PlusAchtergrond

Historici: ‘Schrappen Andere Tijden is dramatische beslissing’

Een groep van zeventien prominente historici heeft een open brief gestuurd naar de NPO, waarin zij oproepen om de beslissing te heroverwegen om geschiedenisprogramma Andere Tijden te schrappen. Ze spreken van ‘een dramatische beslissing’.

null Beeld vpro
Beeld vpro

De brief is ondertekend door onder meer Beatrice de Graaf, Geert Mak en René Cuperus en is gericht aan NPO-bestuurders Shula Rijxman en Gijs van Beuzekom.

Het protest komt niet uit de lucht vallen. Sinds donderdag bekend werd dat het bekroonde geschiedenisprogramma na 21 jaar verdwijnt, spreken veel mensen op social media hun afschuw uit over het besluit.

NOS-verslaggever Gerri Eickhof noemt het op Twitter ‘een allemachtig idioot, hersenloos en harteloos besluit’. Hans Goedkoop, voormalig presentator van het programma, omschrijft de wijze waarop de publieke omroep informatieve programma’s afschrijft als ‘ondoorgrondelijk’ en ‘één grote verschrikking’. Een petitie om het programma toch te behouden werd binnen een dag al ruim 24.000 keer ondertekend.

Inmiddels hebben verschillende wetenschappers en journalisten zich achter de brief geschaard. Historicus Paul Knevel, werkzaam als universitair hoofddocent aan de Universiteit van Amsterdam, is een van hen. Hij noemt Andere Tijden een ‘waardevol programma, waar het vakmanschap vanaf straalt’ en dat de kracht heeft ‘gebeurtenissen uit het verleden een tweede leven te geven’.

Hij vreest dat door het schrappen niet alleen een belangrijk journalistiek programma verdwijnt, maar ook veel historische kennis verloren gaat. “Andere Tijden heeft door de jaren heen een geweldig archief opgebouwd en historische tv-makers en onderzoekers aan zich gebonden. Door met de uitzendingen te stoppen, of de vorm ervan te veranderen, loop je een groot risico dat je die mensen, en dus ook hun expertise uiteindelijk kwijtraakt.”

Maatschappelijke plicht

De NPO schreef in de verklaring dat het programma’s zoals Andere Tijden, maar ook Radar en Opgelicht inkort of schrapt omdat het ruimte wil maken voor programma’s die een jonger publiek trekken.

Knevel: “Ik begrijp best dat de NPO daarin moet experimenteren, maar je zou willen dat het vanuit een soort continuïteitsgedachte gebeurt. We benadrukken continu hoe wezenlijk onderzoeksjournalistiek is voor onze democratie, maar tegelijkertijd gooien we dat soort programma’s als eerste weg, omdat ze geld kosten en er weinig mensen naar kijken. Bij een commerciële omroep kun je dat verwachten, maar de publieke omroep heeft ook een maatschappelijke plicht.”

Knevel hoopt dat de NPO door het felle protest na gaat denken over de positie die zij vervullen in het snel veranderende medialandschap. “Je kunt overal een talkshow van maken, maar die zijn maar één dag relevant. Programma’s als Andere Tijden hebben een langer leven dan de uitzenddatum. Ze kunnen jaren later nog helpen om mechanismen achter actuele ontwikkelingen te begrijpen. Op die manier vervullen ze een belangrijke journalistieke én archiverende functie. Het maken van programma’s voor de archieven voelt misschien als een luxe, maar dat is het zeker niet. Het helpt om het heden betekenis te geven.”

Reactie NPO: ‘We stoppen niet met geschiedenisprogramma’s’

De NPO laat vrijdag naar aanleiding van de ophef over Andere Tijden weten dat het ‘zeker niet’ stopt met geschiedenisprogramma’s uitzenden. “Als een titel zoals Andere Tijden eventueel zou verdwijnen, betekent dat niet dat het hele geschiedenisgenre verdwijnt,” aldus een woordvoerder. Het programma zou volgens de woordvoerder ‘in een andere vorm, en wellicht met een andere titel gewoon door kunnen gaan’.

Vijf spraakmakende afleveringen van Andere Tijden over Amsterdam

1. De Marokkaanse opstand in Amsterdam-West

Iedereen ziet het aankomen, maar niemand kan het voorkomen: de rellen in de Amsterdamse wijk Overtoomse Veld, twintig jaar geleden. Een onnozel incident – een in de brand gestoken prullenbak – werkt als een lont in het kruitvat en leidt tot grootschalige ongeregeldheden. Buurtbewoners kijken terug op de problemen in hun wijk die al snel het imago krijgt van een ‘Marokkaanse probleemwijk’. En hoe raak je dat stempel kwijt?

2. Hollandia Kattenburg, een fabriek in oorlogstijd

Op 11 november 1942 worden de joodse werknemers van de textielfabriek Hollandia Kattenburg in Amsterdam-Noord, met hun gezinnen, door de nazi’s opgepakt en weggevoerd. In totaal gaat het om 826 mannen, vrouwen en kinderen. Slechts acht van hen zullen de oorlog overleven. In deze aflevering wordt de even succesvolle als dramatische geschiedenis van deze fabriek belicht, die na de oorlog ondanks alles de draad weer oppakt, om pas in 1969 voorgoed de deuren te sluiten.

3. ‘Wij zijn Ajax, wij zijn de beste’

Andere Tijden Sport gaat 25 jaar terug in de tijd en reconstrueert in een tweeluik het grootste succes van Ajax sinds de gouden jaren zeventig.

4. De heroïne-epidemie

Amsterdam wordt begin jaren zeventig geplaagd door een snel om zich heen grijpende, uiterst destructieve epidemie. Vanuit Azië komen kilo’s onversneden heroïne op de markt en die vinden gretig aftrek. Het aantal verslaafden groeit met duizenden per jaar. Een cocktail van diefstallen, overdoses, zwervende en rondhangende junks, vergiftigt de stad. In Andere Tijden komen gebruikers, dealers, hulpverleners en handhavers van het eerste uur aan het woord.

5. De Staatsliedenbuurt, hét krakersbolwerk van Amsterdam

In de jaren zeventig breekt de tijd van de stadsvernieuwing aan: de leegstaande en vervallen woningen zijn een aantrekkelijk doelwit voor krakers. Eind jaren zeventig, begin jaren tachtig is de Staatsliedenbuurt hét krakersbolwerk van Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden