Plus

Het schelmenbestaan van Johnny Rep

Gisteren vierde Johnny Rep (twee WK-finales) zijn 65ste verjaardag met de presentatie van zijn biografie Buitenbeentje. Het verhaal van een ongrijpbare spits. 'Vandaag vertelt ie dit, morgen zegt ie dat.'

In de WK-finale van 1978 tegen Argentinië kopt Johnny Rep net naast. Vlnr: Rob Rensenbrink, Daniel Passarella, Ernie Brandts, Rep en Alberto Tarantini Beeld ANP

Het was in de rust van de halve finalewedstrijd West-Duitsland-Nederland tijdens het EK 1988. In de Hilversumse televisiestudio gaven Jan Jongbloed en Johnny Rep hun analyse.

De stand was nog 0-0 en met presentator Tom ­Egbers keken ze naar de herhaling van de harde beuk waarmee keeper Hans van Breukelen in de eerste helft de West-Duitse spits Frank Mill doelbewust en onbestraft omver had gekegeld.

Rep: "Ja, doet ie goeoeoed."

Jongbloed: "Hij doet het nog te rustig."

Rep lacht. Egbers zegt: "Nog té rustig?"

Jongbloed: "Ja, hij had zijn knietje gestrekt vooruit moeten houden, dannuh..."

Rep: "Had ie niet meer gespeeld."

Het gesprek was tekenend voor de succesvolle voetbalgeneratie van de jaren zeventig. Naast hun overvloed aan talent waren ze nooit te ­beroerd geweest keihard te spelen. En ondanks de vele internationale prijzen en waardering keerde de verloren WK-finale tegen West-Duitsland (2-1, "Zijn we d'r toch ingetuind.") telkens terug.

Het diep gevoelde onrecht rechtvaardigde elk anti-Duits sentiment. En tegelijkertijd waren ze ook trots. Het WK 1974 betekende het begin van het bejubelde totaalvoetbal.

"Eerst was er het elftal, daarna werd er een naam op geplakt," zegt Rep in zijn biografie Buitenbeentje, die gisteren werd gepresenteerd. "Wij voetbalden letterlijk met elkaar, het was een coherent geheel. Dat was het, meer niet."

Goudhaantje
Behalve aan de talentvolle spelersgroep was het succes van 1974 volgens hem te danken aan de fitheid. Voor het toernooi had Rinus Michels hen hard getraind. Rep scoorde in de met 2-0 ­gewonnen openingswedstrijd tegen Uruguay beide doelpunten.

Het bevestigde zijn status als 'Goudhaantje': een (rechter)spits die op beslissende momenten scoorde. Die bijnaam dankte hij aan Sjaak Swart, de rechtsbuiten van Ajax die in 1972 de bedreiging van het opkomende talent voelde en Rep vooral als een voetballer met geluk wilde afschilderen.

Maar naast beslissende doelpunten in de ­wereldbekerfinale 1972 en de Europa Cupfinale van 1973 overtuigde Rep dankzij zijn spel. En omdat Johan Cruijff graag met de snelle Rep voetbalde.

Buiten het veld botsten ze weleens. Cruijff, zijn door Michels toegewezen mentor bij Ajax, vond dat Rep te lichtzinnig was. Hijzelf vertelt nu dat hij liever Piet Keizer als mentor had gehad. Zijn jeugdidool complimenteerde hem tijdens het WK 1974. "Ik wist niet dat jij zó goed kon voetballen.'

Eerder liet Auke Kok in zijn boek 1974 Wij ­waren de besten zien dat gedurende het toernooi ook flink werd gefeest. Rep maakt dat in zijn boek concreet. "Het leek af en toe wel een parenclub in dat hotel," zegt hij. "Dan hadden we een paar hoeren op de kamer bijvoorbeeld en stond de rest gewoon toe te kijken, iedereen wachtend op zijn beurt, keurig in een rijtje. Terwijl ik op zo'n meisje lag."

Namen van medespelers noemt hij niet, maar hij vertelt wel dat Michels gedurende het toernooi hen alle vrijheid gaf ('als je maar op tijd was voor het ontbijt') en dat als ze op stap wilden in Hiltrup of Münster ze dan 'keurig onder politiebegeleiding naar de meisjes van lichte zeden
in dat stadje werden gebracht'. "Dat hele zwem­badincident was eigenlijk niet meer dan het topje van de ijsberg."

Innerlijke onrust
Vier jaar later speelde Rep met het Nederlands elftal opnieuw een WK-finale, in Argentinië. Weer werd er verloren. Hij was toen al een grote ster in Frankrijk. Via Valencia en Bastia ging hij in 1979 samen met Michel Platini bij Saint-Étienne voetballen. Ook daar scoorde hij vanaf het begin en beleefde hij vele (nachtelijke) avonturen buiten het veld.

Dochter Cindy (begin veertig, uit zijn eerste huwelijk) wijdt in de biografie de huwelijkse ontrouw aan de innerlijke onrust bij haar vader: bijna nooit thuis, altijd op zoek naar een zijpad, onderweg naar iets nieuws. "En als we dan een keer met z'n allen aan tafel zaten, sprak hij vaak tegen zichzelf. Echt. Dat heb ik altijd een behoorlijk eigenaardige afwijking gevonden."

De voetballer Rep wordt in Frankrijk nog steeds op handen gedragen. In 2004 maakte de Franse rockband Mickey 3D nog een speciaal nummer over hoe Saint-Étienne zich drie ­seizoenen lang geen zorgen hoefde te maken vanwege de doelpunten van Johnny Rep met zijn ongrijpbare dribbels, geslepen noppen en cheveux blonds, blonde haren.

Die kwamen trouwens uit een flesje. Naarmate zijn voetbalcarrière vorderde, keerde de natuurlijke donkerdere haarkleur terug. Zijn lange ­manen knipte hij af op verzoek van Johanna Mulder, de vrouw van (oud-)voetballer Jan ­Mulder.

Het boek maakt duidelijk dat Rep met haar een relatie had. 'Altijd als hij Jan op tele­visie zag, wist hij nu kan ik Johanna even bellen. Totdat Jan de telefoon plotseling een keer zelf opnam en zei: 'Je zit naar een herhaling te kijken Johnny. Johanna ligt te slapen'.'

Afkickkliniek
Dat beeld van een flierefluitende voetballer met schelmenstreken kreeg in de jaren nadat hij gestopt was als profvoetballer een donkere kant. Rep verloor veel geld door verkeerde investeringen en beleggingen. Als trainer was hij actief bij kleine clubs als Zwarte Schapen, FC Omniworld en VV Texel '94.

Buitenbeentje Beeld -

Zijn eerste huwelijk liep op de klippen. Hij werd opnieuw vader tijdens een tweede huwelijk. Dat strandde ook. En naast het voortdurende drinken begon hij ook coke te ­gebruiken. Uiteindelijk belandde Rep in 2009 in een afkickkliniek, vooral om zijn eerste vrouw Trudy een plezier te doen. Hij herinnert het zich als een 'gezellige tijd', al vond Rep het vervelend voortdurend 'ik ben Johnny en ik ben alco­holist' te moeten zeggen.

Dochter Cindy: "Het eerste wat hij zei, toen hij die afkickkliniek uitkwam: ik heb geen probleem."

Behalve gezelligheidsdrinken is consequent ­relativeren ook een rode draad in Reps leven. Net als moeilijke gesprekken afkappen met een geintje. De dichter Theun de Winter, al sinds ­begin jaren zeventig een goede vriend van Rep, zegt in de biografie dat mogelijk de dood van zijn moeder midden jaren tachtig zwaar voor hem was. ("Hij was een moederskindje.") En verder is niemand van de familie Rep een grote prater.

Dat hij niet volledig is afgegleden komt volgens De Winter grotendeels door zijn vrienden op Texel: in het bijzonder Henk Jan Klok, de ­initiatiefnemer van de naar Rep vernoemde jaarlijkse wielerwedstrijd op het eiland. "Henk Jan kan soms echt bars doen. Zo van: en nou is het afgelopen verdomme."

Ook belangrijk is zijn huidige vriendin Annabel van Nieuwenhuizen, die een restaurant in Torremolinos bestiert. Rep, die woont in Nederland, bezoekt haar vaak. Het op-en-neer reizen naar Spanje past volgens dochter Cindy bij de ongrijpbaarheid van haar vader. Zij prijst Annabel. "Eigenlijk is er niet met hem te leven."

Mark van der Heuvel: Johnny Rep. Buitenbeentje. Uitgeverij Overamstel, €19,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden