PlusInterview

Holland Festival: ‘We moeten weer een ingewikkelde puzzel leggen’

Het Holland Festival zet dit jaar weer in op livevoorstellingen. Directeur Emily Ansenk en haar nieuwe toezichthouder Carolien Gehrels over hun uitdagingen. ‘Je moet doen wat er kan, daarin moet je ondernemend zijn.’

Holland Festivaldirecteur Emily Ansenk (l) en Carolien Gehrels:  ‘De scenario’s veranderen per week.’ Beeld Nosh Neneh
Holland Festivaldirecteur Emily Ansenk (l) en Carolien Gehrels: ‘De scenario’s veranderen per week.’Beeld Nosh Neneh

“Laten we positief beginnen: we ­hebben een programma,” opent Emily Ansenk – direc­teur van het Holland Festival – het duovideogesprek met Carolien Gehrels, die per 1 maart Martijn Sanders opvolgt als voorzitter van haar Raad van Toezicht.

“We hebben makers en we hebben voorstellingen; bijna alles is klaar of in de finale fase. Time van de Japanse componist Ryuichi Sakamoto is zo goed als af; L’Étang van de Frans-Oostenrijkse theatermaakster Gisèle Vienne – onze andere associate artist – zou in november al in Rennes in première gaan, maar dat werd keer op keer uitgesteld. Nu is de première misschien wel bij ons; we krijgen naar alle waarschijnlijkheid heel veel premières. Intern hebben we het programma min of meer rond, op 6 april komen we ermee naar buiten.”

Collectieve ervaring

Na de online editie van vorig jaar concludeerde de organisatie dat het Holland Festival niet op aarde is om te streamen, maar om livevoorstellingen te vertonen en voor de collectieve ervaring. Ansenk, voor wie Holland Festival 2020 haar eerste festival was als directeur: “Sinds afgelopen najaar zijn we uitgegaan van ‘niveau 2’; dat stond destijds voor ‘waakzaam’, de theaters open en bezoekers op anderhalve meter.”

“Wij hebben daarom van meet af aan ingezet op buitenvoorstellingen en voorstellingen in zo groot mogelijke theaters, zoals Westergas, de Ziggo Dome, Carré, ITA en Nationale Opera & Ballet, waar we makkelijk kunnen opschalen en afschalen. Daarnaast hopen we natuurlijk dat we met voorstellingen die een bepaalde intimiteit vragen, terechtkunnen in de kleinere theaters; niet met honderd mensen maar met dertig. Maar sinds dinsdag ziet de routekaart van de overheid er weer anders uit, en volgende week kan het weer anders zijn.”

Festival aflasten goedkoper

Hoewel er geen publieksinkomsten waren, is het Holland Festival 2020 goed doorgekomen, aldus Ansenk. “De jaarrekening wordt dezer dagen opgesteld en in maart besproken met de raad van toezicht, dus ik wil niet te veel voor mijn beurt spreken, maar we hebben 2020 goed afgesloten. Dat komt mede doordat de subsidie van het ministerie van OCW (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), de stad en een aantal grote fondsen doorliep, ondanks het feit dat we het festival grotendeels hebben moeten annuleren.”

“We hebben ervoor gekozen die gelden deels ten goede te laten komen aan makers, freelancers en podia, maar dan nog is een festival afgelasten goedkoper dan een festival laten doorgaan. Dat klinkt misschien een beetje gek, maar zo is het, want er zijn heel veel kosten die we niet hebben hoeven maken.”

Ingewikkelde puzzel

Waar ze nu tegenaan loopt – en dat is een behoorlijk grote uitdaging volgens Ansenk – is dat ze geen idee heeft hoeveel kaartjes ze mag verkopen voor de komende editie. “Dat is een enorme aderlating. Daarnaast hebben we te maken met sponsoren en begunstigers die getroffen zijn door de crisis en lopen we door de coronamaatregelen aan tegen veel hogere kosten per productie. Het is dus opnieuw een ingewikkelde puzzel die we moeten leggen.”

“De directeur en haar ploeg regelen in principe alles en wij kijken ernaar – letterlijk en figuurlijk,” antwoordt Gehrels op de vraag of ze in dat opzicht al iets heeft kunnen betekenen voor Ansenk cum suis. “Maar Emily en ik hebben de afgelopen maanden al veelvuldig contact gehad en ik denk graag mee over de verschillende scenario’s. Die veranderen overigens per week, maar dat geldt niet alleen voor het Holland Festival. Formeel ben ik toezichthouder, maar in mijn functie ben ik ook een soort ambassadeur en waar mogelijk zal ik mijn kennis en netwerk inzetten voor dit festival, dat een enorme bijdrage levert aan stad en land. Het Holland Festival is een plek waar je je kunt laten inspireren en waar je nieuwe dingen ziet; waar lokaal en internationaal samenkomen – dat is precies de reden dat ik ja heb gezegd toen ik werd gevraagd voor deze functie.”

Blaastesten

“De vorige editie was ik zelf nog een cultuurconsument – in januari had ik geloof ik al een kaartje voor de opening gekocht – en maakte ik het afschalen van het festival stap voor stap mee. Ik moet je eerlijk zeggen dat ik op cultureel gebied nog niet zo actief ben met streams, ik zit vanwege mijn werk bij Arcadis toch al zo veel achter mijn computer, maar het is wel bijzonder dat je nu thuis van het International Film Festival Rotterdam kunt genieten. Ja, het is anders, maar je moet doen wat er kan. Daarin moet je cultureel ondernemend zijn en dat bepaalt de gesprekken die je dan met elkaar hebt.”

Gehrels is optimistisch over de komende, 74ste editie. “Die nieuwe blaastesten van de GGD dragen er hopelijk aan bij dat weer zoveel mogelijk live kan. Dat we elkaar weer écht kunnen ontmoeten. Daar hunkert iedereen volgens mij naar, dat we de diversiteit weer echt kunnen ervaren. Want als je thuis op de bank zit, zit je daar, en de volgende dag weer, maar je beleeft het niet met elkaar.”

“Dat is waarom ik dit werk zo graag doe. In de acht jaar dat ik cultuurwethouder was, heb ik negen Holland Festivals meegemaakt en het was elke keer een feest in de stad. Dan hangen die vlaggen er weer, en denk je: het begint weer! Dan lijkt het wel alsof de zomer iets eerder is begonnen en iedereen naar buiten komt. En daar hoop ik dit jaar weer op. Waarbij ik me echt wel realiseer dat het waarschijnlijk niet het full swing-scenario zal zijn, maar in ieder geval iets wat weer verrassend en nieuw is én waar je naartoe kunt.”

Veerkracht

Ansenk kan zich niet voorstellen dat het Holland Festival in juni niet ook weer een hybride soort online voorstellingen zal brengen. “De kwaliteit van de streamings is sinds de vorige editie zo waanzinnig veel beter geworden. Toen ik een jaar geleden naar allerlei streamings keek, dacht ik vaak: laat ik de laptop maar snel dichtklappen. Maar kortgeleden zag ik de ITALive-voorstelling Weg met Eddy Bellegueule en dat werkte echt heel goed. En het einde is daarin nog niet bereikt, het zal echt nog verder een vlucht nemen.”

Ze noemt de gezamenlijke avond met de twee associate artists. “We hopen dat ze naar Amsterdam kunnen komen, maar de gezondheid van Ryuichi is heel broos en corona helpt natuurlijk niet. Gisèle woont in Frankrijk, en de coronaregels daar zijn nog strenger dan hier. Maar als ze niet kunnen komen, halen we ze er online bij.”

“En als het een online evenement wordt, biedt dat weer andere mogelijkheden. Dan kan je er weer andere gasten bij betrekken voor wie je anders misschien niet zo snel een ticket zou betalen. Ik kan echt genieten van de veerkracht en de oplossingsgerichtheid die deze tijd met zich meebrengt.”

Het 74ste Holland Festival vindt dit jaar plaats van 4 juni tot en met 26 juni.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden