Plus

'Ik laat me niet zo snel meer overdonderen'

Teun Luijkx (30) werd zeven jaar geleden van de Toneelacademie geplukt voor een hoofdrol in A'dam - E.V.A.. Hij is meegegroeid met zijn karakter Adam. Nu de serie stopt, is het tijd voor andere dingen. 'Er kan veel als je de juiste mensen ontmoet.'

Teun Luijkx: 'Ook heel goede acteurs - mensen met prijzen op de schoorsteenmantel en een cv van heb ik jou daar - zitten gewoon naast hun telefoon.' Beeld Marc Driessen

Eigenlijk is Teun Luijkx voorgoed verpest. Tenminste, dat zegt regisseur Norbert ter Hall van A'dam-E.V.A. "Daar heeft hij misschien wel een beetje gelijk in," zegt Luijkx lachend in Café Amsterdam. "A'dam-E.V.A. is de leukste serie waaraan ik ooit heb gewerkt. Ik heb inmiddels best veel andere dingen gedaan, maar nog niets heeft het getopt."

Luijkx leunt wat naar achter op zijn stoel. Vreemd eigenlijk, dat hij ineens weer over A'dam-E.V.A. praat. De opnames voor het derde seizoen van de veelgeprezen serie van de NTR, Vara en VPRO zijn al ruim een jaar geleden afgerond, maar pas morgen is de eerste aflevering op tv. Sowieso een trage wandelaar, die serie. Het eerste seizoen werd in maart 2011 uitgezonden, seizoen twee pas in november 2014.

Nu, weer twee jaar later, wordt met tien uitzendingen een einde gebreid aan de documentair gefilmde dramaserie die een ode aan Amsterdam brengt - niet zozeer aan de stad zelf, als wel aan het leven in de stad. Luijkx: "Ik hoop eigenlijk dat als mijn kleinzoon over vijftig jaar vraagt hoe het leven in Amsterdam in 2016 was, ik kan zeggen: kijk, hier heb je drie seizoenen A'dam-E.V.A. - ongeveer zo."

U zei eerder dat het laatste seizoen in uw ogen het beste is.
"Ik denk dat wij, de cast en crew, weer een stukje zijn gegroeid ten opzichte van de eerdere seizoenen; allemaal wat ouder en meer geland. Bovendien is de montage gegroeid: in seizoen één moest het wiel worden uitgevonden, omdat daar nogal wat verbindingen worden gelegd. De manier waarop de verhaallijnen telkens in elkaar grijpen, is echt een prestatie. Alle acteurs kennen de personages inmiddels ook zo goed dat scenarist Robert Alberdingk Thijm wist hoe iedereen sprak."

A'dam-E.V.A. lijkt bijna biografisch: u komt uit Veldhoven in Brabant en werd van de Toneelacademie Maastricht geplukt, Adam uit een dorpje in Zeeland. In de grote stad op zoek naar geluk. Is de serie naar u toegeschreven?
"Nee, maar Robert heeft ons wel in zijn hoofd gehad bij het schrijven. Ik denk ook dat hij bepaalde verhaallijnen of gedachtestromen heeft meegenomen: we zijn vrienden geworden en hebben vaak samen gegeten en gesproken over het leven. Dat is voeding geweest om de personages verder uit te werken."

Dan stemt u er automatisch mee in veel van uzelf te laten zien?
"Dat vind ik niet erg, en Norbert vraagt dat ook van ons. Hij wil een deel van je persoon. Het past ook niet bij A'dam-E.V.A. dat iemand erg een rol staat te spelen, omdat de serie een documentair karakter heeft. Ik begrijp Adam als persoon wel: het zou een vriend van me kunnen zijn."

Seizoen één ging over geluk zoeken, twee over geluk behouden en, zo mogelijk, uitbreiden. In drie gaat het over het geluk delen. Is die opbouw herkenbaar voor uw leven in Amsterdam?
"Ja, al speelt dat delen nog niet zo. Ik heb geen kinderen, ben nog meer op mezelf gericht dan Adam. Toen ik hier net kwam wonen, was elke dag een avontuur; je gaat voor het eerst naar Paradiso, te gek. Adam is inmiddels in veel dingen wat verder dan ik. Ook binnen zijn relatie: Adam en Eva (gespeeld door Eva van de Wijdeven) dragen samen de zorg voor een kind en komen wat minder aan elkaar toe. Dat is niet per se erg, dat hoort bij het leven, maar zover is het bij mij nog niet."

Regisseur Norbert ter Hall was benieuwd hoe u de ontwikkeling hebt ervaren. U kwam zo groen als gras binnen, nu bent u als een vis in het water op de set, zei hij.
"Het matchte vanaf het begin heel goed. Ik kwam naar de grote stad en wilde hier alles ontdekken. Omdat je een beetje naïef bent, doen al die indrukken je ook zo veel. Ik ben nu wel wat rustiger. De fase waarin je je door alles laat overdonderen, is voorbij. Inmiddels woon ik zeven jaar in de stad en heb ik het een en ander meegemaakt. Dan kun je nog steeds onder de indruk zijn, maar je bent niet meer zo snel van slag. Het is wat geland."

Is het jammer dat A'dam-E.V.A. ophoudt?
"Het seizoen eindigt op een manier dat je begrijpt: het is even goed zo. Sommige makers zouden zeggen: er kijken veel mensen, we maken nog een paar seizoenen, maar dat komt de serie niet ten goede. Ik kan me wel voorstellen dat we over tien jaar nog een seizoen doen. In the end is niemand dood en Adam en Eva gaan niet uit elkaar."

"Als ze morgen bellen dat we tóch een vierde seizoen doen, zeg ik meteen ja. Als er maar goede verhalen zijn."

Opgebiecht

Leermeester "Norbert ter Hall en Marcus Azzini."
De beste uit het vak "Jacob Derwig en Maria Kraakman."
De slechtste uit het vak "Mensen die opscheppen terwijl er weinig is om over op te scheppen."
Het beste advies gegeven "Ben niet te eager. Wil het voor de helft, dan krijg je de rol, zei een regisseur eens tegen me."
Het slechtste advies "Stoppen met dit vak en er weer mijn hobby van maken."

Is het voor uw carrière tijd om door te gaan? Als u op de Parade Kletsmajoor speelt, herkennen mensen u als Adam.
"Dat zal ook wel zo blijven. Ik vind het niet erg dat ik op deze manier de wereld ben binnengekomen. Als het nu met iets lelijks was..."

Een reclame van Trivago, bijvoorbeeld.
"Dat vind ik niet iets lelijks, maar als dat het enige was dat ik ooit had gedaan, was het wel wat karig."

De reclame komt nogal vaak voorbij.

"Dat hoor ik wel vaker, maar ik zie de reclame nooit, want ik heb geen tv-aansluiting. Ik zat laatst in mijn stamkroeg voetbal te kijken toen de reclame voorbijkwam. Dan draai ik me toch even af. Al sta ik er helemaal achter; het is geen reclame voor McDonald's. Ik denk ook niet dat het heel schadelijk is."

Wat is de afweging?
"Ik heb er best wel veel over nagedacht. Vroeger deed je dat niet als acteur: spelen in een reclame. Inmiddels doen veel acteurs het, met mate. Het stigma ligt er niet meer op en dat is logisch. De acteurswereld is een lastig werkveld: er is weinig werk voor veel mensen. Ik heb het geluk dat ik sinds mijn afstuderen veel aan het werk ben geweest. Als zoiets als Trivago er dan bij kan, wil ik dat best proberen. Het biedt de mogelijkheid te wachten op iets dat echt bij me past. Ik ben nu een paar maanden vrij en ga naar Chili met mijn vriendinnetje. Dat is echt een luxepositie."

Dat vriendinnetje is Eva Laurenssen, momenteel te zien in dramaserie La famiglia. Is het prettig een relatie te hebben met iemand die zich in datzelfde, lastige werkveld begeeft?
"Ik heb er geen vraagtekens bij. Het is fijn dat we het niet overal over hóéven te hebben. We bespreken van alles, maar hoe het vak werkt, dat weten we wel. Als de één een zoenscène heeft, wordt de ander niet achterdochtig. Dus het is tot nu toe alleen maar fijn. Soms is het ook fijn een bepaalde onzekerheid in het vak te kunnen delen."

Gaat die onzekerheid over bezig blijven, genoeg klussen binnenhalen?
"In de afgelopen acht jaar is er altijd wel weer iets gekomen, maar het zou zomaar kunnen dat er ineens niets is. Die onzekerheid zal voor de rest van mijn leven blijven. Ook heel goede acteurs - mensen met prijzen op de schoorsteenmantel en een cv van heb ik jou daar - zitten gewoon naast hun telefoon. De spoeling wordt dunner, zeker op het toneel."

"Er zijn weinig beroepsgroepen waar dat hetzelfde is: het zijn telkens boogjes van twee à drie maanden. Overigens vult 2017 zich wel voor mij. Ik ga spelen in een misdaadserie - waarvoor ik een andere kant van mezelf moet aanboren dan voor Adam - en ga het theater in met het Ro Theater."

U ontplooit zich ook op andere vlakken: u presenteert How do they do it op Discovery en dook met rapper Diggy Dex de studio in om Ik kan blijven kijken in te zingen voor A'dam-E.V.A.
"Ja, de eerste acht jaar na school heb ik me volledig gefocust op spelen, maar nu komen er wat andere dingen op mijn pad. Acteren is nog steeds leidend, maar er kan heel veel, als je de juiste mensen ontmoet."

"Op de Parade heb ik met Vincent van der Valk voor het eerst een voorstelling gemaakt. Voor Kletsmajoor praatten we elke avond vier uur aan een stuk - een veel absurdistischere vorm dan ik gewend ben. Op de Toneelacademie deed ik ook wel stand-upperige dingen, maar ik heb het nooit voortgezet."

Tekst loopt door onder de foto.

CV

Geboren 3 november 1986, Veldhoven
Opleiding Toneelacademie Maastricht (2008)
Loopbaan A'dam-E.V.A., &ME, Bloedverwanten, Angels in America (Toneelgroep Oostpool), presenteert How do they do it voor Discovery, met voorstelling Kletsmajoor op de Parade.

Beeld Marc Driessen

Kletsmajoor werd goed ontvangen.
"Het was voor het eerst dat ik zelf iets maakte dat echt werkt. Goede recensies, volle zalen, terwijl je het in een repetitiezaaltje bedenkt. Daarmee wil ik doorgaan. Het gevoel dat dat geeft, kende ik niet. Geweldig."

Heeft u die afwisseling in werk nodig?
"In acteren zijn dingen nooit vastgeroest, de sleur ligt niet op de loer. Op de Toneelacademie ontwierp ik meestal de affiches voor onze voorstellingen; dat vond ik leuk. Ik ben een keer stage gaan lopen bij het bedrijf dat de affiches voor A'dam-E.V.A. maakt. Gewoon, even een weekje rondkijken of het wat was. Op dag drie dacht ik al: ga ik nu alwéér die kant op? Weer dat bureautje, lunch om twaalf uur en om vijf uur vertrekt iedereen weer - dat wil ik niet. Uiteindelijk blijft acteren mijn vak..."

Terwijl ik van een oud-studiegenoot van de Toneelacademie begreep dat het na het eerste jaar vrij onzeker was of u ooit in dit vak terecht zou komen.
"Haha, oké. Na een half jaar op de opleiding is er bijltjesdag. Dan valt dertig procent van de studenten alsnog af. Ik was het eerste half jaar echt niet goed bezig, simpelweg omdat ik geen idee had: geen idee wat het was, hoe het moest. Na dat half jaar moesten we als test nog één stuk regisseren, één stuk spelen en één performance maken."

"Het spelen ging niet spectaculair, maar prima. Bij het regisseren liep het technisch volledig in de soep - de muziek ging niet aan op de belangrijke momenten, et cetera. Dat kon ik nog opvangen door te doen alsof het erbij hoorde. Voor de performance had ik in een vlaag van paniek bedacht dat het een goed plan zou zijn om naakt, met een bril op, het toneel op te gaan. Het publiek zat echt op een meter afstand toen ik het toneel op liep. Ik stond in de spotlight, deed mijn bril af en zocht naar een borstzakje. Maar ja, ik was dus naakt. Toen heb ik die bril omgedraaid op mijn lul gezet en ben ik begonnen."

Luijkx schiet hard in de lach. "Vanaf daar ben ik zo het vak ingewandeld."

A'dam-E.V.A., zondagavond, NPO 3, 20.25 uur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden