Plus

Hoe het reisjournaal van Amsterdamse Anna een boek werd

Jeugdboekenschrijfster Inez van Loon (52) kwam in de Digitale Bibliotheek van de Nederlandse Letteren het reisjournaal van de Amsterdamse Anna Abrahamsz op het spoor. Ze gebruikte het voor een boek en won er de Jonge Beckmanprijs voor.

Inez van Loon: 'Onderwerpen vind ik veelal in mijn omgeving' Beeld -

Het reisjournaal van de destijds 12-jarige Anna bevindt zich in de kluis van het Scheepvaartmuseum, waar Van Loon een afspraak maakte om het in te zien.

In 1847 reisde Anna met haar ouders en zusjes mee op een koopvaardijschip naar Nederlands-Indië.

Geïnspireerd door haar in Oost-Indische inkt opgetekende verhaal besloot Van Loon haar te eren. Ze schreef het boek Anna's Grote Reis, waarvoor ze onlangs de Jonge Beckmanprijs won.

U stelt dat er weinig boeken zijn over de 19de eeuw, omdat schrijvers die vaak saai vinden. Die 'saaie eeuw' leverde u deze prijs op.
"Dat vind ik de grootste eer. De Jonge Beckmanprijs wordt namelijk door een kinderjury gekozen, mijn doelgroep. Ik merk dat onder jeugdboekenschrijvers en recensenten het idee heerst dat je kinderen de rauwe werkelijkheid niet mag onthouden.

Ik vind dat je deze best mag verpakken om ze te laten wegdromen in het verhaal. Blijkbaar vinden ze dat zelf ook."

Hoe bent u het verhaal op het spoor gekomen?
"De onderwerpen voor mijn historische jeugdboeken vind ik veelal in mijn omgeving. Toen ik het journaal van Anna en haar reis naar Nederlands-Indië online tegenkwam, was de keuze snel gemaakt."

"Ik heb zelf twee jaar in Indonesië gewoond. In de lokale bibliotheek op Java heb ik veel gelezen over de plantages; dat leeft daar enorm."

Hoe reageerde het Scheepvaart­museum op uw plan een boek te schrijven naar aanleiding van Anna's reisjournaal?
"Ze waren direct enthousiast, mede doordat het boek vanuit een vrouwelijk perspectief zou worden geschreven. Verhalen die zich afspelen op zee worden vaak verteld rondom een mannelijke figuur. Dat maakt het journaal van Anna extra bijzonder."

U heeft het reisjournaal mogen inkijken in het Scheepvaartmuseum.
"Dat was erg spannend. Het groen gemarmerde schriftje ligt opgeslagen in de kluis van het Scheepvaartmuseum, omdat het enorm kwetsbaar is. Met witte handschoentjes aan heb ik er voorzichtig in gebladerd en me proberen voor te stellen hoe Anna's reis verlopen is. Het is meer een opsomming van gebeurtenissen dan een dagboek."

"Het reisjournaal diende ter inspiratie voor mijn boek, om voeling te krijgen voor de tijd waarin het zich afspeelt. Voor de compleetheid van het verhaal ben ik in de geschiedenis van Amsterdam gedoken om een duidelijk beeld te krijgen van hoe de stad er toen uitzag en hoe men leefde."

Is er nog iets overeind blijven staan van het 19de-eeuwse ­Amsterdam?
"Wanneer ik door het centrum loop, verbaas ik me erover hoe weinig veranderd is in het straatbeeld. In het boek gaat Anna met haar familie naar de Singelkerk en bezoekt ze een rederij aan de Prinsengracht. De Singelkerk bestaat uiteraard nog steeds, maar ook op de plek van de rederij bevindt zich nu een winkel."

"Tegelijkertijd is de samenleving veranderd. Het 19de-eeuwse Amsterdam was streng gelovig en stond haaks op hoe het nu is: de grachten stonken door het open riool, kinderen gingen verplicht naar de zondagsschool en er heerste een strikte verdeling in standen."

"Ik realiseer me eens te meer de ontwikkelingen die de stad heeft doorgemaakt de afgelopen 100 jaar wanneer ik het boek voorlees op scholen. Kinderen kunnen zich er weinig bij voorstellen dat men vroeger uitwerpselen in de gracht kieperde."

Inez van Loon, Anna's Grote Reis , Uitgeverij Clavis, €16,95.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden