PlusAchtergrond

Hoe Duncan Laurence het Songfestival won

Duncan Laurence bracht Nederland de eerste Songfestivalzege in 44 jaar. Een wereldprestatie. Zeker omdat achter de schermen fel werd gestreden tussen het Oranjekamp en de Israëlische regie.

De ontvangst van Duncan Laurences Arcade was rimpelloos.Beeld Frank Ruiter/Lumen

Het is iets na twaalf uur op zondagochtend op Ben Gurion Airport nabij Tel Aviv. Uiterst links op de voorste rij van de Transaviavlucht naar Amsterdam ligt de winnaar van het Eurovisie Songfestival 2019. Opgekruld in zijn krappe ­zetel als een kat bij de open haard. Hij slaapt. Voor het eerst in zeker dertig uur langer dan een kort tukje.

De nacht die volgde op de eerste Nederlandse Songfestivalzege in 44 jaar kende een schema dat leek op dat van de aanloop naar die overwinning. Geen ongeremd feest, maar een aaneenschakeling van plichtplegingen.

Een uitvoerige persconferentie, een optreden in de zogeheten Euroclub met bijbehorend gesteggel omdat Arcade daar niet live mag; het is Songfestivalgekte zoals Duncan Laurence die in Tel Aviv al twee weken heeft meegemaakt. Bijkomende complicatie: in de club blijkt summier drank voorradig voor de uitgelaten Oranjedelegatie.

Pas als de zon opkomt, bereikt de Nederlandse bus het hotel én een gevulde bar. Bij het ochtendgloren gaan de biertjes open. Er worden groepsfoto’s en selfies gemaakt. De winnaar speecht niet, wel bedankt hij iedereen uit het Oranjeteam persoonlijk.

Na een uurtje rust rijdt de bus opnieuw voor. Op naar het vliegtuig. Pas hoog boven in de lucht heerst er stilte voor de 25-jarige zanger wiens leven voorgoed is veranderd.

Na Waylon

Geheel anders is de stemming eind november 2018. Nederland nerveus begint te worden. Een jaar eerder was allang bekend dat Waylon naar het Eurovisie Songfestival zou gaan. Nu blijft het stil vanuit omroep AvroTros. Er komt een geruststelling voor de Eurovisiefans: ‘We hebben nog tot eind februari. Kalm aan.’

Toch is er achter de schermen wel degelijk onrust. Na het echec met Waylon – een grote naam die slechts als 18de eindigde – is gekozen het selectieproces ‘om te draaien’. Er moet meteen een liedje zijn om in aanmerking te komen voor deelname. Daarom luistert de commissie met daarin Daniël Dekker (AvroTros), Jan Smit, Cornald Maas en omroepdirecteur Eric van Stade in september en oktober naar vele nummers. Ook wordt gesproken met deejays Armin van Buuren en Afrojack. Maar een deal komt er niet. De tijd begint te dringen.

Dan ziet Dekker op een ochtend op zijn telefoon de naam Ilse DeLange oplichten. Ze belt met een vraag: “Hoever zijn jullie met de selectie voor 2019?” Dekker antwoordt naar waarheid: “Niet ver.”

Dat is precies waar DeLange op hoopte. Ze heeft een artiest én een lied in de aanbieding. De zanger is onervaren, maar het lied fenomenaal, zegt ze. Als het liedje in Dekkers inbox ploft, belt DeLange nog een keer: “Je gaat toch niet op je telefoon luisteren, hè? Het moet op je boxen!”

De finesses onbegrepen

Als Cornald Maas het lied hoort, slaat hij meteen aan het appen met DeLange. Zijn boodschap: dit lied zou kunnen winnen. Mits er een zanger bij hoort die de druk van het Songfestival aankan. DeLange appt terug: ‘Die jongen is zo stabiel. Hij kan dat mentaal wel aan.’

Daar raken de commissieleden ook van overtuigd als ze de dan 24-jarige Duncan de Moor ontmoeten in de Hilversumse Wisseloord Studios, waar DeLange een eigen studio heeft. Op de plek waar eerder de contouren van Calm after the Storm werden geschetst, tekent zich nu Nederlands grootste Songfestivalsucces sinds 1975 af. Laurence pakt iedereen in met zijn vriendelijke en opgeruimde instelling.

Begin maart verloopt de ontvangst van Arcade rimpelloos. Binnen een week stijgt Nederland naar plek één bij de bookmakers.

Dat is nog steeds zo als de Oranje-equipe begin mei in Tel Aviv neerstrijkt. DeLange is er ook bij. Ze heeft met haar vaste concertregisseur Hans Pannecoucke en zijn rechterhand Ignace D’Haese een visueel plan in elkaar gezet. Elk camerashot is uitgedokterd en nauwkeurig op papier gezet. Het pakket wordt twee weken voor vertrek naar de Israëlische regie gezonden.

Die repeteert vervolgens met een stand-in van Laurence op het podium. Na een week komen daarvan de eerste beelden binnen. De conclusie kan vlug worden getrokken: de lokale regisseur heeft niets van de finesses van Pannecoucke en DeLange begrepen. Sterker: de vraag rijst of hij de papieren überhaupt heeft gelezen.

Pannecoucke, ook de man achter het zwart-witsprookje van Calm after the Storm, begint meteen te bellen. Hij is niet gerustgesteld als hij op 6 mei in het vliegtuig stapt naar Tel Aviv.

Dat voorgevoel blijkt te kloppen. Maas is nog in Nederland als hij van Dekker beelden van de eerste oefensessie krijgt doorgestuurd. Hij schrikt zich ‘een hoed’. Want: “Het plan is subtiel. En iets wat klein en subtiel is, is snel stuk.”

Vier dagen later – een week voor de finale – zitten Pannecoucke en DeLange naast elkaar op een krap bankje voor een tv-scherm in het Convention Center van Tel Aviv. Daarachter zetelen Dekker en delegatieleider Emilie Sickinghe. De gezichten staan strak. 

Nadat Laurence Arcade één keer heeft gezongen, wordt de repetitie stilgelegd. DeLange gebaart driftig naar het scherm. De lichtbal die vanuit het dak moet neerdalen, bungelt halverwege de tocht richting de piano van Laurence. En daarbij: wat is dat voor lamp? Er wordt gebeld naar België: “Stuur zo snel mogelijk een nieuwe lamp!”

Feilloos zingen

Na afloop van de repetitie, waarbij voor het eerst ook pers aanwezig is, tracht DeLange de onrust te bezweren. Ze is ‘héél tevreden’ over de vorderingen. Nog een paar details en Arcade is er klaar voor.

Dat het leugens om bestwil zijn, wordt twee dagen later duidelijk als Nederland de ene na de andere ‘technische repetitie’ houdt. Laurence hoeft er niet voor naar de hal te komen, alleen de bal moet oefenen.

Pas maanden later wordt bekend dat er achter de schermen een competentiestrijd woedde tussen de trotse tv-regisseurs Amir Ukrainitz en Sivan Magazanik en delegaties van verschillende landen. Er wordt over en weer stevig gevloekt. Het twistpunt: wie heeft hier eigenlijk de eindverantwoordelijkheid voor de beelden?

Uiteindelijk trekt Oranje aan het langste eind. Al is zelfs de registratie van de halve finale op donderdag nog niet zoals Pannecoucke en DeLange het willen. Gelukkig is er één onderdeel van de act dat nooit hapert: Laurence zelf. Hij blijft feilloos zingen en blijft bewonderenswaardig kalm.

Zelfs als de zege aan het begin van de nacht van zaterdag op zondag na een zenuwslopende puntentelling binnen is, raakt hij niet buiten zinnen. Hij blijft vlekkeloos Engels spreken op de persconferentie, die tot bijna drie uur ’s nachts duurt. Hij vertelt over de eerste keer dat hij zijn lied zong als winnaar.

“Ik voelde me weer precies als die regel uit mijn liedje: a small town boy in a big arcade.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden