PlusExpositie

Huis Marseille toont werk van acht Instagramfotografen

Instagram maakt de wereld mooier dan ze is. Infinite Identities in Huis Marseille onderzoekt of het ook vernieuwende fotografie oplevert.

Thomas Lohr maakte tijdens de eerste lockdown 35.000 foto’s vanuit zijn Parijse appartement.   Beeld Thomas Lohr
Thomas Lohr maakte tijdens de eerste lockdown 35.000 foto’s vanuit zijn Parijse appartement.Beeld Thomas Lohr

Samyoukilis plaatste op zaterdag 25 april een verhaal op Instagram met een foto van een verkeerslicht met een donker silhouet, dat afsteekt tegen een avondlucht. Jamiediamond zette er vier dagen later een baby op die in een speciale plastic capsule veilig vervoerd kan worden, vajiajia liet op 21 maart weten dat virtueel museumbezoek niet leuk is en chloewise toonde een paar weken later haar nieuwe mondkapje aan de wereld.

Huis Marseille ziet Instagram in Infinite Identities. Photography in the Age of Sharing als een app die een extra laag toevoegt aan de kunstwereld ‘door virtueel de plek in te nemen van een atelier, museum of galerie’. Maar eigenlijk gebeurt hier het omgekeerde. De stroom beelden op Instagram wordt het museum binnengehaald. Dat wil zeggen, er wordt werk gepresenteerd van acht fotografen die zich de afgelopen jaren vooral manifesteren op Instagram.

Thomas Lohr maakte bijvoorbeeld tijdens de eerste lockdown, van 16 maart tot en met 11 mei 2020, 35.000 foto’s vanuit zijn Parijse appartement. Voor de pandemie had hij tal van opdrachten voor tijdschriften en bedrijven, vooral op het gebied van mode; nu kreeg hij noodgedwongen ineens aandacht voor zijn omgeving. Hij zag hoe zijn buurvrouw lakens uitschudde, hoe mannen ruzie maakten, hoe een jongen op een step een zwerm duiven uiteenjaagt of hoe honden op straat op elkaar reageren. Omdat de meeste foto’s van bovenaf zijn gemaakt, kreeg Lohr op zonnige dagen lange slagschaduwen cadeau. Samen met diagonale zebrapaden, belijningen en tegelpatronen ontstaan effecten die doen denken aan modernistische fotografie uit de jaren 20 en 30 van de 20ste eeuw.

Netkousen en tattoos

Daarmee volgt het werk van Lohr misschien niet helemaal de bedoeling van de expositie, waarin juist gezocht wordt naar een beeldtaal die typerend is voor Instagram. De camera heeft een ontwikkeling doorgemaakt die elke keer tot nieuwe manieren van fotograferen heeft geleid en Instagram is daar een nieuwe stap in.

null Beeld Thomas Lohr
Beeld Thomas Lohr

Het succes van de app komt mede doordat deze draait op de smartphone, waarop ook vrijwel alle foto’s gemaakt worden. Die hebben vaak de functie het leven te documenteren. De esthetische waarde doet er vaak minder toe. Met de filters wordt elk kiekje sowieso prachtig.

Martine Gutierrez gebruikt zichzelf als belangrijkste model voor haar account, waarin ze speelt met stereotypen over gender en etniciteit, kleding, lichamelijkheid en schoonheid. Voor de Rode Stijlkamer van Huis Marseille maakte ze een installatie over voyeurisme. Meest in het oog springend is een reeks wandvullende werken, waarop Gutierrez 19de- en vroeg 20ste-eeuwse academische schilderijen zoals De geboorte van Venus van William-Adolphe Bouguereau heeft bewerkt met een zwarte viltstift. Ze voegde netkousen, littekens, genitaliën en tattoos aan de academisch naakten toe. Verschrikkelijk flauw.

Expliciet beeld

Zet dat eens af tegen het werk van Myriam Boulis, die aandacht vraagt voor politieke misstanden in haar woonplaats Beiroet. Of de Spaanse fotojournalist Santi Palacios, die vaak meeging met missies om vluchtelingen op de Middellandse Zee te redden. In 2017 maakte Palacios een expliciet beeld van een stapel verwrongen lichamen die op de bodem van een boot waren achtergebleven na een reddingsactie. Dertien mensen, onder wie twee zwangere vrouwen, bleken te zijn overleden. Palacios plaatste de foto op zijn Instagramaccount, om een statement te maken. De schokkende foto viel natuurlijk enorm op tussen de feeds over eten, mode en make-up. Hij werd massaal gedeeld maar ook verwijderd en er ontstond een discussie of dit smakeloos of juist zinvol was.

Zo verschuift de expositie steeds tussen manieren waarop fotografie op Instagram functioneert. Clichés liggen op de loer en ook de manier waarop foto’s gecombineerd worden met ruimtelijke installaties is nogal geforceerd. Uitzondering is de zaal van Farah Al Qasimi, waar de barokke beeldtaal van de foto’s wordt voortgezet op de wanden. Al Qasimi fotografeert in de Golfstaten vooral interieurs, waaraan allerlei sociale conventies kunnen worden afgelezen. De foto’s zijn kritisch maar ook liefdevol. Geschikt voor Instagram en voor een museumzaal.

Infinite Identities, Huis Marseille, t/m 29/8

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden