Plus

'Ik ben de laatste die Paralympische sporters zielig noemt'

Na Esmee Visser, Kjeld Nuis en Suzanne Schulting is het in Pyeongchang nu de beurt aan de paralympiërs. Een kolfje naar de hand van NOS Sport-presentator Herman van der Zandt. 'Ik wil niet leuk zijn op bestelling.'

Herman van der Zandt: 'Het werd een ding om met bier en chips de verkiezings­uitslag te kijken.' Beeld Linda Stulic

Het was van korte duur, maar hij stak vorige week even de kop op: de Elfstedenkoorts. -10 graden in de nacht en overdag -2, al kon dat met de snijdende oostenwind ook aanvoelen als -9. Voor dat soort momenten ligt bij de NOS, stevig opgeborgen weliswaar, een draaiboek klaar.

Herman van der Zandt (43), die zijn entree maakt met een zonnebril, moet lachen. "Er wordt jaarlijks overlegd voor het geval dat het gebeurt. Als het zo ver is word je ingezet, maar het is niet iets waar ik veel mee bezig ben. Ik sprak vorige week weerman Gerrit Hiemstra, met wie ik een kleedkamer deel. Ik zei: Gerrit, het is toch takkenkoud, man. Hij zei: jullie zijn niks meer gewend, vroeger was het altijd zo koud. Hij tempert de verwachtingen een beetje. Dat vinden veel mensen niet leuk - ze hebben het idee dat hen iets wordt afgepakt - maar ik zit wel op de Gerritlijn."

Een Elfstedentocht zou een extra schep zijn geweest op het toch al volle bord van Van der Zandt. Sinds hij in 2015 is gestopt bij het Journaal presenteert hij sportprogramma's bij de NOS, waaronder De Avondetappe.

Af en toe maakt hij een uitstapje naar Max­klassieker Met Het Mes Op Tafel en ook is hij eens per twee weken op woensdag te horen als interviewer van radioshow Met Het Oog Op Morgen.

Tijdens de Olympische Spelen was hij dagelijks tussen 18.00 en 19.00 uur met een studioprogramma te zien, met aan zijn zijde Bart Veldkamp. Het klikte tussen de twee, op een moeilijk te vatten ironisch niveau. "We kenden elkaar niet of nauwelijks. Dan ga je toch een beetje zoeken hoe ver je kunt gaan. Bart is niet zo'n juichaapje, dat vind ik wel prettig. Ik kon met bijna al mijn vragen bij hem terecht. Ik wilde het niet scripten, dus het kwam ook wel voor dat ik iets vroeg en dat hij geen idee had. Prima, liever dat dan dat het ingestudeerd is."

Deze week is hij als enige presentator van de NOS afgereisd naar Pyeongchang om verslag te doen van de Paralympische Spelen, waarvan gisteren de openingsceremonie was.

Er was veel lof voor de NOS over het in beeld brengen van de Olympische Spelen. Regisseur Astrid Wisman werd collectief op het schild gehesen.
"Eh, ja, bij ons ging het goed. Ik heb niet alles gevolgd, moet ik bekennen. De livesport werd goed bekeken. Astrid kan het als geen ander. Vorig jaar werkte ze ook mee aan De Avondetappe. In Nederland zijn we zo ongeveer het enige land ter wereld dat live schaatsen kijkt, dus wil je dat het behoorlijk in beeld wordt gebracht Dan kom je al snel bij de NOS uit."

Wordt er een beetje geschaatst door mensen met één been?
"Dat is lastig. De protesebouwer van het Nederlands team is bezig met het testen van een schaatsprotese. Ik maak mijn reportages - we hebben geen studioprogramma - vanaf de piste, want alle Nederlandse sporters zitten in de sneeuw, de schaatshal is dicht. Nederland is nog wel aan het lobbyen om ook een schaatscompetitie op te zetten met een paar landen. In Sotsji stond snowboarden voor het eerst op het programma, mede door Bibian Mentel."

"De Winterspelen zijn in verhouding veel kleiner dan de Zomerspelen. Er zijn twee sporten op het ijs - sledgehockey en curling - en verder is alles in de sneeuw. Dat sledgehockey is een soort ijshockey op zitsleetjes. Het lijkt een beetje op murderball, wat ze bij de Zomerspelen hebben. Die spelers hebben allemaal een dwarslaesie, maar beuken vol op elkaar in met die karretjes. Ze hebben allemaal geen gevoel in hun benen, dus dat is het probleem niet. Is leuk om te zien, hoor."

Er wordt wel eens gerefereerd aan het evenement als 'de Olympische Spelen voor zielige mensen'.
"Ja, precies. Dat is de verkeerde manier om naar die sporters te kijken. Ze zijn juist niet zielig, ze doen dingen die jij en ik niet kunnen. En ja, er is iets gebeurd bij de geboorte, of ze hebben ergens in hun leven een ongeluk gehad. In plaats van daar in te zwelgen, gooien ze de beuk erin en gaan ze er iets van maken. Ik ben de laatste die dat zielig noemt."

"Je kunt met de sporters ook gewoon grappen maken over het evenement. Ik vind het altijd oervervelend als mensen er krampachtig mee omgaan en zeggen dat het zo knap is van die mensen."

Vindt u het leuk om sporten te doen die afwijken van het traditionele schaatsen en voetbal?
"Schaatsen is geweldig om te zien, maar dat zien we al zo veel, het hele jaar. Kunstrijden! Heb je dat gezien? Vroeger vond ik het ongelooflijk saai, maar inmiddels vind ik het fascinerend. Skicross en biatlon waren ook te gek. Om antwoord te geven op je vraag: het maakt mij eigenlijk niet zo veel uit welke sport ik bespreek."

U bent vooral wielerliefhebber.
"Daar word ik wel warm van, ja. Een paar weken geleden vond De Omloop, de openingskoers in West-Europa, ineens plaats. Dat overviel me een beetje."

Vorig jaar was ik op de NOS-perspresentatie voor de Tour de France. Daar stond u met licht gebogen rug. U had de dag ervoor 447 kilometer gefietst. Doet u dat vaker?
"Dat was een stom plan. We hadden bedacht om door alle provincies te fietsen in één dag. Ja, nou ja. Dan probeer je zo'n voordelig mogelijke route uit te tekenen, maar dat bleek toch nog wel een eindje."

"Ik wilde gewoon met vrienden fietsen, maar het liep een beetje uit de hand toen een aantal oud-profs zich gingen mengen. Wij zijn gaan rijden en toen ben ik totaal, echt totáál naar de klote gegaan. Het was erg warm die dag, code rood in Brabant en Limburg. Nou-hou, man. We waren op een gegeven moment in Zevenbergen. Daar ben ik over mijn nek gegaan. Ik had een route uitgetekend waarin we Zuid-Holland en Zeeland maar heel kort zouden aantikken, maar dat was volgens Johnny Hoogerland de watjesroute."

"Ik zat boven een bordje kippensoep en kon niet meer praten, toen ik Johnny hoorde zeggen (Van der Zandt zet een Zeeuws accent op): 'We gaan wel de deftige route rijden, hè jongens!' Toen was het nog 70 kilometer. Ik dacht echt: schiet mij alsjebliéft dood. De laatste twee uur heb ik niks meer gezegd en heb ik alleen naar het wiel voor me gekeken."

Het bevalt wel goed op de sportafdeling van de NOS?
"Ha, dat staat gelukkig los van mijn fysieke staat. Ik mag hartstikke fijne dingen doen. Het is leuk om naar evenementen toe te gaan, maar zo'n studioprogramma met Bart Veldkamp vind ik ook aardig. We werken dan met een kleine club, dat is een fijne dynamiek. Ik doe ook nog evenementen voor de NOS. Laatst zat ik op een boot met allemaal 80-jarigen omdat Beatrix tachtig werd. Dat was hartstikke gezellig. Het is soms wat veel, want je moet het allemaal voorbereiden."

Een beetje?
"Dat was een understatement."

Er wordt vaak over u gezegd dat het er zo achteloos uit ziet.
"Als je leuke mensen hebt in je programma - Bart, of die 80-jarigen op die boot - kan het niet mis. Het gaat niet om mij, maar om hen. Als zij relaxt en leuk zijn redden we ons wel."

Vindt u het ongemakkelijk worden als het wel om u draait, zoals bij Herman de Schermman?
"Dat ging wel te ver, ja. Het is leuk allemaal, maar het werd een soort volksbeweging die volledig uit de hand liep. Ongemakkelijk is het niet, maar ik vond wel dat het afleidde van waar het om ging. Het werd een ding om met bier en chips de verkiezingsuitslag te kijken. Op enig moment ga je geforceerd leuk doen omdat mensen dat verwachten. Dat moment wilde ik voor zijn. Van het imago kom ik nooit meer af, maar ik merkte toen wel dat de aandacht heftiger werd dan normaal."

Namelijk?
"Mensen willen dingen van je. Ik ben daar gewoon niet zo goed in."

Ze willen met u op de foto?
"Nee, dat is het probleem niet. Ik moet komen opdraven in programma's of ik moet in de krant. Ik ben al bijna elke dag op tv en dan word ik vrijwel dagelijks gebeld door een programma om langs te komen. Wat heb ik daar nou aan?"

"Elk interview genereert ook weer nieuwe aandacht. Zo werkt het toch vaak, dat je iets gelezen hebt en dan denkt: ja, die nodigen we ook weer eens uit."

Buigt naar de voice-recorder op tafel: "Dat hoeft dus niet, mensen."

Het past wel een beetje in deze tijd: NOS-nieuwslezers die in Wie is de Mol? zitten, sportpresentator Sjoerd van Ramshorst die tijdens de Spelen vrijwel dagelijks bij Jinek aanschoof.
"Dat kan, dan praat hij over zijn werk. Ik moest een keer als een soort bekend hoofd praten over het cassettebandje dat 75 jaar bestaat."

Zit het u wel eens in de weg dat iedereen een kwinkslag van u verwacht?
"Niet echt. Je kunt me niet bestellen met de vraag een avond leuk te komen doen. Alweer een aantal jaar geleden had ik een aantal ­ochtendjournaals gedaan en daarin maakte ik wel eens een woordgrapje."

"Op enig moment gingen programma's daar compilaties van ­maken en was het verzoek of ik daar over wilde komen praten. Er valt helemaal niks over te ­vertellen. Het is een geintje dat me te binnen schiet en een seconde later is het weer weg.
Ik kan het ook niet doen, maar dan heb ik er zelf ook minder lol in."

'Ik zou misschien nog eens fietskoerier kunnen worden, maar verder kan ik niks.' Beeld Linda Stulic

"In sport kan dat makkelijker dan eerder bij het Journaal. De Tour de France drááit om sfeer. Afgelopen weken met Bart, dan groeit er wat. Dan kan het, een keer een grapje, wat guitig kijken. Als ik dat op dag één doe wordt het Comedy Capers. Bij Het Oog praat ik ook gewoon over politiek en economie, dus daar doseer ik het."

Het Oog presenteert u eens per twee weken. Ziet u uzelf ooit een dagelijks praatprogramma presenteren?
"Los van of ik dat zou willen: ik heb tijdens de Olympische Spelen pas gemerkt hoe zwaar het is om dagelijks een uur televisie te maken en daar een leven omheen te plannen. Ik was alleen thuis met de kinderen omdat mijn vrouw, die als radioverslaggever werkt, in Korea zat."

"Ik bracht 's ochtends de kinderen naar school en als ik thuis kwam lagen ze in bed. Eh, oké. En toen werden ze ook nog allebei ziek. Hoe krijg je dat allemaal geregeld? Het is niet te doen. Wat meneer Van Nieuwkerk en mevrouw Jinek doen is niet te onderschatten. Het lijkt me echt heel taai."

"Af en toe moet je je afvragen of je nog de juiste man op de juiste plek bent, maar zo voelt het wel. Het Oog geeft me bovendien de mogelijkheid om langere gesprekken te voeren over verschillende onderwerpen. Ik zou misschien nog eens fietskoerier kunnen worden, maar verder kan ik niks. Al geloof ik dat ik op termijn een prima boswachter zou zijn."

1 april begint een nieuw seizoen Met Het Mes Op Tafel.
"Is dat 1 april alweer? Ik moet zo eens in mijn agenda kijken, geloof ik. Dit jaar is het voor het eerst dat ik met een soort invuloefening bezig ben, wat betreft werk. Dat geeft rust. Ik weet eigenlijk al tot september of oktober hoe het eruit ziet - en het is vrijwel allemaal leuk. Voorheen werd er gewoon ergens een bot gegooid en ­hapte ik."

Paralympische Spelen (NOS), dagelijks na ­Nieuwsuur op NPO 2.

CV

Geboren 9 augustus 1974, Breda
Opleiding geschiedenis, Universiteit Utrecht
Loopbaan
2006: presentator NOS Journaal
2011: eerste keer presentatie Met Het Oog Op Morgen
2015: overstap naar NOS Sport, onder meer De Avondetappe met Dione de Graaff
2015: presentator Met Het Mes Op Tafel

Opgebiecht

Leermeester "Bij het NOS Radionieuws, waar ik begon, namen Peter Taal en Nanette Weijl mij onder hun vleugels. Daar heb ik nog steeds ­plezier van."

Beste in het vak "Niet per se de ­beste, maar ik vind het fijn om naar Pieter van der Wielen op de radio (Nooit Meer Slapen) te luisteren."

Slechtste in het vak "Ik kan even niet op zijn naam komen. Die ene."

Beste advies ooit gekregen "Van Joost Prinsen, die het weer had gekregen van Rudi Carrell: als je iets uit je mouw wilt schudden, moet je het er eerst heel goed instoppen."

Slechtste advies ooit gekregen "Als je kapot zit, tandje bijschakelen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden