Plus

Hoe zwaar is het bestaan van een dj?

De dood van dj Avicii heeft de muziekwereld geschokt. De Zweed (28) worstelde met zijn roem en overvolle tourschema's. Hoe zwaar is het bestaan van een dj?

Avicii tijdens een optreden in San Francisco, 2016 Beeld Rich Polk/Getty Images

Hij draait in één week in Miami, Sjanghai en Sydney, neemt zijn radioshow op, maakt een vlog en staat vrijdag op Koningsdag in Breda, Groningen en Oldenzaal. Zie hier zomaar een week van Armin van Buuren, een van 's werelds grootste dj's.

Produceren, optredens, drukke schema's en reizen, van hot naar her. Het is het leven dat Tim Bergling, alias dj Avicii, aanvankelijk koesterde maar later verafschuwde.

De Zweed zat eigenlijk het liefst in de studio te produceren. Optreden op grote podia voelde voor Bergling, zo stelde collega Laidback Luke 'alsof hij werd verkracht, zo traumatisch'.

"Veel mensen denken dat een dj de hele week niets doet en dan in het weekend wat plaatjes draait," zegt Fedde le Grand (40), al vijftien jaar dj en producer. "Maar alle jongens hebben tegenwoordig een label, zitten te produceren en zijn vaak op reis."

Onmenselijk
"Het is net als met ceo's van grote bedrijven of topvoetballers: je kunt jezelf opbranden op het moment dat je te veel doet," stelt Maykel Piron, al vijftien jaar de compagnon van Armin van Buuren.

"Voor een dj is het vaak niet makkelijk om nee te zeggen tegen grote festivals, maar toch moet je luisteren naar je lichaam en de juiste mensen om je heen hebben. Over het algemeen kun je meer aan als je jong bent, maar dán al moet je jezelf constant de vraag stellen: pleeg ik geen roofbouw?"

De druk op de dj's is de laatste jaren toegenomen met meer concurrentie, aandacht én sociale media. "Het kan een fantastisch leven zijn, maar je moet het wel aankunnen," zegt Sander Bouma, manager van Willem van Hanegem junior en Ward van der Harst, mondiaal bekend als dj-duo W&W.

"Het is bijna onmenselijk om de hele wereld te bestrijken, maar dj's doen dat wel. We pakken het dit jaar bewust anders aan. Ze doen een maand zo veel mogelijk shows en reizen dan een paar weken niet."

"De afgelopen jaren waren ze hoogstens drie weken per jaar in Nederland. Dan heb je dus geen basis of thuis meer. Dat is voor niemand gezond."

Angst
Le Grand: "Natuurlijk heb je wel een huis, maar - en dat zag je in de vorig jaar verschenen documentaire over Tim (Avicii: True Stories op Netflix) ook - dat voelt niet meer als thuis, omdat je er zo weinig bent. Je zet je normale leven op pauze. En als je dan terugkomt is iedereen, logisch, lekker doorgegaan met zijn leven. Dan merk je dat je niet veel aansluiting meer hebt. En je voelt je des te eenzamer omdat niemand snapt hoe jouw leven in elkaar zit."

Ondernemer Duncan Stutterheim organiseerde jarenlang megafeesten als Sensation. "Ik heb de dj's nooit benijd om wat zij allemaal moeten doen. Dat reizen, zo zwaar. Vliegtuig in en uit. Ik heb met Sensation ook bijna 2 miljoen kilometers bij elkaar gevlogen. Tours in 32 landen, maar dat was vaak om de week, of om de twee weken. En dan wist ik: dit is een jaar en dan even niet."

"Als popbands gaan touren, nemen ze een jaar lang een heel team mee. Van een leraar tot een kok. Terwijl dj's, die gáán maar door. Ik heb weleens een tourschema gezien van 25 gigs in 30 dagen. Het is een soort angst om uit beeld te raken. Dat het op elk moment over kan zijn. De belangen en druk zijn zo groot geworden. Gemiste gigs gaan niet meer over 10.000 euro, maar over tonnen. Een tour afzeggen kan over miljoenen gaan."

Jasja Heijboer is eigenaar van Ace Agency, een boekingskantoor voor Nederlandse dj's als Martin Garrix en Afrojack. Om te voorkomen dat ze overvraagd worden, bouwt het kantoor rust­momenten in. "Zeker bij de jongsten. Tegenwoordig worden ze zó jong al beroemd. Avicii was 21 toen hij doorbrak. Martijn (Garritsen, alias Martin Garrix, red.) was 17. Het zijn soms nog halve pubers."

Rust, ritme, regelmaat
Per jaar geven de dj's van Ace tussen de 80 en 130 shows. "Er zijn er ook die er 200 doen, maar die heb ik niet. Ik weet wel dat er meer artiesten zijn met hetzelfde tourschema als Avicii. De een kan daar beter mee omgaan dan de ander. Het is belangrijk om heel gezond te blijven leven."

"Als het niet gaat, moet je gewoon stoppen. Avicii had dat eerder moeten doen, vind ik. Maar er ligt zo veel druk op je om door te gaan. Er zijn zo veel mensen die van je afhankelijk zijn. Promotors, mensen die voor je werken. Als je dan besluit om te stoppen, vind ik dat heel dapper."

Le Grand benadrukt 'een goed leven te hebben', maar ook hij kwam zichzelf tegen: in 2014 kreeg de dj een burn-out.

"Het was even too much. Ik lag er twee maanden uit. Niet iedereen zal het toegeven, maar bijna iedereen die ik ken, heeft een keer zijn hoofd gestoten."

Le Grand neemt sindsdien een aantal regels in acht: sporten, rust nemen en goed eten. "En social media houden op bij mijn voordeur. Privé deel ik vrijwel nooit iets. Na acht uur gaat mijn telefoon uit. Wie mij dan echt wil bereiken, kan mijn vriendin bellen."

Discipline
Discipline is het toverwoord, beaamt Maykel Piron, de compagnon van Armin van Buuren. "Zeker als je boven de 30 bent, moet je goed voor jezelf zorgen. Armin ging in Australië een dagje surfen. Klinkt misschien gek voor een dj, maar hij is gebaat bij rust, ritme en regelmaat."

Richard Zijlma, directeur van Amsterdam Dance Event, bespeurt de afgelopen jaren meer aandacht voor de fysieke en geestelijke impact van het dj-bestaan. "Mede omdat een aantal prominente dj's hier openlijk over heeft durven praten."

Hij noemt het tragisch dat juist de documentaire over Avicii bijgedragen heeft aan verdere bewustwording. "Dat maakt het extra verschrikkelijk dat juist zo' n inspirator als Avicii is overleden. Hij laat een grootse muzikale erfenis na, maar die is eerlijk gezegd veel te klein."

Met medewerking van Bonne Kerstens en Alexander van Eenennaam.

Lees ook: Met Avicii heeft de dance een van zijn grootste namen verloren

800

In de eerste drie jaar van zijn carrière gaf Avicii 550 shows, na acht jaar waren dat er 800. Hij kampte in die tijd met een drankprobleem en gezondheidsklachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden