PlusTheaterrecensie

In De dokter komt een sterke Janni Goslinga in de wurggreep van identiteitspolitiek

In de dokter komt een arts onder vuur te liggen. Beeld Dim Balsem
In de dokter komt een arts onder vuur te liggen.Beeld Dim Balsem

Wie ben je? Kun je dat aan de buitenkant zien? Is het je beroep? Is het je geloof? En bepaal je zelf wie je bent, of is het aan de ander? De Britse regisseur Robert Icke maakte in 2019 bij het Almeida Theatre in Londen De dokter. Daarin stelde hij deze vragen. Nu heeft hij met het ensemble van ITA een scherpe Nederlandse versie gemaakt waarin een sterke Janni Goslinga in de wurggreep van identiteitspolitiek terechtkomt.

De elf acteurs komen op met ieder een stapeltje kleding in de handen. Dat leggen ze op de vloer, waarna ze van plek wisselen en de kleding aantrekken die net nog van een andere speler was. Zo trekt het diverse ensemble hun rollen aan, hun tijdelijke identiteiten. Icke start een spel met uiterlijkheden dat voor een steeds pijnlijker identiteitsverwarring zorgt. Man, vrouw, wit, zwart, het is oppassen voor de kijker. Een verkeerde aanname is zo gemaakt.

De dokter is een vrije bewerking van Arthur Schnitzlers toneelstuk Professor Bernhardi uit 1912. In de kliniek van dr. Ruth Wolff (Goslinga) komt een veertienjarige die na een abortus een bloedvergiftiging opliep op de spoedeisende hulp terecht. Een priester (Bart Slegers) wil het meisje de laatste sacramenten geven, maar de dokter weigert hem toegang – de patiënt weet niet dat ze stervende is. Priester en arts botsen hard. Het meisje sterft zonder genade.

De arts, die handelt uit professionele integriteit, komt onder vuur te liggen van haar collega’s, de familie van het meisje en de buitenwereld. Alle elementen die haar maken tot wie ze is worden bekritiseerd: vrouw, arts, Joods, enzovoort. In sterke ensemblescènes zien we haar op de werkvloer en op televisie strijd leveren om zichzelf te blijven.

De dokter kan niet ontsnappen aan het oordeel, ook fysiek niet: het decor van Hildegard Bechtler bestaat uit een ronde draaischijf en een achterwand die zich daar in een halve cirkel omheen krult. We kijken van alle kanten naar de dokter. Ze is het enige personage dat nooit aan onze blik ontsnapt.

De plaatsing in dat beeld van drummer Nina de Jong, die nu eens subtiel ritme aan een scène geeft en dan weer een goed geplaatst accent, roept vraagtekens op. Zij zit boven de achterwand in een glazen cabine, maar wordt door de plafondlampen in het decor aan het zicht onttrokken.

Door wetenschap tegenover religie te plaatsen stelde Schnitzler de vraag of de mens moet handelen op basis van een zuiver weten, of op basis van geloof. Dat was ruim honderd jaar geleden al moreel lastig, maar Icke laat overtuigend zien dat deze vraag in de door de media gedreven global village van vandaag alleen maar complexer is geworden.

De dokter

Door ITA
Gezien 12/9, ITA
Te zien t/m 26/9, aldaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden