PlusAlbumrecensie

Igor Levit - Encounter: prachtig verdriet over het menselijk tekort

Igor Levit, Encounter (Sony Classical).

Toen de wereld door de covidpandemie noodgedwongen in zijn schulp kroop en zeer veel musici van het ene op het andere moment zonder werk kwamen te zitten, reageerde de Russisch-Duitse pianist Igor Levit (33) voortvarend. Als een van de eersten begon hij met een reeks recitals vanuit zijn eigen huiskamer, die hij aanvankelijk live streamde via zijn iPhone.

Al snel ging hij een betere camera gebruiken, ook al omdat zijn initiatief in een grote behoefte bleek te voorzien. Heel veel mensen keken en luisterden naar die recitals en dat aantal groeide gestaag. Levit bereikte al snel publieksaantallen die een veelvoud waren van zelfs de grootste uitverkochte concertzaal.

Net voor de uitbraak van Covid-19 had Levit in het Concertgebouw een programmatisch uniek en voorbeeldig concert gegeven met late Beethoven (opus 109 en 111), Wagner en Mahler. Al die stukken kwamen later terug in zijn livestreams, waar al snel vele tienduizenden mensen op afstemden.

Existentiële crisis

Voor Levit zelf bleken die huiskamerconcerten van levensbelang. Afgaande op zijn twitterberichten was hij flink aangeslagen door de consequenties van de pandemie. Het virtuele contact met zijn publiek gaf hem morele steun verder te gaan.

Eind mei, dus midden in de eerste golf, nam hij in de Jesus-Christus-Kirche in Berlijn een nieuwe dubbel-cd op, die hij Encounter doopte, verwijzend naar de recitals die hij thuis al die tijd had gegeven.

Encounter is bepaald geen vrolijke plaat geworden. Er spreekt een existentiële crisis uit, wanhoop zelfs, die Levit met de gekozen stukken tracht te bezweren, maar die er ook een uitdrukking van zijn. Het vliegt je allemaal nogal naar de keel.

Hij koos zonder uitzondering voor naar binnen gekeerde muziek, die zeer zacht is en die aan het einde van cd 2 in totale vertwijfeling eindigt met een aangrijpende vertolking van Morton Feldmans allerlaatste pianostuk, Palais de Mari, dat Levit langzamer speelt dan wie ook en altijd met een dot van een toon.

Diepe droefenis

De zoekende, tastende tonen van Palais de Mari laat hij zonder onderbreking voortkomen uit Max Regers prachtige Nachtlied, dat op zijn beurt klinkt na Brahms’ Vier ernste Gesänge, in de pianobewerking van diezelfde Reger. De dominante sfeer is ook hier een van diepe droefenis, die bij Brahms voortkwam uit de verwachting dat zijn innig geliefde Clara Schumann, geveld door een hersenbloeding, spoedig zou sterven. Brahms voltooide zijn stuk op 7 mei 1896; Clara overleed op de 20ste van die maand.

Op de eerste cd speelt Levit koraalvoorspelen van Bach en Brahms, in de bewerkingen van Ferruccio Busoni. Vrijwel zonder uitzondering is het opnieuw langzame en zachte muziek, die verdriet evoceert over het menselijk tekort, maar tegelijkertijd vol hoop is in de zekerheid dat God kracht zal geven te volharden.

Levit benadrukt ook in Bach niettemin vooral de vertwijfeling, als we de geforceerde zelfbemoediging in het openingsstuk, Komm, Gott Schöpfer, heiliger Geist, even buiten beschouwing laten.

Een schitterend album, dat past bij deze tijden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden