Plus

Hoe FunX veel jongeren aan zich weet te binden

Waar veel radiostations van dromen, lukt FunX: jongeren trekken en dan ook nog met een diverse achtergrond. Hoe doen ze dat?

FunX werd een vertrouwde plek voor artiesten uit de urban scene en Nederlandstalige hiphop; dé muziek van stadsjongeren Beeld Nathalie Dekker

1. Bij FunX werken frisse, multiculturele dj's en radiomakers
Al sinds het prille begin van FunX werken er jonge, multiculturele radiomakers die in een grote stad wonen. Het idee is dat wanneer de dj's en redactie een afspiegeling zijn van de jongeren die ze willen bereiken, de doelgroep zich automatisch meer thuis voelt bij de zender. "Ik denk dat dit de allerbelangrijkste reden is voor ons succes," zegt zendermanager Niels Hoogland.

FunX zoekt actief naar frisse radiomakers en heeft daarvoor een eigen talentenprogramma. "Eigenlijk hebben we maar twee criteria voor nieuwe dj's en producers: beheersen ze het radiovak een beetje - we leggen de lat bewust niet hoog, want ze kunnen het hier leren - maar nog veel belangrijker: hebben ze het FunX-dna. Snap je voor wie je werkt, begrijp je wat er leeft, spreek je hun taal? Daar kiezen we ze nadrukkelijk op uit, want je kunt dat gevoel niet faken."

Dj's als Jaimy de Ruijter en Sagid Carter begonnen ook met nauwelijks ervaring. Door het opleidingstraject geldt FunX als een kweekvijver voor jong dj-talent. Eva Cleven is naast FunX-dj nu ook presentator van Het Klokhuis en werd tweede in het RTL-zangprogramma It Takes 2.

Fernando Halman, die al dertien jaar bij de zender werkt en inmiddels het gezicht van de zender is geworden, is de vaste voice-over van Zapp en schuift regelmatig aan bij talkshows om over muziek te praten. Ook Angelique Houtveen had een dagelijks programma bij FunX voordat ze overstapte naar 3FM.

2. Grote artiesten zijn loyaal aan FunX, die hun werk als eerste draaide
Lil' Kleine, Ronnie Flex en Broederliefde zijn nu niet meer weg te denken van commerciële radiostations, maar FunX was de zender waar hun singles het eerst werden gedraaid. Er is daardoor een wederzijdse loyaliteit ontstaan.

Halman: "We krijgen vaak primeurs van nieuwe tracks die uitkomen. Sommige rappers noemen me zelfs in hun muziek, zoals Frenna. En de jongens van Broederliefde sturen hun muziek op omdat ze willen weten wat ik ervan vind voordat ze het uitbrengen."

Hoewel ze nu ook op 3FM of SlamFM worden gedraaid, blijft FunX onmisbaar voor artiesten uit de urban scene, zegt Vincent Patty, rapper en oprichter van hiphoplabel Noah's Ark. "Het is een vertrouwde plek. Artiesten weten dat er mensen werken die begrijpen wat ze doen. Ze zijn niet alleen een platform, ze staan er ook middenin. Ze begrijpen waar deze artiesten vandaan komen en waarom ze maken wat ze maken."

Volgens hiphopkenner Gaetan van de Sande, die veel met jong talent werkte, valt het ook wel mee met het afnemende belang van radio. "Radio heeft nog steeds een substantieel marktaandeel. Het is heel fijn dat er een plek is waar artiesten uit dit genre terecht kunnen en waar ze ervaring kunnen opdoen. Als FunX er niet was geweest zou het voor veel rappers veel lastiger geweest om door te breken tot de mainstreamcultuur."

Het FunX verkiezingsdebat, waar lijsttrekkers praten met jongeren Beeld ANP

Van de Sande noemt Broederliefde als voorbeeld. De Rotterdamse hiphopformatie bracht vorige week een nieuw nummer uit en liet dat voor het eerst horen in M, de talkshow van Margriet van der Linde op NPO1. "Toen ze net bezig waren, was er alleen plek bij FunX voor zo'n act. Nu is het succes behaald en pikt de rest het ook op."

3. De zender speelt in op belangrijke maatschappelijke debatten
Waar andere media vaak grote moeite hebben met het bereiken van jongeren, autochtoon en allochtoon, is dat juist de groep die FunX wel bereikt. De zender speelt regelmatig in op de voor die doelgroepen belangrijke maatschappelijke debatten.

De strategie: praat niet óver, maar mét jongeren. FunX wil niet de ouder zijn die vertelt hoe het zit, maar een vriend met wie je discussieert. Een greep uit de onderwerpen: de kech-discussie rond rapper Boef, de coup in Turkije, depressies en het gebruik van lachgas.

Om jongeren meer bij de politiek te betrekken, organiseerde FunX dit jaar in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen een jongerendebat. "De politiek is voor veel jongeren abstract. Jongeren denken dat het niet over hen gaat. Wij probeerden het concreet te maken en te vertellen wat politieke beslissingen voor hen kunnen betekenen," zegt zendermanager Hoogland.

Homoseksualiteit is een onderwerp dat binnen de doelgroep van FunX niet altijd even makkelijk bespreekbaar is. De zender koos er daarom voor vorig jaar met een boot deel te nemen aan de Gaypride. "Daar kregen we negatieve reacties op," zegt Hoogland. "Toch hebben we de dag erna een vier uur durende thema-uitzending gemaakt. We zijn als zender heel duidelijk geweest: discriminatie accepteren wij niet."

Deze week maakte FunX bekend zich het komende jaar in te zetten voor KWF Kankerbestrijding, om aandacht te vragen voor jongeren met kanker. Fernando Halman gaat hoogstpersoonlijk de Dam-tot-Damloop rennen om geld in te zamelen.

Er zijn ook onderwerpen die voor FunX een gepasseerd station zijn, zoals de discussie over Zwart Piet. "Hier kunnen wij ons niet voorstellen dat er nog mensen zijn die niet inzien dat Zwarte Piet niet meer kan in deze tijd. Voor ons is dat hoofdstuk afgesloten," zegt Hoogland.

4. FunX heeft een duidelijk profiel
Volgens radiokenner Evert Bronkhorst van mediabureau Vizeum is het heldere profiel dat FunX al sinds de start heeft erg belangrijk. "Dat hebben ze niet alleen wat betreft muziekbeleid, maar ook wat betreft de onderwerpkeuze. FunX heeft heel goed in de gaten wat randstedelijke jongeren willen horen - die vervolgens helder voor ogen hebben wat ze kunnen verwachten bij FunX."

Bronkhorst maakt al snel de vergelijking met 3FM, de andere jongerenzender van de NPO, waar het momenteel niet goed mee gaat. "Zij hinken juist op drie of vier gedachten. Op 3FM hoor je nu ook hiphop en urban, gemixt met commerciële hitparade en nummers met een alternatief randje. Dat wordt daardoor vlees noch vis. Een duidelijk smoelwerk is een voorwaarde voor succes." Vincent Patty beaamt dat: "Jongeren willen geen allegaartje meer, maar luisteren liever naar genremuziek op een nichezender."

FunX pikt daarbij nu een graantje mee van de enorme populariteit van het genre waarin het grossiert: urban en Nederlandstalige hiphop. Maar, zegt dj Fernando Halman: dat was altijd al dé muziek van stadsjongeren. "We hadden alleen niet de cijfers om dat te kunnen bewijzen. Nu ziet iedereen die miljoenen streams op Spotify - maar wij wisten al jaren terug dat hiphop en urban huge zijn."

Om de nieuwe artiesten te ontdekken, houdt de redactie veel contact met platenlabels, heeft ze een straatteam ingesteld van fans die vertellen wat ze willen horen, en houdt ze contact met luisteraars via Whatsapp. FunX draait bovendien sinds het begin allerlei muziek uit andere streken, zoals dancehall, afro, latin, reggaeton en Turkse pop.

Wat is FunX?

NPO-radiozender FunX begon in 2002 en is gericht op jongeren tussen de 15 en 35 jaar in de grote steden. Een lokale versie van de zender is via een fm-frequentie in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag te ontvangen.

FunX wordt niet meegenomen in het Nationale Luister Onderzoek (NLO), maar de zender liet in september 2017 zelf een bereiksonderzoek uitvoeren. Daaruit bleek dat 19 procent van de mensen tussen de 15 en 35 jaar in de grote steden naar FunX luistert. Vooral jongeren tussen 15 en 24 jaar worden bediend door de zender: 22 procent van hen luistert naar FunX.

Onder stadsjongeren met een Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Antilliaanse achtergrond zou FunX volgens het onderzoek de meest beluisterde radiozender zijn. Het is niet ondenkbaar dat FunX via sociale media nog veel meer mensen bereikt. Alleen al op YouTube heeft de zender ruim 280.000 abonnees. Deze week ontving FunX een nominatie voor de Zilveren Reissmicrofoon, de prijs voor de beste radiozender of radioprogramma van het jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.