Plus Interview

Hoe een thriller deze Baskische stad op de kaart zette

Van de Baskische bestsellerauteur Eva García Sáenz de Urturi verscheen onlangs De stilte van de witte stad. Die thriller over haar ­geboorteplaats Vitoria-Gasteiz heeft veel autobiografische trekken. ‘Het was voor mij echt next level.’

In Spanje zijn meer dan een miljoen boeken verkocht van de thriller die speelt in de Baskische hoofdstad Vitoria-Gasteiz. Beeld Getty Images

De burgemeester van Vitoria-Gasteiz is erg blij met haar, lacht Eva García Sáenz de Urturi. De bezoekersaantallen zijn verdubbeld sinds het succes van de trilogie die ze situeerde in haar geboortestad, de hoofdstad van Baskenland en de Spaanse provincie Álava – Vitoria is de Spaanse, Gasteiz de Baskische naam. In 2016 verscheen het eerste deel, dat nu in het Nederlands is vertaald als De stilte van de witte stad

Daarna barstte de gekte los. Er zijn literaire routes door de stad gekomen; hardlooproutes in het voetspoor van haar hoofdpersonen, inspecteur en profiler Unai López de Ayala – beter bekend als ‘Kraken’ naar de mythische reuzenoctopus – en commissaris Alba Díaz de Salvatierra; gastronomische routes langs de restaurants waar je de pinchos kunt eten die in het boek worden gegeten.

Het kan alleen nog maar gekker worden nu binnenkort de film El silencio de la ciudad blanca uitkomt, geproduceerd in samenwerking met Netflix en de Spaanse streamingdienst Movistar en met filmsterren Javier Rey en Maria Belén Rueada García-Porrero. 

De opnames hebben de stad geen windeieren gelegd; de trailer op haar telefoon laat actie zien in de nachtelijke straten van Vitoria, waar in de feestweek van de Fiestas de la Virgen Blanca jacht wordt gemaakt op een seriemoordenaar die een gruwelijk vervolg geeft aan een reeks rituele moorden twintig jaar eerder.

Fictie Eva García Sáenz de Urturi De stilte van de witte stad Vertaald door Elvira Veenings, A.W. Bruna €15 512 blz.

Klinkt als een thriller. Ís ook een thriller. Maar meer dan dat is het ook een culturele inwijding in die ‘witte stad’ en haar omgeving, vol legendes en cultureel erfgoed als de dolmen La Chabola de la Hechicera, de Keltische plaats La Hoya, het Romeinse dorp Salinas de Añana, de hermitage San Vicentejo – plaatsen die de moordenaar kiest om Vitoria en de provincie Álava wereldwijd op de kaart te zette. 

Plaatsen ook uit de jeugd van de auteur, die met De stilte van de witte stad, al staat de plot volkomen los van haar eigen leven, haar meest autobiografische boek schreef en veel van haar jeugdervaringen in het boek heeft verwerkt. 

Haar grootvader Amancio aan wie ze het boek heeft opgedragen stond model voor ‘don Tiburcia Sáenz de Urturi’. Hij is het die in een plot met Dan Brownachtige trekken de symboliek kan duiden die de sleutel vormt tot de rituelen achter de moorden.

De stilte van de witte stad is uw vierde roman, de eerste over Vitoria. Waarom hebt u ervoor gekozen over de stad waar u opgroeide te schrijven?

“Ik ben op mijn vijftiende met mijn familie verhuisd naar Alicante, waar ik nog steeds woon. Ik voel me soms een banneling. Ik heb natuurlijk nog wel contact met de familie die daar nog steeds woont, in het dorpje Villaverde vlak bij Vitoria dat ook een rol speelt in mijn boek. Maar ik mis die streek, ik mis de cultuur van het Noorden. Ik was eraan toe de punten te verbinden die mij in mijn leven hebben gevormd en er mijn fantasie op los te laten – mijn waardevolste bezit.”

De thriller was voor u een nieuwe vorm.

La parte oscura, the dark side. Als lezer hou ik erg van gothic novels. Hiervoor heb ik historische romans geschreven. Ik ben afgestudeerd en heb lang gewerkt als optometrist, maar inmiddels heeft het schrijven het overgenomen. Ik was toe aan een nieuwe uitdaging en besloot daarom van genre te veranderen. De politieroman voegt een extra laag toe. Je moet ongelooflijk veel plotten, zeker met de keuze die ik heb gemaakt voor een seriemoordenaar die in de gevangenis zit, terwijl de reeks moorden die hij is begonnen ineens wordt voortgezet met alle symboliek van dien. Is de seriemoordenaar in de gevangenis de spin in het web en stuurt hij anderen aan? Is er iemand die hem nabootst? Om de lezer telkens weer op het verkeerde been te zetten, moest ik veel meer van mijn eigen denkvermogen aanwenden, het was voor mij echt next level. Omdat het mijn vierde boek was, had ik het vertrouwen dat ik genoeg bagage had om deze exercitie tot een goed einde te brengen.”

U heeft uw hoofdpersoon Unai/‘Kraken’ ook een hoop bagage meegegeven…

“Het was voor mij belangrijk dat hij een eigen verhaal heeft dat ook bepalend is voor zijn ziens- en handelswijze. Hij heeft twee gezichten: Unai is zijn menselijke kant; Kraken, dat is hij professioneel. Ik heb een hang naar de Noorse mythologie, een kraken kan je letterlijk kraken tussen zijn tentakels.” Ze slaat met haar vuist een paar keer hard op haar bovenarm. “Maar omdat hij geen botten heeft, flexibel is, kun je hem niet breken, je kunt hem niet raken.”

U heeft er anders wel voor gekozen uw boek te beginnen met een hoofdpersoon in coma. Het is direct duidelijk dat Kraken slachtoffer is ­geworden van de moordenaar. Hij beschrijft ­ de jacht vanuit zijn coma.

“Ik vond het een mooi idee dat van meet af aan duidelijk is dat de tegenstander sterker is dan de hoofdrolspeler. Ik besteed veel tijd aan de structuur van mijn plot, ik denk dat vooraf helemaal uit. Dit voegt natuurlijk toe aan de spanning, aan het drama. Na tien dagen is hij nog steeds in coma, de vraag door het hele boek is: gaat hij leven, gaat hij het halen? Dan heb je de lezer meteen bij de lurven.”

U speelt meer met leven en dood. Zo laat u Unais schoonzusje Martine, een van de slachtoffers van de seriemoordenaar, ineens weer binnenwandelen.

“Wie is er dood, wie is er niet dood? Is het Martine? Is het slachtoffer een tweelingzusje van Martine? Is het een hallucinatie? Ja, ik speel daar bewust mee. Ik houd van dat magisch realisme. Ik doe het ook met de grootvader van Kraken, die hem bijstaat in de moeilijkste situaties, terwijl hij eigenlijk niet ter plaatse kan zijn. Is het de geest van zijn grootvader? Was hij het toch echt? Het is nu eenmaal zo dat niet voor alles in het leven een logische verklaring is.”

Don Tiburcio is gemodelleerd naar uw grootvader, maar ook deze grootvader van Kraken, begrijp ik uit uw nawoord.

“Naar mijn abuelo van moederszijde, hij is in 2013 overleden. Krakens grootvader is mijn dierbaarste personage, hij was ook het makkelijkst om te schrijven. Hij heeft zijn manier van praten, van bewegen, het gebaar waarmee hij zijn hoed opzet is dat van mijn grootvader. Zijn personage is ook voor de plot heel wenselijk. Hij is eigenlijk de Watson waar Kraken de Sherlock is, het boerenverstand naast de onderzoeker.”

De massamedia duiken op de seriemoorden, BBC en CNN komen naar Vitoria. Ook de sociale media spelen een belangrijke rol. Kraken wordt via Twitter benaderd, beelden van de slachtoffers worden gepubliceerd voor ze zijn geïdentificeerd.

“De moorden hebben niet alleen de stad in een wurggreep, maar de hele wereld duikt erbovenop, zoals dat tegenwoordig gaat. Anonieme mensen gaan met zo’n verhaal aan de haal, waardoor het extra reikwijdte krijgt en het politieonderzoek ook in de wielen wordt gereden. We hebben een hang naar het morbide, dat intrigeert me.”

Wanneer realiseerde u zich dat u met de verhalen uit uw jeugd goud in handen had?

“Eens in de vijf à tien jaar is er op de Spaanse boekenmarkt ruimte voor zo’n fenomeen. Ik had natuurlijk nooit durven denken dat ik dat zou zijn. Ik wilde familieverhalen combineren met plot en emotie en een belangrijk cultuurhistorische component. Van de trilogie zijn in Spanje meer dan een miljoen boeken verkocht, Il silencio wordt nu uitgebracht van Rusland tot Latijns-Amerika. De film komt bijna uit. Ik weet gewoon niet waar het eindigt. Als ik hier in Alicante mijn naam noem, krijg ik vaak de vraag: ‘Bent u familie van die schrijfster?’”

U vergeet nog de Baskische keuken te noemen, ook prominent aanwezig in uw boek.

“Verjaardagen, bijeenkomsten met vrienden en familie, zakelijke contacten, alles bij ons in Álvare speelt zich rondom tafel en in restaurants af.” Lacht. “Eten heeft grote prioriteit in onze cultura del norte.”

Deel 2 en 3 van de Nederlandse vertaling van de ­Vitoriatrilogie volgen in november 2019 en maart 2020.

Eva García Sáenz de Urturi (1972, Vitoria-Gasteiz) is schrijver en optometrist en was verbonden aan de Universiteit van Alicante. Ze debuteerde in 2012 met La saga de los longevos. El silencio de la ciudad blanca, haar vierde roman, werd in 2016 in Spanje een bestseller en betekent haar internationale doorbraak. Beeld Getty Images
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden