Plus

'Ik kon er óf een film van maken, óf het verse verdriet opkroppen'

Regisseur Cláudio de Oliveira Marques wist te ontroeren met de korte film waarin Amsterdammers een belofte doen aan Eberhard van der Laan. Zondag zendt Human zijn prijswinnende afstudeerfilm Een Onvergetelijk Afscheid uit op NPO 3.

Documentaire-regisseur Cláudio de Oliveira Marques (28) werd geboren in Portugal. Beeld Martijn de Vos

"Het was een prachtig feestje. Totdat je besloot dat je er geen zin meer in had." Met die kalm uitgesproken voice-over begint Een onvergetelijk afscheid, een documentaire van Cláudio de Oliveira Marques (28). Daarna duikt de camera ijzingwekkend over de rand van een balkon.

De Oliveira Marques verloor op oudjaarsavond 2015 zijn beste vriendin - ze pleegde die avond zelfmoord. Het verdriet was zo vers dat hij er niet onderuit kon: zijn afstudeerfilm moest hierover gaan.

"Ik kwam er niet onderuit. Het kwam voor mij als een totale verrassing. Het verwerken is, kort na zo'n gebeurtenis, een bijna fulltime bezigheid. Een film maken is dat ook. Dus ik kon óf de twee combineren óf alles opkroppen."

Ruimte voor de kijker
De film begint persoonlijk, maar daarna vertelt De Oliveira Marques vooral het verhaal van drie andere mensen die in aanraking zijn gekomen met zelfdoding. Achterliggende vraag: is het beter om van tevoren op de hoogte te zijn?

Los van de kalme voice-over had De Oliveira Marques niet de behoefte zichzelf te betrekken in de film. "Het wordt snel wat navelstaarderig: kijk eens wat zielig voor mij. Ik zag de toegevoegde waarde daarvan niet. Het werkt nu, omdat je niet bij mij hoeft te voelen. Het laat ruimte voor de kijker zich in zo'n verhaal te verplaatsen."

De jonge regisseur ontving inmiddels de VPRO Documentaireprijs 2017 en de wildcard van het Nederlands Filmfonds (ter waarde van 40.000 euro) voor zijn film. "Het gaat in de film nauwelijks rechtstreeks over die vriendin, maar omdat ze er zeker een rol in speelt, wilde ik het wel heel goed doen. Dat wat ik vooraf voor ogen had gelukt is, is de grootste prijs. De prijzen die nu volgen, zijn kersen op de taart, maar de taart was er al."

Tot de laatste centimeter
De film was geen therapie. Sterker nog, misschien was het achteraf wel te vroeg om hem te maken, zegt De Oliveira Marques. "Het heeft het verwerkingsproces niet geholpen, of zo. Ik hoefde even niet met mijn eigen ellende bezig te zijn, maar ontliep die ellende ook niet. Dat was heel prettig. Toen de film af was, merkte ik wel dat ik een beetje stil had gestaan."

Een onvergetelijk afscheid is met de korte film waarin Amsterdammers een belofte doen aan Eberhard van der Laan (voor Wefilm) het visitekaartje van De Oliveira Marques, die dit jaar afstudeerde aan de Filmacademie.

"Het zijn twee totaal verschillende films. Met Een Onvergetelijk Afscheid merkte ik dat veel tijd in de voorbereiding ervoor kan zorgen dat je niets mist. We hebben op een ge­stileerde manier een film gemaakt waarbij niemand twijfelt aan de echtheid. Terwijl we alles tot in de laatste centimeter hebben uitgedacht."

Voor de film van Van der Laan ging De Oliveira Marques juist enigszins spontaan de straat op om in twee dagen dertig Amsterdammers te vragen naar hun belofte.

Inmiddels ligt er een idee voor een nieuwe film. "Ik denk dat ik niet zo'n duidelijke handtekening heb in cameravoering of vorm. Wat ik geleerd heb, is dat het me op één of andere manier lukt om met íédereen snel een band te krijgen. Daar maak ik dankbaar, maar respectvol gebruik van."

Een Onvergetelijk Afscheid (Human), zondag, 23.30 uur, NPO 3

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden