Plus

Hoe Michelle Obama een heel eind van Chicago's South Side geraakte

Donald Trump zette met zijn 'luide en roekeloze insinuaties' de veiligheid van haar gezin op het spel, schrijft Michelle Obama in haar autobiografie. Dat zal ze hem nooit vergeven. Met haar afwezige man had ze wel engelengeduld.

Een jonge Barack Obama en Michelle Robinson in 1992 in Kenia, als verloofd stel Beeld Familiearchief

Eerst even dit: Michelle Obama (54) gaat níét de politiek in, hoe graag linkse Amerikanen dat ook willen. Ze is er duidelijk over in haar boek, dat leest als een klassiek kijkje in het leven van een first lady, niet als verkiezingsprogramma in vermomming. Sterker: Michelle Obama háát politiek. Alle 'viezigheid' die erbij komt kijken is niets voor haar, schrijft ze in Mijn verhaal, dat vandaag verschijnt in een oplage van liefst 3 miljoen exemplaren en in 31 talen, waaronder het Nederlands.

Ze legt daarin haar ingewikkelde verhouding met de politiek uit en schrijft over intieme aangelegenheden als haar eerste zoen en relatie­therapie, zij het in voorzichtige stijl die ruimte laat voor privacy. Haar twee dochters zijn ter wereld gekomen dankzij ivf, leren we, na een miskraam die van haar een wrak maakte.

'Als ik een dossier zou willen gaan aanleggen over dingen die niemand je vertelt totdat je er middenin zit, zou ik beginnen met miskramen. Een miskraam is eenzaam, pijnlijk en ontmoedigend tot bijna op cel­niveau.'

Ze was vaak alleen, omdat Barack druk was met zijn werk als senator in de lokale senaat van Illinois. Daar begint haar afkeer van politiek - als ze omwille van een ivf-behandeling moederziel alleen in de badkamer een injectienaald in haar dij prikt.

Van politiek blijft ze in haar boek niet helemaal weg. Ze slaat terug na aanvallen van Donald Trump op haar man. Trump promootte jarenlang de uit de lucht gegrepen complottheorie dat Obama geen president kon zijn omdat hij niet in Hawaii, maar in Kenia zou zijn geboren.

'Dat alles was natuurlijk belachelijk en verachtelijk, de achterliggende onverdraagzaamheid en vreemdelingenhaat waren nauwelijks bedekt. Maar het was ook gevaarlijk, daadwerkelijk bedoeld om halvegaren en malloten op te stoken,' schrijft ze. 'Wat als een labiel iemand een geweer laadde en naar Washington reed? Donald Trump, met zijn luide en roekeloze insinuaties, zette de veiligheid van mijn gezin op het spel. En dat vergeef ik hem nooit.'

Het kwaadst was ze overigens nadat ze de tape had gehoord die in de campagne opdook: Trump die pocht dat hij vrouwen bij hun kruis kan grijpen. 'Mijn lichaam trilde van woede toen ik het geluidsfragment had gehoord.'

Piano met kapotte toetsen
In Mijn verhaal schetst ze het contrast tussen haar leven als first lady en haar leven in het ouderlijk huis: een te krap appartementje aan de steeds verder in verval rakende South Side van Chicago. Vader Fraser Robinson werkte voor het drinkwaterbedrijf, moeder Marian was huisvrouw en van tante Robbie kreeg 'Miche' muziekles op een piano met kapotte toetsen.

Familieportret (vlnr. Barack, Sasha, Michelle en Malia Obama) in het Witte Huis, september 2009 Beeld Annie Leibowitz

Socioloog en jurist Michelle Obama verweeft haar persoonlijke ervaringen als meisje dat 'te wit' praatte, volgens andere kinderen, met sociologische beschouwingen over ongelijkheid en racisme in steden als Chicago, waar de industrie zwarte arbeiders uit het racistische Zuiden aantrok, witte bewoners 'wegvluchtten' naar voorsteden, de industrie verdween en zwarte buurten richting de afgrond werden geduwd.

Harvard
Ze schetst hoe haar opa en ooms cynisch en wantrouwig waren geworden door alle kansen die ze aan hun neus voorbij hadden zien gaan. Ze maakt invoelbaar hoe het is om tot een minderheid te behoren, als ze beschrijft hoe ze als zwart meisje naar Harvard ging, toen het domein van witte jongens.

De Robinsons waren van het type niet-lullen-maar-poetsen. Er waren veel zaken oneerlijk in hun wereld, maar Michelle en broer Craig werden niet geacht daar lang bij stil te staan. Schouders eronder en doorgaan, gold op hun verdieping aan Euclid Avenue, waar moeder de boterhammen smeerde en vader zijn MS gelaten onderging. Over de vriendjes van zijn dochter was hij sceptisch - ze gaf hun zelden de kans lang te blijven.

Godzilla
Tot een jongen met een rare naam, die bij de eerste ontmoeting al te laat kwam, haar leven op z'n kop zette. Het resultaat is een succesverhaal, over een gewoon meisje, achterachterkleindochter van een slaaf, dat first lady werd. Het is ook een verhaal over opofferingen.

Ze zet haar ambities overboord voor die van haar man, raakt emotioneel uitgeput in verkiezingscampagnes waarin ze wordt neergezet als 'een te grote, te sterke, klaar-om-te-ontmannen Godzilla van een politiek wijf'. In het Witte Huis deed het 'pijn' de controle over haar eigen leven op te geven.

Het boek levert in een gezamenlijke deal met haar man een voorschot van naar schatting ruim 60 miljoen dollar op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden