Marjolijn de Cocq. Beeld Artur Krynicki
Marjolijn de Cocq.Beeld Artur Krynicki

Hoe klinkt het in de stad nu vijfhonderd bomen zijn ontworteld?

PlusMarjolijn de Cocq

Marjolijn de Cocq

Het regent boodschappen uit de hemel, in een park boven een westerse stad na zonsondergang. Voor wie de signalen opvangt, in de roman The Overstory van Richard Powers uit 2018 (vertaald door Jelle Noorman als Tot in de hemel voor Atlas Contact).

‘Gesprekken voeren vanavond ver. De knikken in de elzen spreken van onheuglijke rampen. De bleke katjes van de tamme dwergkastanje schudden hun stuifmeel uit; spoedig zullen ze vervormen tot stekelige vruchten. Populieren verspreiden de geruchten van de wind. Dadelpruimen en okkernoten lonken met hun lokaas, net als de lijsterbes met zijn bloedrode trossen. Oeroude eiken doen wuivend hun voorspelling voor het weer van later. De honderden soorten meidoorn lachen om die ene naam die ze gedwongen zijn te delen. Laurieren betogen dat zelfs de dood niets is om wakker van te liggen.’

Powers, hij won een Pulitzerprijs voor zijn roman, gaat dichterlijk aan de haal met het gegeven dat bomen onderling communiceren. De Duitse boswachter en schrijver Peter Wohlleben maakte dat, gebaseerd op wetenschappelijke ontdekkingen en eigen observaties, inzichtelijk in Das geheime Leben der Bäume uit 2016 (Het verborgen leven van Bomen, vertaald door Bonella van Beusekom, Lev.) Er is een ondergronds netwerk van wortels, schimmeldraden en bacteriën, zo’n 500 miljoen jaar oud – het staat bekend als de wood wide web.

‘Een koor van levend woud,’ schrijft Powers.

Ik laat me even door de schrijver meeslepen en vraag me af hoe dat nu klinkt hier in de stad.

Honderden bomen gingen tegen de vlakte door storm Eunice – waarschijnlijk vijfhonderd, meldde deze krant maandag.

Ruim twintig daarvan op Nieuw Vredelust, het tuinpark in Duivendrecht waar ik een huisje heb. Nieuwe stormen moeten zich nog aandienen als daags na Eunice de schade wordt opgenomen. De ontzetting is groot. Kettingzagen gieren.

We zijn trots op onze monumentale bomen, we hebben voor liefhebbers een bomenwandeling met routebeschrijving. Die voert (ik citeer het van de site want ben zelf helemaal niet ter zake kundig) van een Anna Paulownaboom langs onder meer watercipressen, treurberken, krentenbomen, wintereiken, sierappels, esdoorns, elzen, vijgenbomen, witte populieren en elzen om te eindigen bij een imposante treurwilg.

Nu zie ik hoe (wat ik hier maar zal omschrijven als) die hoge boom met die mooie kegels bij de entree het clubhuis op een haar na heeft gemist – de wortels zijn als een metershoge bol helemaal uit de bodem losgekomen. Bomen liggen over paden, zijn op huisjes terechtgekomen, deels in de sloten.

Ik zie wortelstelsels bovengronds, het wood wide web doorkliefd.

En denk: als bomen communiceren, huilen ze dan ook?

Marjolijn de Cocq schrijft elke week een column voor Het Parool. Lees al haar columns hier terug.

Reageren? m.decocq@parool.nl

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden