Plus Portret

Hoe kunstenaars ziel in Sloterdijk proberen te blazen

Vrijdag werd Play Station Sloterdijk geopend. Vooruitlopend op de transformatie tot woonwerkgebied voorzien kunstwerken het stationsgebied van broodnodige sfeer en gevoel.

Detour Structure van Andrea Vanepa en Ben Weir. Beeld Mariska Pot

Op het naamloze pleintje naast station Sloterdijk, omsloten door kantoortorens die Bright Offices heten, ligt een boot genaamd Magdalena. Ze stamt uit 1915 en het is niet ondenkbaar dat ze hier eind 19de eeuw ook gelegen heeft, maar dan in het water. Toen reikten de inhammen van het IJ nog tot hier en was dit het werkterrein van boeren en vissers. Sindsdien is er lustig gepolderd, drooggelegd en bebouwd. 

Het bootje dat nu op het droge ligt, is kil in zes stukken gezaagd als een geprepareerd historisch artefact. Loop erlangs en je ziet tussen het ambachtelijk gelakte hout telkens het blinkend glas en staal van Amsterdam Teleport: heden, verleden, heden, verleden, heden.

Ambitieus

Intersections heet dit kunstwerk van Chaja Hertog en Nir Nadler. Het werd gemaakt in het kader van Play Station Sloterdijk. Dit meerjarig kunstproject is een mooi voorbeeld van ‘placemaking’, het vriendelijkere zusje van gentrification. Kunstenaars worden hier niet ingezet als redders van afgeschreven vastgoed om er met huurverhogingen weer uit te worden gewerkt zodra de wijk door hun toedoen weer hip en levendig is. 

Sloterdijk is eerder een non-plek en de hoop is dat kunstenaars er een beetje ziel in kunnen blazen. Een win-winsituatie. De kunstenaars mogen iets maken op een plek en voor een publiek waar ze anders niet snel de mogelijkheid toe zouden krijgen. En voor de ontwikkelaars gebeurt er direct iets met de beleving van de locatie waar de echt structurele ingrepen waarschijnlijk pas over tien, vijftien jaar zichtbaar zijn.

Want de plannen voor het gebied rond station Sloterdijk zijn ambitieus. Behalve bedrijven moet er ook een nieuwe woonwijk komen. Het met veel groen aangeklede appartementengebouw Vertical, de Amsterdamse versie van Bosco Verticale in Milaan, is het meest in het oog springende nieuwbouwproject. 

De gemeente probeert al een paar jaar wat levendigheid in de buurt te brengen, bijvoorbeeld via cultureel biercafé Bret, maar rond het op zeven na drukste treinstation van Nederland voelt het nog steeds vooral als een onpersoonlijk transportknooppunt. Geen overbodige luxe dus om daar wat verhaal en gevoel in te brengen.

Kruipen en slingeren

De regie voor Play Station Sloterdijk ligt bij de organisatie die ook Get Lost! doet. Die beeldenroute is nu twee keer georganiseerd aan de Zuid-as, ook zo’n gebied in transitie dat nog op zoek is naar eigenheid. Net als daar wordt de kunst rond Sloterdijk niet plompverloren in de openbare ruimte gestrooid maar wordt actief de samenwerking gezocht met lokale bedrijven, die werken adopteren en financieren. 

De verbintenis komt ook visueel tot uiting. De ronde romp van de Magdalena echoot de vorm van de stationsoverkapping en het scheepje zelf raakt ongetwijfeld een snaar bij zeilgekke CEO’s.

Detour Structure van Andrea Canepa en Ben Weir heeft juist als bedoeling voorbijgangers uit de werktuiglijke routine van het stationsgebied te schudden. De vijf poorten met een pad erdoorheen staan naast het voet- en fietspad langs het spoor, een route die dagelijks door honderden mensen wordt gebruikt. Dit cakewalk-achtige labyrint is een uitnodiging om eens een alternatieve route te kiezen, door lage poortjes te kruipen en te slingeren. Dat speelse past goed bij de corebusiness van opdrachtgever Holland Casino.

Schil van strekmetaal

The Square van Natacha Mankowski, een combinatie van foto’s en schilderkunst rondom de blinde doos die dienst doet als opslagloods van de NS, neigt van alle werken nog het meeste naar traditionele verfraaiing. Maar het weer aantrekkelijk maken van een naargeestig trappenhuis is ook een verdienste.

Ingenieuzer is Kapkar / GTO-B10 van Frank Havermans. De kunstenaar baseerde zijn sculptuur op de plattegrond van het voormalige SFB Hoofdkantoor, een soort ruimtestation, en transformeerde dat door snijden en vouwen tot een schitterend industrieel monster. Uitgevoerd in brandweerrood staal en ’s nachts voorzien van zoemend licht, is het een baken tussen treinen, metro’s en grootstedelijk autoverkeer. Het is hier veel meer op z’n plek dan de picknicktafels met schermen van gevlochten riet en bloemenveldjes waar nooit iemand gaat zitten.

De komende maanden wordt er nog één, misschien twee werken gerealiseerd. Voor de deuren naar een geheime club onder het Orlyplein moet nog financiering worden gevonden. Wat zeker is: een installatie van Studio Nomad op het busstation. Het wordt een schil van strekmetaal rond de gebouwtjes die elektrische bussen van stroom voorzien. 

In de telkens oplichtende en licht nagloeiende huid is de tekst ‘I’ve got the power’ te lezen. Weinig reizigers die na het zien hiervan niet met de Snap!-hit uit 1990 in hun hoofd doorlopen. Op de maat van funky hiphop ziet Sloterdijk er meteen heel anders uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden