedenkt daar een bijpassende omlijsting bij. Doorgaans houdt Top een inleiding, maar er zijn ook nagesprekken met makers of acteurs. Om de sfeer te verhogen is er vooraf vuurwerk aan de piano, uitgevoerd door Lambrechts.

Dat gaat nu al acht jaar zo. Bijna meteen vanaf de opening van het filmmuseum in 2012, vertelt Van Beek. “We wilden met Eye graag ook de huiskamer van Noord worden. Daarbij werkt deze club heel goed: de leden wonen in de dure, nieuwe woontorens hier vlakbij, maar komen ook uit de echte volksbuurten.”

Top: “Eye is zo’n imposant gebouw. Prachtig natuurlijk, maar daardoor is de drempel even binnen te lopen misschien ook wat hoger. Er moest warmte komen, een ontmoetingsplek met een buurtgevoel. Dat is bij Filmclub Noord heel goed gelukt. We kennen elkaar inmiddels goed. Onder de leden zijn vriendschappen ontstaan.”

Doorgaans doet Top zelf zijn huiswerk om tot een ­verhaal te komen waarbij hij de voorstelling van de avond inbedt in de filmgeschiedenis, of hij vertelt over de totstandkoming van de film. Maar dankzij hun connecties in de filmwereld slaagt het organisatiecomité er ook vaak in directbetrokkenen bij de film naar de club te halen.

Lambrechts heeft warme herinneringen aan die keer dat ­Dennis Kleyn, verantwoordelijk voor de visual effects van de film Publieke Werken, na de vertoning kwam uitleggen hoe hij Amsterdam in beeld ruim een eeuw terug in de tijd had weten te verplaatsen.

Top noemt de avond rond de film De belofte van Pisa van regisseur Norbert ter Hall als hoogtepunt. “Hij kwam met scenarioschrijver Robert Alberdingk Thijm en de schrijver van het boek, Mano Bouzamour, naar Eye. Het was de avond van de officiële première in Tuschinski. Na afloop daarvan stapten ze op de fiets en kwamen ze bij ons vragen beantwoorden. Dat werd een ontzettend leuk gesprek.”

Smaken verschillen

De selectie van Filmclub Noord is volgens het drietal net iets gedurfder dan die van de andere filmclub die het ­gebouw herbergt. De Eye Filmclub programmeert voorpremières van traditionelere arthousefilms. Lambrechts: “René Wolf kent onze smaak goed. Hij durft best eens iets experimenteels uit te kiezen.”

Maar laat niet het beeld ontstaan dat de leden van de filmclub altijd alles leuk vinden wat hun wordt voor­geschoteld. De zaal herbergt steevast een aantal kritische kijkers. “Die laten zich soms tijdens de film al horen,” zegt Van Beek met een lach.

Top: “Ik kan me de vertoning van The Death of Stalin nog herinneren, een zwarte komedie over de machtsstrijd die losbarstte na de dood van de dictator. Het was satire, maar niet iedereen kon grappen over de goelags waarderen. Dat is natuurlijk onvermijdelijk als je vooraf niet weet welke film je te zien krijgt. Smaken verschillen.”

Deze kant van ’t IJ

Top en Lambrechts leerden elkaar in 2010 kennen bij het opnemen van de film De laatste reis van meneer Van Leeuwen, geregisseerd door Hanro Smitsman. Top speelde de zoon van Lambrechts, die de rol van dementerend gezinshoofd had. “Sindsdien zijn we aan elkaar blijven plakken,” zegt Top. Hij is geen echte Noorderling en neemt voor elke clubavond het pontje vanaf Java-eiland. Lambrechts woont wel in de buurt en kan met smaak vertellen over de laatste twintig jaar aan veranderingen aan deze kant van ’t IJ. “In het begin was hier bijna niets. Moet je nu zien!”

Hoewel Lambrechts, inmiddels 83, vorig jaar eigenlijk afscheid wilde nemen als erevoorzitter van de filmclub, is hij er nog elke keer bij. “Dat afscheid is inderdaad jammerlijk mislukt. Zelfs na mijn dood zal ik hier blijven ­komen,” zegt hij. Een nieuwe bulderlach rolt omhoog langs de ­muren van Eye.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden