Plus Muziekrecensie

Hoe R.E.M. wegdreef uit de hitparade

In 1994 was R.E.M. misschien wel de grootste band ter wereld. U2 was moe geworden van het geluid dat de band in de jaren tachtig groot had gemaakt en wilde experimenteren, de Rolling Stones hadden interne problemen en de opkomst van Nirvana was door Kurt Cobain zelf in de kiem gesmoord.

Nee, dan R.E.M. Dat had met Out of Time (1991) en Automatic for the People (1992) zijn twee grootste commerciële successen behaald. Het laatstgenoemde album zou bijna 20 miljoen keer over de toonbank gaan en geldt nog altijd als een van de albums die de jaren negentig hebben gedefinieerd.

Dat R.E.M. op Monster, dat afgelopen maand 25 jaar oud werd, radicaal brak met het sobere, introspectieve geluid van Automatic for the People, bleek een reflex waarvan platenmaatschappij Warner bij nader inzien de impact heeft onderschat.

Het bedrijf gaf R.E.M. na het verschijnen van Monster, dat ‘gewoon’ nummer één werd in de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en ons land, het lucratiefste platencontract dat tot dan toe was gesloten: 80 miljoen dollar voor vijf albums. Een bedrag dat Warner door de opkomst van het illegaal downloaden én R.E.M.’s eigen commerciële vernietigingsdrang nooit zou terugverdienen. Toen dat duidelijk werd, zaten we echter al ver in het volgende millennium.

Teleurgesteld

In 1994 zocht R.E.M, zo laat gitarist Peter Buck optekenen bij de jubileum­uitgave van Monster, naar een nieuw geluid. ‘We wilden weg van wie we waren.’ En bassist Mike Mills: ‘We wisten dat onze nieuwe fans Automatic for the People deel 2 verwachtten. We wisten dat ze teleurgesteld zouden raken.’ Monster werd uiteindelijk wat zanger en voornaamste liedschrijver Michael Stipe omschrijft als ‘mijn antwoord op de opkomst van de grunge.’ Ook was hij geïnspireerd geraakt door de muzikale zoektocht van U2.

Vertrek uit de hitparade

Het resulteerde in een luidruchtige plaat, die elementen van glamrock kruiste met indie en postpunk. Eentje ook die niet zo fraai als één geheel klonk als zijn voorganger, maar tot vreugde van veel oude fans wel teruggreep naar het alternatieve band­geluid uit de jaren tachtig.

Het was uiteindelijk ook het album waarmee R.E.M. voorsorteerde op het verlaten van de mainstream. Op de eerste single What’s the frequency, Kenneth? klonken nog echo’s van hits als The One I Love of Orange Crush, maar Bang and Blame of Crush with Eyeliner betekenden hun vertrek uit de hitparade.

De jubileumeditie van Monster bevat naast de terugblik van drie van de vier bandleden (drummer Bill ­Berry stapte na New Adventures in Hi-Fi uit 1996 – de opvolger van Monster – uit de groep en werd boer) ook een geremixt album. Die nieuwe ­versie klinkt helderder en plaatst de stem van Stipe meer op de voorgrond. Het brengt de grillige kwaliteit van R.E.M.’s negende studioalbum nog eens extra onder de aandacht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden