Plus Docurecensie

Het vermoorde theater brengt een stuk geschiedenis tot leven

Het vermoorde theater gaat over een Jiddisch theater in Moskou ten tijde van de Sovjet Unie. Regisseur Frans Weisz weet in zestig minuten een stuk geschiedenis tot leven te brengen. 

Vincent van der Valk in Het vermoorde theater. Beeld -

“De Joden zijn niet de vijanden van de arbeiders,” horen we Lenin zeggen in een speech. “Zij zijn onze broeders, die net als wij onderdrukt zijn door het kapitaal.” Vandaar dat er in de nasleep van Lenins revolutie ruimte ontstond voor een Jiddisch theater in Moskou – het Moskovski Gosoedarstvenny Evrejski Teatr, kortweg Goset. Daar werd een traditie van Jiddische theaterexperimenten opgepakt, nadat die decennialang verboden waren geweest.

In Het vermoorde theater, een tv-documentaire van een uur die ook een bescheiden bioscooprelease krijgt, toont regisseur Frans Weisz de roerige geschiedenis van het theater. Die strekt van de oprichting onder Lenin in 1921 tot het einde in 1949 ­tijdens het schrikbewind van Stalin.

Toepasselijk genoeg is de film opgebouwd als een bijna theatrale monoloog. Onze gids is de dromer Nathan (Vincent van der Valk), die als assistent van schilder Marc Chagall in het theater arriveert. Samen met regisseur Alexander Granovski was Chagall in 1921 de drijvende kracht achter de oprichting van Goset.

Het verhaal dat Nathan vertelt wordt kracht bijgezet door een rijke collectie archiefbeelden. Dat zijn niet alleen unieke filmversies van Goset-voorstellingen, maar ook beelden van de wereldgeschiedenis die zich eromheen voltrekt.

De ontwikkeling van het theater is die van de Sovjet-Unie in het klein: van een explosie van creativiteit in de vroege jaren via staatspropaganda naar repressie en een gewelddadig einde. Het weerspiegelt ook de immer voortdurende Jodenvervolging. Lenins hoopvolle woorden ten spijt, werden de Joden onder het stalinistische regime weer als ‘bourgeois’ ­beschouwd. Ze moesten het veld ruimen, Gosetdirecteur Solomon ­Michoëls voorop. Zo weet Weisz in zestig minuten een stuk geschiedenis tot leven te brengen waarvan de ­gevolgen nog altijd voelbaar zijn.

Het vermoorde theater

Regie Frans Weisz
Met Vincent van der Valk
Te zien in Het Ketelhuis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden