PlusInterview

In 2021 alsnog een Mahler Festival: ‘Nog 5 jaar wachten was te onbevredigend’

Het geannuleerde Mahler Festival 2020 krijgt volgend jaar van 18 tot en met 23 mei een herkansing. Het was even puzzelen met de organisatie, vertelt Concertgebouwprogrammeur Marian van der Meer, maar nog jaren wachten op een volgend Mahlerfeest was geen optie.

Marian van der Meer.Beeld Het Concertgebouw - Jop Starmans

Als programmeur was Marian van der Meer mede verantwoordelijk voor de planning van het Mahler Festival 2020, dat door de coronacrisis moest worden geannuleerd. Zij is ook de motor achter de 2021-editie, die als alternatief volgend jaar in Het Concertgebouw zal plaatsvinden. Het plan: op zes achtereenvolgende dagen spelen gerenommeerde orkesten de eerste zes symfonieën van Gustav Mahler, plus Das Lied von der Erde, de Kindertotenlieder en een keuze uit Des Knaben Wunderhorn.

Wat was uw eerste gedachte toen premier Rutte in maart het land op slot gooide en u zich realiseerde dat het Mahler Festival zou sneuvelen?

“Het duurde even voordat het echt doordrong dat al het werk voor niets was geweest. We waren er al in 2013 aan begonnen. Ik wist precies op welke dag welke symfonie zou klinken en had me vaak voorgesteld hoe het zou verlopen. Dan komt opeens het besef dat die dag nooit zal aanbreken. Ik zat thuis voor de tv. Onmiddellijk vlogen de appjes over en weer: ‘Nou, dat was het dan’. Ik heb het wel meteen gerelativeerd: er waren wel ergere dingen.”

“Eerlijk gezegd voelde ik ook direct de stress wegglijden. Er zaten een paar hele spannende projecten bij, met name die enorme Achtste symfonie. Logistiek erg ingewikkeld, met allemaal koren, waar ook nog een Europese tournee aan vastzat langs steden als Hamburg en Keulen, waar wij als co-producent bij waren betrokken. Daar hoefde ik me even niet meer druk over te maken, totdat bleek dat ook het afwikkelen van de annuleringen veel werk met zich meebracht. Hotelreserveringen, offertes van busmaatschappijen – dat is waar je je dan meteen de volgende dag op stort.”

Hoe lastig was het om de grote orkesten uit Berlijn en Wenen en New York voor het Mahler Festival te interesseren?

“Ze waren allemaal meteen heel enthousiast. We hebben natuurlijk mee kunnen surfen op het succes van het Mahlerfeest in 1995, waar ze allemaal zeer goede herinneringen aan hadden. De grootste puzzel was wie welke symfonie zou gaan spelen, want ze hebben allemaal hun favorieten en ook allemaal symfonieën die ze liever niet doen. Maar ook dat ging heel soepel. Elk orkest mocht één symfonie uitkiezen en in die eerste ronde kozen ze alle een andere symfonie. Toen waren we al een heel eind.”

“Het lastigste was de Achtste, die ze geen van alle wilden doen. Om begrijpelijke redenen: vanwege de enorme bezetting is het stuk zeer bewerkelijk en duur. We hebben het uiteindelijk door het Gustav Mahler Jugend Orchester laten doen. Althans, dat was het idee.”

Wanneer ontstond het plan om in 2021 alsnog met een Mahler Festival te komen?

“Meteen de volgende dag al. We hadden een Zoomvergadering en ik kreeg de vraag of ik eens kon kijken of er in de zo nabij mogelijke toekomst orkesten waren die Mahler gingen spelen en of die bij elkaar te brengen waren. De gedachte om zoiets dan maar over vijf jaar nog eens te organiseren was voor iedereen te onbevredigend – ook voor het publiek, leek ons.”

“Het Concertgebouw had in mei en september 2021 en mei 2022 lege plekken in de agenda. Die heb ik voorgelegd aan de orkesten uit Berlijn, Wenen, New York, Boedapest en uiteraard het Concertgebouworkest. New York kon op die termijn geen toezeggingen doen en ook Berlijn en Wenen lukte niet. Het toeval wil dat er in mei 2021 ook in Leipzig een Mahler Festival is. Het is ons gelukt vier orkesten die in Leipzig Mahler spelen naar Amsterdam te halen: het Concertgebouworkest met Fabio Luisi, Simon Rattle met de London Symphony, Valeri Gergjev met de Münchner Philharmoniker en Jakob Hrusa met het Radio-orkest uit München. Leipzig vond het alleen maar mooi. Daar doen ze alle symfonieën, maar wij alleen de eerste tot en met de zesde.” 

“Als we ook zeven tot en met tien hadden geprogrammeerd, hadden er in het Concertgebouw ook andere dan Mahlerconcerten tussen gezeten, want de reguliere programmering loopt gewoon door. Dat zou afbreuk hebben gedaan aan een festivalgevoel. We doen nu in zes dagen zes symfonieën. Ons festival onderscheidt zich overigens van Leipzig door de aanwezigheid van de Hong Kong Symphony met Jaap van Zweden en het Boedapest Festival Orkest onder Ivan Fischer. Hong Kong heeft speciaal voor ons hun programma omgegooid en Ivan Fischer zei meteen: ‘We zijn erbij, zeg maar welke symfonie je wilt dat we komen doen!’ Hij dirigeert nu Symfonie nr. 2 op ons slotconcert. En verder ben ik ongelooflijk blij dat in de Kleine Zaal dankzij mijn collega Mirjam Wijzenbeek Mahlers volledige liedrepertoire aan bod komt, gezongen door jong talent, begeleid door Julius Drake.”

Wanneer komt het volgende volledige Mahler Festival? Over 25 jaar?

“Wat ons betreft veel eerder al. De Amsterdamse Mahlertraditie laat ons niet meer los.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden