PlusAchtergrond

Idfa dit jaar voornamelijk online: ‘Maar we gaan niet Netflix nadoen’

De openingsfilm Nothing but the sun gaat over het Ayoreovolk in Paraguay.Beeld -

Woensdagavond gaat de 33ste editie van het Idfa van start. Door corona wordt het een speciale, hybride editie, aldus festivaldirecteur Cees van ’t Hullenaar.

Nee, ze zien bij Idfa niet met angst en beven uit naar de ­coronapersconferentie van premier Rutte van dinsdagavond, stelt festivaldirecteur Cees van ’t Hullenaar. “Er is van het begin af aan gecommuniceerd dat de maatregelen twee weken gelden. Dat stond ook letterlijk zo op de informatiesite van de Rijksoverheid. En dat na twee weken automatisch de maatregelen van daarvoor weer zouden gelden. Hugo de Jonge heeft afgelopen week opnieuw gezegd dat de bioscopen en ­musea weer opengaan. Wij zijn dus niet nerveus over de persconferentie.”

Dat wil niet zeggen dat het niet spannend wordt, aldus Van ’t Hullenaar, maar in een ander opzicht: het festival is aan het pionieren. “Het is een groot experiment. Premières en vertoningen in de zalen, dat doen we al 33 jaar. Maar een onlinefestival organiseren, dat hebben we nog nooit op deze manier gedaan. We hebben van alles getest, maar het moet nu allemaal in één keer gaan werken.”

Op het festival zijn 256 documentaires en nieuwemediaprojecten te zien en te ervaren. De meeste worden eerst vertoond in Eye of Pathé Tuschinski, voor maximaal dertig bezoekers. “Ook dat zal vreemd zijn. Op een festival kom je normaal gesproken met heel veel mensen bij ­elkaar om samen films te kijken. Je spreekt wildvreemden in de rij en na afloop; er zijn diners en borrels, maar dat kan dus allemaal niet.”

Netflix

Na de zaalpremière worden alle films twee of meer keer online vertoond, op een vast tijdstip, met in bijna alle gevallen een inleiding en een nagesprek, om zo toch iets van een festivalsfeer te creëren. “We hebben er bewust voor gekozen om de films niet een aantal dagen online te zetten, dan ga je Netflix nadoen. Er moet urgentie zijn om erbij te zijn; je moet deze film nu zien, anders is ie weg.”

Veel inleidingen zijn al opgenomen, de nagesprekken zijn zo veel mogelijk live, met gasten vanuit de hele wereld. “We hebben in augustus een Idfa Pride Special gedaan met Welcome to Chechnya van de Amerikaanse filmmaker en onderzoeksjournalist David France. Het na­gesprek was heel indrukwekkend, met een Idfa-programmeur en Boris Dittrich vanuit ­Tuschinski 1, een regisseur die in New York zat en een protagonist in Tsjetsjenië. Ik denk dat het online ook een heel bijzondere ervaring kan worden. Daar doen we in ieder geval alles aan.”

Festivalsfeer

Het 33ste Idfa gaat woensdagavond van start met Nothing but the Sun, waarin de Paraguyaans-Zwitserse filmmaker Arami Ullón de laatste restanten van het Ayoreovolk portretteert, dat met geweld is verdreven uit hun voorouderlijke grondgebied in Paraguay. Vooraf zal cultuur­minister Van Engelshoven het festival officieel openen vanuit Tuschinski 1; Idfa’s artistiek ­directeur Orwa Nyrabia zal de film vervolgens inleiden. “Ook gaan we proberen om een aantal deelnemende regisseurs live in de uitzending te krijgen. We proberen zoveel mogelijk een reguliere openingsavond in Carré na te bootsen om van meet af aan een echte festivalsfeer te creëren.”

Ook regisseur Arami Ullón is aanwezig, maar hoe, dat weet Van ’t Hullenaar niet precies. “Ik denk dat zij in Tuschinski is. Volgens mijn laatste informatie is ze in quarantaine gegaan. Dat was in ieder geval de opzet, maar alles verandert hier elke dag. Mocht het niet zo zijn, dan hebben we zeker een hotline.”

Masterclass vanuit huis

Welke andere regisseurs naar Amsterdam ­komen, is ook onzeker. “Er komen gasten, maar ze zijn op de vingers van twee handen te tellen. Gianfranco Rosi zou komen en ik heb nog geen tegenbericht ontvangen. Maar het verandert ­elke dag; alle landen verspringen van oranje naar rood en weer naar oranje of naar donkerrood. Maar als hij onverhoopt niet kan komen, interviewt Orwa hem vanuit Tuschinski en geeft hij zijn masterclass vanuit huis.”

Het uitnodigingsbeleid voor de Nederlandse premières is overgelaten aan de producenten (“Het is hun feestje; het is de geboorte van hun filmkind”), maar voor de meeste onlinevoorstellingen zijn nog wel kaartjes te koop (à 7 euro; kaartjes voor de zaalvertoningen kosten 11,50 euro). “Het is heel wisselend. Een film als White Cube van Renzo Martens zit ook online al tegen zijn limiet aan, maar voor de meeste films zijn nog meer dan voldoende kaarten beschikbaar.”

Idfa: 18 t/m 25 november in Eye en Pathé Tuschinski en online via idfa.nl.

Idfa Extended (met zeven ‘maatschappelijk urgente en cinematografisch interessante documentaire’, waaronder de openingsfilm Nothing but the Sun en Notturno van hoofdgast Gianfranco Rosi): t/m 6 december in De Balie, Ketelhuis, Kriterion en Rialto.

Tranen onder microscoop

Ze lijken op elkaar als twee druppels water, maar alle Idfa-posters zijn anders. Ze zijn ge­creëerd door het Amsterdamse bureau We Are Pi, naar een idee van fotograaf Maurice Mikkers, die verschillende tranen onder een microscoop legde en ontdekte dat ze allemaal uniek zijn. Voor alle films op Idfa geldt hetzelfde. En bij allemaal past een andere emotie – van verdriet, hoop, liefde en hartzeer tot vreugde, trots en smart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden