Erik Voermans. Beeld Linda Stulic
Erik Voermans.Beeld Linda Stulic

In de voetsporen van Bach

Plus

Erik Voermans

Alleen de dappersten onder de pianisten durven zich te wagen aan de 24 Preludes en Fuga’s van Dmitri Sjostakovitsj – tweeënhalf uur muziek in alle 24 majeur- en mineurtoonsoorten, net zoals Johann Sebastian Bach dat rond 1720 had gedaan in Das Wohltemperierte Klavier. Allemaal kennen we van Bach de eerste Prelude in C groot, al was het maar omdat Gounod er later zijn beroemde Ave Maria op baseerde.

Twintig jaar later schreef Bach nog een boek met 24 preludes en fuga’s in alle toonsoorten, dat hij volkomen terecht de titel Das wohltemperirte Clavier, Zweyter Theil gaf. In aantal wordt Bach alleen overtroffen door de Amerikaanse componist David Diamond, die 52 preludes en fuga’s bundelde. Hoewel een jonge Leonard Bernstein er ooit een aantal van op plaat vastlegde, is Diamond een zo goed als vergeten componist. Dat geldt niet voor Sjostakovitsj, van wiens 24 Preludes en Fuga’s tientallen opnamen bestaan.

Hij schreef de stukken voor Tatjana Nikolajeva, die in 1950 in Leipzig de Internationale Johann Sebastian Bach Competitie had gewonnen. Sjostakovitsj was een van de juryleden. Diep onder de indruk van haar Bachvertolkingen, besloot hij voor Nikolajeva een twintigste-eeuwse pendant van Bachs Das Wohltemperierte Klavier te componeren. In 1952 bracht ze het in Moskou in première, waaraan gedoe met de Sovjetpartijbonzen vooraf was gegaan, want dit soort stukken gold als ‘bourgeois’ en ‘formalistisch’ en konden een componist de kop kosten. Nikolajeva liet zich niet intimideren. Ze zou de stukken, die samen met de strijkkwartetten tot de persoonlijkste muziek behoort die Sjostakovitsj ooit schreef, uiteindelijk driemaal op de grammofoonplaat vastleggen.

Veelbesproken is ook de opname die de virtuoze jazzpianist Keith Jarrett in 1991 maakte. Je kon er onder meer van leren dat jazzpianotechniek toch echt iets anders is dan de techniek van een honderd procent klassiek pianist.
Erik Voermans

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden