PlusLiteratuur

Hier maak ik mijn stad: een meesterlijk staaltje vertelkunst

De skyline van New York.Beeld The LIFE Picture Collection

Je kúnt er schamper over doen dat Hier maak ik mijn stad van Robin Robertson (1951) vorige jaar plotseling op de shortlist van de Booker Prize stond. Wat destijds dan ook volop gebeurde. Poëzie nomineren als ‘beste roman geschreven in de Engelse taal’? Hier wilde duidelijk weer eens een jury zich van haar eigenzinnigste kant laten zien.

Misschien. Maar ondertussen is deze kruising tussen een episch prozagedicht en een filmische odyssee (oftewel: een roman in rijmloze verzen) wel een meesterlijk staaltje vertelkunst.

Protagonist is de getraumatiseerde Canadese D-dayveteraan Walker, die in 1946, eenmaal afgezwaaid, niet terugkeert naar zijn verloofde in Nova Scotia, maar door de VS begint te dolen, te beginnen in de stad New York. 

Lyrische openingsregels: ‘En daar verrees zij dan,/glinsterend als een staande golf –/de legendarische, dampende ravage, de nieuwe torens/die de blauwe lucht in staken,/het gerangschikte gelid van ivoor en goud, de schittering,/de bekoring van ingesloten licht/terwijl de wereld er op deze herfstochtend/uiterst traag/omheen draaide, in opperste verbazing.’

Maar al heeft Hier maak ik mijn stad trekken van een ode, het is er wel een van de kritische soort. Op het vernietigende af, soms.

Want in Manhattan wordt Walker, zoals veel veteranen, geplaagd door gruwelijke slagveldflashbacks (‘Naakte soldaten dood op het strand, hun kleren weggeblazen door een antitankmijn’), aan zijn lot overgelaten in het vagevuur van goedkope logementen en de daklozenopvang. 

En ook als hij na een aantal jaar naar Los Angeles trekt en emplooi vindt als verslaggever op de stadsredactie van een krant, stapelen de sociale en politieke misstanden zich op. Van (institutioneel) racisme en de paranoïde communistenjacht van senator McCarthy tot de oprukkende stadsvernieuwing, waarbij vooral de huizen van de armen moeten wijken voor de sloopkogel: ‘Ze noemen dit “vooruitgang” terwijl het gewoon hebzucht is.’

Een somber beeld, al met al. Zoals de ondertitel Een manier om trager te verliezen al doet vermoeden.

Maar de manier waarop de Schot (!) Robertson het schetst, heeft ook iets bezwerends en opwindends. De energie van de VS wordt als het ware gevat in energieke taal, vol beelden als haarscherpe film-noirfragmenten en zinnen die swingen als virtuoze jazzsolo’s. Andere kunstvormen waarnaar hij ook expliciet uitgebreid verwijst, tot zelfs de grenzen daarmee vervagen.

Proza, poëzie, muziek of film, wat maakt het uit? Lees deze briljante hybride!

Robin Robertson Hier maak ik mijn stad Vertaald door Hans Kloos, Querido, €20,99. 240 blz.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden