PlusBoekrecensie

In ‘Bournville’ klimt ene Boris op van clownesk leugenachtige journalist te Brussel tot dito premier

Zijn veertiende roman Bournville is Jonathan Coe’s mild satirische poging opnieuw te verkennen wat ‘typisch Engels’ eigenlijk inhoudt. Het is een driekwart eeuw bestrijkende saga vol personages en verwikkelingen die het grotere, maatschappelijke weerspiegelen.

Dirk Jan Arensman
Toenmalig premier Boris Johnson kondigt op televisie een tweede lockdown aan in oktober 2020. Beeld In Pictures via Getty Images
Toenmalig premier Boris Johnson kondigt op televisie een tweede lockdown aan in oktober 2020.Beeld In Pictures via Getty Images

Het is begin 2020. Een anglofiele Duitser zegt tegen jazzmuzikante Lorna, op een door Covid-19 gekortwiekte Europese tournee, dat hij graag eens een ‘typische Engelsman’ zou tegenkomen. Die zou hij namelijk twee vragen stellen: ‘Die nieuwe weg die jullie de laatste jaren zijn ingeslagen, waarom hebben jullie die precies gekozen?’ En waarom uitgerekend met ‘díé man’ als regeringsleider?!

Na een herkenbaar snapshot van het begin van de coronatijd springen we daartoe terug naar 8 mei 1945 (VE Day) en naar Lorna’s dan 9-jarige grootmoeder Mary. Om vervolgens haar complete (familie)leven te volgen aan de hand van mijlpalen in de Britse geschiedenis; van de kroning van koningin Elizabeth II (1953), de wereldbekerfinale van 1966, de bruiloft van Charles en Diana (1981) en de begrafenis van de laatste (1997) tot de 75ste viering van VE Day in 2020.

Een driekwart eeuw bestrijkende saga dus, vol personages en verwikkelingen die het grotere, maatschappelijke weerspiegelen.

Conservatieve Brit

Zo trouwt Mary met Geoffrey, zo’n spreekwoordelijk conservatieve Brit, ‘frustrerend gereserveerd en weinig mededeelzaam’, met nauwverholen racistische vooroordelen, terwijl zoon Martin in de jaren tachtig met een niet-witte vriendin thuiskomt. Naast de pragmatisch linkse Martin vertegenwoordigen zoons Jack (Thatcheraanhanger, Brexiteer) en Peter (gevoelige, homoseksuele muzikant en kosmopolitische liberaal) de rest van het politieke spectrum.

Dat het decorstadje Bournville is opgetrokken rond een befaamde chocoladefabriek biedt ruimte voor een geestig subplotje rond een EU-loopgravenoorlog over de vraag wanneer chocolade chocolade mag heten. En ondertussen zien we op de achtergrond ene Boris langzaam opklimmen van clownesk leugenachtige journalist te Brussel tot dito premier.

Coe beschrijft ‘al die soesa’ onderhoudend als altijd; zijn personages geloofwaardig, de tijdsbeeldscènes perfect afgewogen, de toon empathisch en goedmoedig spottend. Des te pregnanter zijn woede wanneer Mary’s levenseinde gebaseerd blijkt op dat van zijn eigen moeder. Het doet hem nog steeds pijn dat ze stierf tijdens een lockdown, verstoken van haar familie, schrijft Coe in het nawoord. ‘Maar net als duizenden families door het hele land – en in tegenstelling tot de inwoners van Downing Street nummer 10 destijds – hielden we ons aan de regels.’

Bournville

Jonathan Coe
Vertaald door Dennis Keesmaat
De Bezige Bij, €24,99
383 blz.

null Beeld -
Beeld -

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden