PlusFilm van de Week

Hirokazu Kore-eda over Broker: ‘Ik ben nooit bewust films over families gaan maken’

Met zijn films wil Hirokazu Kore-eda ons denken over ouderschap veranderen. Net zoals in Shoplifters (2018) ontfermt een groep buitenbeentjes zich in Broker over een verlaten kind. ‘Zijn deze mensen dan geen familie, alleen omdat ze geen bloedverwanten zijn?’

Roosje van der Kamp
Still uit ‘Broker’, waarin een kind wordt achtergelaten in een zogeheten ‘babybox’. Beeld
Still uit ‘Broker’, waarin een kind wordt achtergelaten in een zogeheten ‘babybox’.

De context waarin een film verschijnt, zorgt soms voor een nieuwe laag tijdens het kijken van de film. Broker, de nieuwe speelfilm van de Japanse regisseur Hirokazu Kore-eda (Like Father, Like Son, Shoplifters), gaat over ongewenst ouderschap en ging in première in mei 2022, toen een uitgelekt document net duidelijk had gemaakt dat het Hooggerechtshof in de Verenigde Staten op het punt stond Roe v. Wade – de uitspraak die vijf decennia eerder abortus legaal maakte in de Verenigde Staten – ongedaan te maken.

“Ik had de situatie in de Verenigde Staten niet in gedachten toen ik deze film maakte,” zegt Kore-eda (60) in een interview tijdens het 75ste filmfestival van Cannes. Toch maakt deze situatie Broker nog relevanter. Zijn film gaat over ongewenst ouderschap, verlaten baby’s en over het recht om te kiezen.

In het begin van de film zegt iemand tegen een vrouw die haar baby heeft achtergelaten dat ze beter geen kind had kunnen nemen. “Mensen hebben me gevraagd of deze film bedoeld was als anti-abortus, maar dat was helemaal niet mijn intentie. De keuze is aan degene die zwanger is om het kind wel of niet te krijgen.” Die opmerking aan het begin vat het punt van de film dus beslist niet samen: “Ik wilde dit uitgangspunt juist in de loop van de film veranderen, voor zowel de personages in de film als de kijkers van de film.”

Babybox

Broker is Kore-eda’s eerste Zuid-Koreaanse film. De film neemt een zogeheten ‘babybox’ als uitgangspunt, een veilige plek waar mensen hun baby anoniem kunnen afgeven. Die box wordt geïntroduceerd als het kip-en-het-eiprobleem: bestaat die box omdat mensen hun baby willen achterlaten of laten mensen hun baby juist achter omdat de box bestaat?

“Ik heb daar mijn eigen mening over,” zegt Kore-eda, “maar toen ik research deed in Korea merkte ik dat veel mensen denken dat zo’n box mensen aanspoort om hun baby achter te laten. In Japan is er hetzelfde kritiekpunt. Ik begon de film bewust met dit kritiekpunt, met de harde woorden van de detective die doorverkochte baby’s opspoort, dat mensen hun baby juist achterlaten omdat zo’n box bestaat. Maar deze woorden gaan voorbij aan veel aspecten. Zo gaan ze voorbij aan de verantwoordelijkheid van de vader en de verantwoordelijkheid van de maatschappij.”

In Japan staat er één babybox, in een ziekenhuis in Kumamoto. Zo’n box is niet helemaal legaal, vertelt Kore-eda, maar is er om zowel de ouder als het kind te beschermen. “De box is in het leven geroepen omdat er geen systeem is om jonge ouders die ongewenst zwanger zijn te ondersteunen. De mensen die zo’n box runnen, zijn dankbaar dat mensen hun baby achterlaten omdat deze beslissing het leven van het kind redt.”

Gekozen families

Broker onderzoekt een ethische kwestie, maar gaat voorbij aan individuele verantwoordelijkheid. Kore-eda benadrukt namelijk de rol van de maatschappij. “In de film is een baby achtergelaten in een babybox, die hem beschermt. Ik dacht dat het mooi zou zijn als er aan het eind van de film een nieuwe box is gecreëerd om de baby te beschermen: de samenleving. In dit geval is dat een groep mensen die verkeerde dingen hebben gedaan.”

Kore-eda’s films gaan vaak over zo’n ‘beschermdoos in de vorm van de samenleving’, zoals hij het zelf noemt. Zijn oeuvre onderzoekt het concept van de gekozen familie en het belang van bloedverwantschap. Die interesse is niet gebaseerd op zijn eigen familieachtergrond, verzekert Kore-eda. “Ik ontdekte dat de ongerijmdheden in de samenleving vaak ontstaan als we het hebben over vrouwen en kinderen. En dat er mensen zijn die door de scheuren in het systeem vallen en zo uit de maatschappij verdwijnen. Die mensen wil ik laten zien in mijn films. Soms komen ze samen en vormen ze een familie. Maar ik ben nooit bewust films over families gaan maken. Ik realiseerde me pas dat dit een terugkerend thema is, toen mensen dat tegen me zeiden.”

Toch onderstreept Kore-eda het belang van het terugkerende thema. “In Japan en Korea denken we dat de familie alleen met bloedverwantschap te maken heeft. Dit is weerspiegeld in onze wetten. Maar dat is een ouderwets beeld. Zijn deze mensen dan geen familie, alleen omdat ze geen bloedverwanten zijn? Door zelfgekozen families te laten zien, wil ik mensen aansporen om dat idee te heroverwegen.”

Broker is te zien in Cinecenter, Cinema de Vlugt, City, Eye, FC Hyena, Filmhallen, Kriterion, Lab111, Rialto De Pijp en Rialto VU.

Regisseur Hirokazu Kore-eda: ‘In Korea merkte ik dat veel mensen denken dat zo’n box mensen aanspoort om hun baby achter te laten. In Japan is er hetzelfde kritiekpunt.’ Beeld WireImage
Regisseur Hirokazu Kore-eda: ‘In Korea merkte ik dat veel mensen denken dat zo’n box mensen aanspoort om hun baby achter te laten. In Japan is er hetzelfde kritiekpunt.’Beeld WireImage

Omwenteling

Met zijn film over ongewenst ouderschap wil Hirokazu Kore-eda het ouderwetse gedachtegoed over families in Japan veranderen. Maar eenzelfde omwenteling is nodig in de filmindustrie, vertelt Kore-eda. “Door films te maken in Zuid-Korea en Frankrijk heb ik geleerd dat Japan achterloopt op het gebied van werkomgeving. We moeten dingen verbeteren, want anders kunnen jonge Japanse filmmakers straks geen films meer maken.” In Japan zijn er bijvoorbeeld geen regels over maximale werktijd en is er geen vakbond. “Het is natuurlijk mijn verantwoordelijkheid om een goede werkomgeving in Japan te creëren voor mijn crew. Maar het idee dat filmmaken slechts een hobby is, moet in de gehele Japanse cultuur veranderen.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden