Plus

Iedereen maakt deel uit van de staarbal van Jeff Koons

Vanaf zaterdag in De Nieuwe Kerk een primeur: een Gazing Ball van de Amerikaanse kunstenaar Jeff Koons.

Gazing Ball van Jeff Koons in De Nieuwe Kerk, verkozen tot Meesterwerk 2018 Beeld Jean-Pierre Jans

Wat onmiddellijk opvalt als je de zestiende-eeuwse afbeelding ziet, is de blauwe, futuristische glazen bol die op een aluminium plaat laag aan de voorkant van de schildering is bevestigd.

De bol lijkt op een hypnotiserend oog, en het geheel maakt een wat verwarde indruk.

Wat we zien is Gazing Ball (Perugino Madonna and Child with Four Saints) van de Amerikaanse kunstenaar Jeff Koons (1955). Het kunstwerk is gekozen tot Meesterwerk 2018 in De Nieuwe Kerk.

Het doek is een met de hand opnieuw geschilderde versie van Madonna en kind met vier heiligen (1500-1501) van de Italiaanse renaissanceschilder Pietro Perugino (1450-1523). Daarvoor mengden Koons en zijn assistenten duizenden verschillende kleuren, om het origineel zo dicht mogelijk te benaderen.

Kobaltblauw
Gazing Ball hangt in het hoogkoor van De Nieuwe Kerk, de plek waar vroeger de altaarstukken stonden en hingen. "Het werk van Perugino was ook zo'n altaarstuk," zegt Martijn van Schieveen, communicatiemedewerker van De Nieuwe Kerk.

"Dus de versie van Koons hangt op de juiste plek. Wat het nog bijzonderder maakt, is dat de tweede figuur van rechts de heilige Catharina voorstelt, en Catharina was de beschermheilige van De Nieuwe Kerk."

Waar het in dit werk van Koons om gaat, is die kobaltblauwe, glazen bol. Koons maakt al vanaf 2014 Gazing Ball Paintings. Hij gaf de Mona Lisa een ander dimensie, maar ook een Van Gogh en een Monet.

De bedoeling van die gazing ball (staarbal) is dat de toeschouwer in die bol gaat staren en zo deel uitmaakt van het kunstwerk.

Van Schieveen: "De staarbal geeft niet alleen de weerspiegeling van het schilderij, maar je kijkt naar jezelf als in een spiegel, en je ziet ook die hoge gotische ruimte van De Nieuwe Kerk. Fascinerend. En we hebben een echte primeur, want er is nog niet eerder een Gazing Ball Painting van Jeff Koons in Nederland te zien geweest."

Kijker
Koons legde deze week in de Volkskrant uit wat hij met zijn gazing balls wil zeggen: "Het gaat om de kunst van het staren. De bal bevestigt jou als kijker, je wordt onderdeel van het schilderij, en het schilderij wordt onderdeel van jou. Want dat is waar de kunst plaatsvindt. Niet in het object; kunst is in de kijker."

Gazing Ball is het zevende kunstwerk in de serie Meesterwerk. Elk jaar wordt in De Nieuwe Kerk één meesterwerk getoond met een reli­gieuze of spirituele lading.

Jeff Koons: Gazing Ball (Perugino Madonna and Child with Four Saints). Te zien van 17 februari tot en met 8 april in De Nieuwe Kerk.

Jeff Koons

De Amerikaanse kunstenaar Jeff Koons (1955) brak in 1988 door met Banality: een serie van twintig veelkleurige houten en porseleinen beelden. Directeur Wim Beeren van het Stedelijk Museum kocht in 1989 het beeld Ushering in Banality uit die serie, wat tot veel ophef leidde. Hoe kon een museum 250.000 gulden betalen voor kitsch?

Voor Koons, tevens een uitstekend verkoper van zijn eigen kunst, is banaliteit een belangrijk thema. Hij baarde opzien met zijn schilderijen waarop hij de liefde bedrijft met pornoactrice Cicciolina. Dat deden ook zijn grote 'opgeblazen' en kleurige objecten. Zijn Balloon Dog (Orange) werd eind 2013 geveild voor 58,4 miljoen dollar, nog steeds de hoogste veilingopbrengst voor een nog in leven zijnde kunstenaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden