Plus Achtergrond

Het ten onrechte vergeten oeuvre van Louis van Paridon

Ramses Shaffy, gefotografeerd door Louis van Paridon. Beeld Louis van Paridon

Het nu verzamelde werk van de Amsterdamse fotograaf Louis van Paridon (1922-2016) is een ode aan de jaren zestig. ‘Hij is ten onrechte onderbelicht gebleven in de fotografiegeschiedenis.’

‘Johan Cruijff, Tante Leen, Ramses Shaffy en Johnny Jordaan. De negatieven, dia’s en afdrukjes die Louis van Paridon (1922-2016) van de Amsterdamse sterren maakte, liggen keurig alfabetisch opgeborgen in papieren bruine zakjes in een tochtige, vochtige Brabantse boerenschuur. Hier in het Brabantse Heeswijk kocht de Amsterdamse fotograaf rond 1960 een oude boerderij aan de rand van de bossen. Hier ligt ook vandaag de dag nog steeds een groot deel van zijn indrukwekkende foto­archief dat hij in de wederopbouwjaren met een ongekende werklust en ambitie, en met grote toewijding en precisie opbouwde, en vervolgens liet verkommeren.’

Dit schrijft journalist Rianne van Dijck, samensteller van het vandaag verschenen boek Hollandse helden in de jaren 60, over het vergeten oeuvre van de Amsterdamse fotograaf Louis van Paridon. Ze sprak ook met connaisseurs over deze fotoschat. 

“Een prachtige fotograaf, ten onrechte onderbelicht gebleven in de Nederlandse fotografiegeschiedenis,” zegt Freek Baars van Spaarnestad Photo in het fraai vormgegeven eerbetoon. “Allemachtig, wat een ­oeuvre,” vindt ook Leo Blom, voormalig chef ANP Foto. De kwaliteit van de foto’s die Louis van Paridon in de jaren zestig voor zo’n beetje alle kranten en tijdschriften maakte, wordt alom bejubeld.

Grote onbekende

Toch is hij onbekend bij het grote publiek, en genegeerd door fotohistorici. Baars: “Dat geldt wel voor meer fotografen die werkten zoals Van Paridon. De fotogeschiedenis in Nederland is sterk bepaald door de GKf, beroepsvereniging van fotografen. GKf-fotografen als Paul Huf, Cor Jaring, Ed van der Elsken en Eva Besnyö hadden exposities in musea en contacten met ministeries en kunstinstellingen.” 

Louis van Paridon, aangesloten bij de Nederlandse Vereniging van Fotojournalisten (NVF), was daar volgens Baars helemaal niet mee bezig. “En daar komt nog bij dat Van Paridon geen echte nieuwsjager was.”

Vervallen Brabantse boerderij

Als Van Paridon de vervallen boerderij in Heeswijk koopt, is hij daar elk vrij uur te vinden. Amsterdam lijkt hij niet te missen. In een interview in het Brabants Dagblad in 1965 zegt hij: “Natuurlijk houd ik van die stad, maar ik heb een hekel aan alles waar veel mensen bij elkaar zijn en ik geef niets om uitgaan. Ik liep me er dus elk weekend te pletter te vervelen.”

De reden dat hij eind jaren zestig stopt met fotografie is volgens Van Dijck niet duidelijk. Het zou volgens haar te maken kunnen hebben met de veranderde tijd. ‘De keurige heer Van Paridon – altijd in pak – die al in de vroege jaren vijftig begon met een eigen zaak, stak misschien wat archaïsch af tegen die nieuwe, jongere fotografen in spijkerbroek als Wubbo de Jong en Koen Wessing,’ schrijft ze. En het medialandschap veranderde, zijn grote opdrachtgever Katholieke Illustratie ging in 1968 op in Nieuwe Revu.

Juridische conflicten

Van Paridon toonde ook geen interesse toen in de jaren negentig archieven bij hem aanklopten met de vraag of ze zijn werk in hun collecties konden opnemen. Hij liet het aan zich voorbijgaan. Het archief was simpelweg vergaan, zou hij zeggen tegen belangstellenden. 

In die oude schuur, waar lange tijd de gaten in het dak zaten en regen en wind vrij spel hadden, waren de negatieven en de afdrukken aangevreten door de muizen en ander ongedierte. Beschimmeld bovendien. Niet de moeite waard om je daar nog in te verdiepen.

Kattenburg, 1964. Beeld Louis van Paridon

Er is ook weinig geschreven over het fotografische werk van Louis van Paridon. De kranten hadden vooral belangstelling voor de slepende juridische conflicten die hij had met de gemeente Bernheze, waartoe Heeswijk behoorde. 

Zelf schreef Van Paridon nauwelijks iets op, merkte Van Dijck bij haar research. “Er zijn wat brieven, er is een dagboek uit de oorlog. Wat zijn ideeën waren over fotografie, over het leven, over liefde, vriendschap en familie, daar kunnen we alleen maar naar raden.”

Gelukkig zijn er nog zijn foto’s. En nu dus een boek met een overzicht van zijn werk. Een waardevolle blik op het Amsterdam van toen; geschiedschrijving in beelden. Of, zoals Freek Baars stelt in het boek: “Over de geschiedenis van de persfotografie is heel weinig vastgelegd. 

Daar komt gelukkig wel verandering in. De laatste jaren kijken de jongere kunsthistorici met een wijdere blik. Er zijn ook veel fotografen zoals Van Paridon die zonder artistieke aspiraties werkten – wat niet wil zeggen dat ze niet ook geweldige, iconische foto’s maakten. Daar komt nu veel meer belangstelling voor.”

Dit artikel is gebaseerd op de biografie die Rianne van Dijck schreef in Hollandse helden in de jaren 60. Het kleurenarchief van Louis van Paridon, uitgeverij JEA, €39,95.

Louis van Paridon.

Winkel in heiligenbeelden

Ludovicus Petrus van Paridon wordt op 28 februari 1922 geboren in de Amsterdamse Watergraafsmeer in het katholieke gezin van vader Piet en moeder Marie. Louis is de negende van elf kinderen, van wie er twee al voor hun vijfde levensjaar overlijden. Vader Piet runt vanaf het begin van de twintigste eeuw samen met twee jongere broers De Gebroeders Van Paridon, een fabriekje in de Rozenstraat dat gipsen heiligenbeelden maakt. Later komt daar een religieuze kunsthandel bij op de Nieuwezijds Voorburgwal. De winkel zal ruim negentig jaar, tot 1994, in familiebezit blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden