Plus

Het verhaal van Summertime: meest uitgevoerde nummer ooit

Woensdagavond is de première van Porgy and Bess in de uitvoering van De Natio­nale Opera. De aria Summer­time is als popsong en jazzstandard het meest uitgevoerde nummer aller tijden.

George Gershwin componeerde de muziek voor Summertime, onderdeel van de opera Porgy and Bess. Zijn broer Ira schreef de tekst Beeld AP

1. Summertime and the livin' is easy...
Precies, die eerste zin kan iedereen meezingen. Bij de tweede wordt het al iets moeilijker (Fish are jumpin' and the cotton is high), maar de melodie kent echt iedereen.

Summertime is nadat in 1935 de opera Porgy and Bess in New York in première was gegaan, uitgevoerd in elk denkbaar genre, op elk denkbaar instrument en in elke denkbare taal.

Miles Davis, Janis Joplin, Norah Jones, Annie Lennox, John Coltrane, Billy Stewart, Charlie Parker, Paul McCartney, Sela Sue, Chet Baker en Rita Reys zongen dan wel speelden het allemaal.

2. Bijzonder wel voor een klassieke aria, toch?
Heel bijzonder. Dat Summertime het vooral in de pop en de jazz altijd zo goed heeft gedaan, zal komen doordat George Gershwin bij het componeren ervan te rade ging bij de gospel, of zoals dat toen nog heette: spiritual. En gospel is een van de voornaamste bronnen van zowel de pop als de jazz.

De muziek van Summertime is zwaar beïnvloed door vooral de spiritual Some­times I Feel Like a Motherless Child. De tekst wordt toegeschreven aan DuBose Heyward, op wiens roman Porgy de opera Porgy and Bess is gebaseerd. Coauteur van de de tekst van Summertime was George Gershwins broer Ira.

3. Is bekend hoeveel uitvoeringen er van Summertime bestaan?
Wikipedia houdt het op meer dan 25.000. Dat lijken er al duizelingwekkend veel, maar in de databank van The Summertime Connection, een internationaal gezelschap van liefhebbers van de aria/song, staan wel 74.029 opgenomen versies. Veilig kan worden gesteld dat Summertime het meest gecoverde nummer aller tijden is.

4. Wie had er als eerste een hit mee?
Jazzzangeres Billie Holiday nam al in 1936 een geheel eigen versie van Summertime op, waarmee ze de twaalfde plaats van de toenmalige Amerikaanse hitparade haalde.

In de jaren vijftig nam soulzanger Sam Cooke een van de eerste popversies van Summertime op. Hij was in elk geval de eerste die er de Billboard Hot 100 mee wist te bereiken, al bleef hij in 1957 steken op de 81ste plaats.

5. George Gershwin zal zeker wel schatrijk zijn geworden van al die uitvoeringen van Summertime?
Hij overleed al in 1938 aan een hersenbloeding en liet vrouw noch kinderen na. Zijn broer Ira , tekstschrijver en verantwoordelijk voor het overgrote deel van het libretto van de opera Porgy and Bess, leefde tot 1983.

De erfgenamen van de gebroeders Gershwin, verenigd in de Gershwin Trust, verdienen jaarlijks nog vele miljoenen dollars aan de auteursrechten van Summertime. Oneindig zijn die inkomsten niet; in 2030 verlopen de rechten op de compositie.

6. Zijn er veel Nederlandse versies van Summertime?
Natuurlijk, ook hier is het nummer een jazzstandard. Het zal lang zoeken zijn naar een Nederlandse jazzmuzikant die nooit Summertime heeft gespeeld. Van de Nederlandse pop­uitvoeringen is die van Brainbox het bekendst. De groep van gitarist Jan Akkerman en zanger Kaz Lux had in 1969 een hit met een zwaar rockende versie van Summertime.

Eerder, in 1963, had een toen nog heel jonge Sandra Reemer een Nederlandstalige versie van Summertime opgenomen: Sluimer Zacht. Bij pianiste en zangeres Pia Beck heette een vertaling van Summertime gewoon Zomertijd.

7. Nu we het toch over Nederland en Gershwin hebben: heeft de voornaam van acteur Porgy Franssen hier iets mee te maken?
Inderdaad. Zijn ouders waren grote liefhebbers van de opera Porgy and Bess. Porgy Franssens tweelingzus heet dan ook Bess. De twee groeiden op in een ouderwets katholiek en dus groot gezin.

De veertien leden ervan vormden tezamen de zanggroep De Hollandse Franssen, waarvan in 1971 de elpee Een gezin maakt muziek! verscheen. Tussen het stichtelijke reper­toire op die plaat was helaas geen plaat voor een uitvoering van Summertime.

De opera Porgy and Bess wordt de rest van de maand uitgevoerd in Nationale Opera & Ballet, Amsterdam. Alle voorstellingen zijn uitverkocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden