PlusBoekrecensie

‘Iets wat helpt’ van Høvring: ‘eenvoudig’ verhaal over grote emoties

Als Laura klein is, loopt haar moeder de zee in om nooit meer terug te keren. Ze blijft achter met haar stugge vader, oudere broer en een grote leegte. Iets wat helpt van Mona Høvring (59) is een ingetogen verhaal waarachter grote emoties schuilgaan.

Dieuwertje Mertens
Toen hoofdpersoon Laura nog klein was, liep haar moeder de zee in en keerde nooit meer terug. Beeld Getty Images
Toen hoofdpersoon Laura nog klein was, liep haar moeder de zee in en keerde nooit meer terug.Beeld Getty Images

De twee foto’s die haar vader vlak voor haar geboorte van haar moeder maakte, lijken met terugwerkende kracht een voorspellende aanwijzing voor haar latere dood. Op de ene foto is een spoor van afdrukken van de smalle voeten van haar moeder in het zand te zien, op de andere foto kijkt ze uit over de zee. Haar broertje speelt achter haar in het zand. Laura heeft besloten dat ze zich haar moeder graag zo wil herinneren. Haar moeder oogt gezellig en vriendelijk.

Maar omdat Laura in de eerste klas zat, toen haar moeder stierf, weet ze eigenlijk niet of haar moeder wel zo gezellig en vriendelijk was. Ze weet bar weinig en op haar vader en broer hoeft ze ook niet te rekenen om haar moeder beter te leren kennen. Haar jeugd wordt overschaduwd door het verlies dat zo weinig contouren heeft dat ze vooral geconfronteerd wordt met een leegte.

Die leegte wordt nog meer benadrukt door de omgeving waarin ze opgroeit; een kleine Noorse kustplaats, waar weinig te beleven valt. De dagen rijgen zich aaneen zonder dat er veel gebeurt. Het vertelperspectief ligt bij Laura. Ze kent veel onzekerheden en twijfels.

Broeierige passages

De roman is een aaneenschakeling van ervaringen en ontmoetingen die Laura helpen de leegte op te vullen. Zo zijn er haar innige vriendschap met Marie die tot haar verdriet verhuist, de gastvrijheid van tuinman Andreas en zijn vrouw Johanna, de erotische ervaring met kapster Vivian Koller, tevens de moeder van Peter met wie ze later een relatie krijgt. Dit leidt tot de nodige broeierige passages. Beiden spelen een belangrijke rol bij haar ontwakende seksualiteit. Ze reiken haar allemaal kennis aan over wie ze is, als puzzelstukken voor de vorming van een identiteit.

Iets wat helpt is een ogenschijnlijk klein en ingetogen verhaal, opgesteld in het eenvoudige taalgebruik dat past bij een jong meisje. Die eenvoud is bedrieglijk. De lezer volgt Laura’s blik en gedachten, maar Laura kan niet alle gebeurtenissen even goed duiden. Daar waar haar taal ophoudt, begint de roman voor de lezer die de lege plekken opvult. Høvring maakt de eenzaamheid en verwarring van Laura invoelbaar, maar vertelt ook een groter verhaal over verlies en het ontwikkelen van een identiteit.

Eerder verscheen van de Noorse Høvring de Nederlandse vertaling van het bekroonde Omdat Venus op de dag dat ik werd geboren een alpenviooltje passeerde (2021), al net zo’n fascinerend verhaal over twee zussen met een symbiotische relatie. De auteur heeft een bijzonder oog voor de grote emoties waar haar karakters mee worstelen, zonder deze zelf direct te kunnen benoemen. Iets wat helpt is haar debuutroman (want geschreven in 2004 maar nu pas in het Nederlands vertaald), en kent diezelfde gevoeligheid voor dat wat ons verbindt en onderscheidt. Een fascinerende roman.

Iets wat helpt

Mona Høvring
Vertaald door Liesbeth Huijer
Uitgeverij Oevers, €19,-, 143 blz.

null Beeld Uitgeverij Oevers
Beeld Uitgeverij Oevers

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden