Plus

Hoe relevant zijn de reisprogramma's van BNN?

Met Spuiten en Slikken op Reis, Break Free en Staying Alive beginnen drie BNN-programma's die in het buitenland zijn opgenomen. En dan is er ook nog het aloude 3 op Reis. Hoe relevant zijn ze en wat wil de omroep ermee laten zien?

Staying Alive, in Australië.Beeld BNN

Als enige een vliegtuigcrash overleven en daarna dagen met een gebroken sleutelbeen zwerven door het Peruaanse regenwoud. Het is het verhaal van de Duitse Juliane Koepkce, die in 1971 op haar zeventiende gewond ronddwaalde, tot ze na dagen gevonden werd.

Haar helse tocht is een van de verhalen die in het BNN-programma Staying Alive, dat vrijdag begint, worden herbeleefd door BNN-presentatoren. In het geval van Peru is dat Jan Versteegh. Later volgen onder anderen Geraldine Kemper, die naar het ijzige Alaska reisde, en Tim Hofman, die moest overleven in de hitte van de Australische Outback.

Het is weer eens wat anders dan een traditioneel reisprogramma, waarvan 3 Op Reis uit de BNN-stal het beste voorbeeld is. Ook Break Free, dat de levenslustige verhalen vertelt van jongeren die tijdens de reis van hun leven verongelukten, was vorige week een nieuw soort programma met het buitenland als decor.

Kritische noten
3 Op Reis, bezig aan het negende seizoen, lag de afgelopen maanden ondanks de jarenlang stabiele half miljoen kijkers best eens onder vuur. Zo kraakten Telegraaf-tv-recensent Marcel Peereboom Voller en Volkskrant-recensente Gidi Heesakkers kritische noten. 'Het volstaat niet meer om de kijkers te wijzen op de mooie plekjes waar de zomervakantie kan worden doorgebracht. De reis moet voorbij de horizon gaan. Zoals in de docserie Langs de Oevers van de Yangtze, waarin we met andere ogen kijken naar het Chinese volk,' schreef Voller.

'Vooral veel gebronsde presentator, veel geschiedenisfeitjes, veel 'absoluut hoogtepunt' en 'ontzettend onder de indruk,' vond Heesakkers, nadat ze had gekeken naar een uitzending waarin presentator Dennis Storm zijn tournee door Brazilië eindigde in Rio de Janeiro, een bestemming die hij jaren eerder ook al had bezocht voor 3 op Reis. 'Een wereld van verschil met het reisprogramma nieuwe stijl.' Waarna ook Heesakkers de VPRO-landenserie Langs de Oevers van de Yangtze als lichtend voorbeeld noemde.

Levenslust
BNN heeft een rijke geschiedenis als het om aandacht voor het buitenland gaat. Vroeger al, met Try Before You Die en BNN At Work en de reisdrang is in de loop der tijd alleen maar toegenomen.

Dat ziet ook Gerke Nauta, hoofd infotainment van BNN-Vara en in die zin betrokken bij de ontwikkeling van (buitenland)formats. "Landenprogramma's passen heel erg in het gevoel van levenslust dat BNN wil uitstralen. Daarnaast is het de laatste jaren zo gegroeid dat het leven voor jong Nederland meer is dan het dorp, de stad of de streek waar je vandaan komt. Het vizier op het buitenland, de mogelijkheden om te reizen; dat past heel erg bij onze doelgroep (grofweg 18-35 jaar, red.)."

Maar je kunt je als kijker afvragen in hoeverre sommige buitenlandprogramma's ook echt daar moeten worden gedraaid. Nu vallen de reizen van bijvoorbeeld Spuiten en Slikken op reis, dat maandag begon aan een nieuw seizoen, ogenschijnlijk gemakkelijk te verantwoorden. Maak maar eens een verhaal over de drugskartels in Mexico vanuit een klinische studio op het grijze Mediapark in Hilversum.

Jan vs. Geraldine, in Zuid-Afrika.Beeld Ivo Borkus
Valerio International, in New YorkBeeld BNN

"'Geen enkele omroep maakt een soortgelijke serie op de Nederlandse televisie," zegt presentator Tim Hofman, die voor de eerste aflevering van het nieuwe seizoen doordrong tot de krochten van de bendes van drugsbaron El Chapo.

"Zo'n verhaal sluit volgens mij heel erg aan bij wat we met het reguliere Spuiten en Slikken doen en we geven jongeren een interessant kijkje in een wereld die ze niet kennen. Als jij een lijntje coke in je gezicht stopt, weet je niet waar dat vandaan komt. Dat wél laten zien, is geen basisschooljournalistiek en ook geen snoepreisje voor mij als presentator. Ik kan goed tegenover mezelf - en tegenover anderen - verantwoorden waarom ik dat vliegtuig instap."

Geen magisch filtertje
Maar geldt dat ook voor programma's als Jan versus Geraldine, een gezellige battle waarvoor de twee presentatoren een maand in Zuid-Afrika bivakkeerden?

Het programma werd door staatssecretaris Sander Dekker (media) genoemd als een van de gehekelde 'amusement-om-het-amusement'-programma's van de publieke omroep. Nu is het Nauta wat te makkelijk om meteen weer de 'en dat van onze belastingcenten'-kaart te spelen, maar het is wel een discussie die ook intern wordt gevoerd.

"Wij zien ook dat er hier en daar een sentiment heerst dat onze presentatoren zomaar even naar het buitenland gaan. In de meeste gevallen is daar echter een goede reden voor. Laat duidelijk zijn dat 'het buitenland' geen magisch filtertje is dat je overal overheen kunt gooien zodat het een succes wordt. Het moet iets toevoegen."

"In het geval van de versus-reeks? Die serie maken we al heel lang en wil je in een strijdmodus komen, dan vinden wij het een aardige toevoeging als de kandidaten ook culturele zaken moeten overwinnen. Door de verwondering en avontuurlijkheid van de presentatoren leert de kijker ook weer iets kennen van het land waarin gedraaid wordt. Dat vind ik echt."

'Efficiënt televisie'
Zo probeert BNN-Vara bij elk format voor zichzelf te verantwoorden waarom er eventueel een vliegtuig moet worden gepakt en wat het toevoegt aan het aanbod. Nauta kan geen enkel programma noemen waarbij hij achteraf dacht: was dat reisje nu wel nodig geweest? Er wordt veel gewerkt met camjo's (camerajournalisten die zowel regisseur als cameraman zijn, red.) om de crew zo klein en de reis zo goedkoop mogelijk te houden.

Survivalprogramma Staying Alive wordt gedraaid met één cameraman en één presentator. "Daardoor maken we efficiënt televisie. Wat wij maken is niet decadent. Valerio International, waarin Valerio Zeno op bezoek gaat bij succesvolle jonge Nederlanders in de wereld, heb ik ontwikkeld. Dat is niet om hem lekker de wereld rond te laten reizen, maar om iets toe te voegen aan zwaardere programma's als Over Mijn Lijk, of Je Zal Het Maar Hebben. Ik wil ook lichtere verhalen; over jongeren die een helder doel voor ogen hadden en die ervoor kozen om, in plaats van op de bank te blowen, hun ambities waar te maken en daar succesvol in te zijn. Dat is de moeite waard om te vertellen."

Slow tv
En dan toch nog even over het al dan niet gedateerde 3 op reis. Zijn programma's als Staying Alive het antwoord op een veranderende manier van landenprogramma's maken? Het beantwoordt in elk geval aan een groeiende behoefte aan slow tv, zegt Gerke Nauta.

"Maar het is onzin dat 3 Op Reis niet doorontwikkelt. Laten we wel wezen: Floortje Naar het Einde van de Wereld is uit 3 Op Reis ontstaan en heeft wekelijks 2,5 miljoen kijkers. Alles wat Floortje Dessing eerder heeft meegemaakt, komt daarin samen. Dat is echt een genre dat in mijn ogen vergelijkbaar is met Langs de Oevers van de Yangtze."

"3 Op Reis mag daarnaast lekker een rechttoe rechtaan serviceprogramma zijn over reizen. En we proberen de formule ook te vernieuwen, in het volgende seizoen komt Nienke de la Rive Box er als nieuwe presentator bij. Maar niet alles hoeft met een drone en langzame shots gefilmd te worden. Gezien het stabiele bereik blijft er echt behoefte aan een serviceprogramma als dit."

BNN-programma's in het buitenland
3 op reis
Floortje naar het einde van de wereld
Valerio international
Jan versus Geraldine
Gevaarlijkste wegen van de wereld
Freek Vonk in Latijns-Amerika

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden