PlusFilmfestival Cannes

In Cannes wordt elke dag geschiedenis geschreven

Jodie Foster tijdens de openingsceremonie van het filmfestival in Cannes.  Beeld EPA
Jodie Foster tijdens de openingsceremonie van het filmfestival in Cannes.Beeld EPA

Mark Cousins’ twee uur en veertig minuten durende The Story of Film: A New Generation bevat fragmenten uit 97 films, waarvan een groot aantal de afgelopen jaren te zien was in Cannes.

Zo ongeveer het eerste wat ik deed nadat ik in Cannes gearriveerd was, was twee zomerbroeken kopen. Want in mijn spijkerbroek was het niet uit te houden. Bij het inpakken was ik uitgegaan van Cannes in mei, als het ook wel warm is, maar niet zo verzengend zoals nu. En de korte broek die ik had meegenomen, is voor mijn spaarzame vrije uurtjes op het strand, niet voor als ik aan het werk ben.

De fraaie trailer aan het begin van iedere film uit de Officiële Selectie, met een rode loper vanuit de diepte van de oceaan naar de sterrenhemel, is nog altijd dezelfde. Flesjes water worden nog steeds afgepakt bij het binnengaan (hoewel de organisatie voor aanvang van het festival een oproep stuurde om een dopper mee te nemen, omdat dat beter voor het milieu is dan plastic flesjes). Festivaldirecteur Thierry Frémaux spreekt nog steeds alleen maar Frans voor aanvang van de films.

Maar verder is er heel er veel anders deze editie. Omdat er nauwelijks nog papieren kaartjes in omloop zijn, zwerven er ook geen in hun paasbest gestoken gelukzoekers om het festivalpaleis, die filmprofessionals vragen of ze misschien een premièrekaartje over hebben. In de toch al krappe dagschema’s dien je elke 48 uur een half uurtje in te plannen voor een nieuwe sneltest. Zoals ik eerder al schreef is het oneerlijke, maar voor mij zeer gunstige entreebeleid aangepast. En ik ben ook nog eens veel langer dan de afgelopen jaren op zoek naar lekker en enigszins betaalbaar eten.

Le Crillon, mijn favoriete restaurantje, dat in een razend tempo uitstekende dagmenu’s serveerde, heeft de coronacrisis niet overleefd, meldt een bord op de gevel. Nu ben ik elke dag opnieuw op zoek; de restaurants die ik tot nu toe heb uitgeprobeerd zijn duurder maar niet per se beter.

‘Het voelt goed om hier weer te zijn, hè? Hier zijn we dan, eindelijk. Hebben jullie het gemist? Een beetje glamour?” zei de Amerikaanse regisseur en ­actrice Jodie Foster nadat ze uit handen van de Spaanse cineast Pedro Almodóvar een Ere Gouden Palm had ontvangen. Foster kreeg de bijzondere onderscheiding, die in de 74-jarige ­geschiedenis van Cannes slechts te beurt viel aan Jeanne Moreau, Bernardo Bertolucci, Jane Fonda, Jean-Paul Belmondo, Manoel de Oli­veira, Jean-Pierre Léaud, Agnès Varda en Alain Delon, ‘als erkenning voor een briljant artistiek parcours, haar unieke persoonlijkheid en een discreet maar duidelijk engagement voor de grote thema’s van onze tijd’.

Vloeiend Frans

“Ik ben vereerd dat het festival van Cannes dit bijzondere moment aangrijpt, ruim 45 jaar nadat Taxi Driver hier de Gouden Palm won,” ging Foster door in vloeiend Frans. Vervolgens vertelde ze dat ze zelf de films van Akira Kurosawa, Martin Scorsese, juryvoorzitter Spike Lee en de Zuid-​Koreaanse regisseur Bong Joon-ho had herontdekt tijdens ‘dit overgangsjaar’, en dat de kunstvorm die film is haar nog altijd koude rillingen bezorgt. “Ik zal nooit mijn verwondering en dankbaarheid voor de cinema verliezen.”

Foster liep in 1976 voor het eerst over de rode loper – ze was 13 jaar oud – als lid van de cast van Martin Scorsese’s Taxi Driver. Ook toen al sprak ze de pers toe in vloeiend Frans; voordat ze aan Yale afstudeerde, ging ze naar een Franse school in Los Angeles. Haar tweetaligheid is haar in haar ruim vijf decennia omspannende carrière vaak van pas gekomen.

Geschiedenis schrijven

Wie er over pakweg 45 jaar een Erepalm krijgt, valt nu nog niet te zeggen, maar feit is dat er in Cannes elke dag geschiedenis wordt geschreven. Ook letterlijk: Mark Cousins, vooral bekend van zijn 15 uur durende documentaire The Story of Film: An Odyssey uit 2011, presenteerde The Story of Film: A New Generation, een soort update over de staat van de cinema in de 21ste eeuw, waarin hij alle genres en windstreken op associatieve wijze met elkaar verbindt – van speelfilms tot documentaires en experimentele films tot Beyoncé’s ‘visuele album’ Lemonade.

De toon wordt direct gezet, als Cousins Todd Phillips’ gewaagde superheldenfilm Joker koppelt aan de Disney-animatiehit Frozen door te stellen dat de Joker als Elsa dezelfde missie hebben: ‘Let it go!’ “Ik was daar heel tevreden over,” vertelde de Noord-Ierse, in Edinburgh wonende schrijver annex regisseur in Cannes.

“David Lynch zegt dat je een verhaal ingezogen moet worden; dat heb ik gedaan in The Story of Film: An Odyssey, met beelden uit Steven Spielbergs Saving Private Ryan. Een andere manier om te beginnen, is plonzen. Beginnen met iets heel brutaals. Joker is een heel brutale film, over toxic masculinity en veel andere thema’s van vandaag de dag. Maar toen ik Joker voor het eerst zag, moest ik op de een of andere manier aan Frozen denken. Hoewel de een een heel volwassen film is en de andere een kinderfilm, maar ik houd er nu eenmaal van om onverwachte dingen met elkaar te verbinden. En ze hebben natuurlijk wel het een en ander gemeen; zoals ik vertel in de documentaire is woede wat mij betreft het verbindende element. Frozen gaat over een boos meisje, dat vindt dat ze niet serieus wordt genomen. Voor Joker geldt min of meer hetzelfde.”

Cousins ziet alles wat los- en vastzit, in de meest uiteenlopende genres, lang en kort, uit alle hoeken van de wereld en zowel nieuw als oud. Omissies in zijn filmkennis zijn er om opgevuld te worden.

Het twee uur en veertig minuten durende The Story of Film: A New Generation bevat fragmenten uit 97 films, waarvan een groot aantal de afgelopen jaren te zien was in Cannes – van Apichatpong Weerasethakuls Cemetery of Splendour en Leos Carax’ Holy Motors tot Parasite, Bong Joon-ho’s Gouden Palmwinnaar uit 2019. Nederlandse films ontbreken.

Paul Verhoeven

In Women Make Film zitten wel fragmenten uit goede films van Nederlandse regisseurs, maar dit keer niet. Dat heeft niks te maken met mijn kennis van de Nederlandse film. Die is overigens niet bijzonder groot, zoals mijn kennis over geen enkele nationale film erg groot is, maar zoals gezegd leer ik elke dag weer bij. Ik ga in Cannes zeker naar de nieuwe film van Paul Verhoeven kijken, Benedetta. Ik hou van zijn werk; ik heb niet alleen zijn grote internationale producties gezien, maar ook zijn oude Nederlandse films. Verhoeven denkt in film, zoals Hitchcock denkt in film. Hij heeft een niet-literaire verbeeldingskracht, en daar hou ik van.”

Op deze site doet Jan Pieter Ekker elke dag verslag van het festival van Cannes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden