Plus Achtergrond

Het publiek zet de lijnen uit bij deze dansvoorstelling

Ruimte voor creatieve inbreng is er voor elke danser, maar in The sea is where you think it is krijgt ook het publiek een stem. ‘We willen op elk moment keuzes kunnen maken.’ 

Het publiek kiest bij The sea is where you think it is welke kostuums de performers dragen. Beeld Thomas Lenden

“Tijd is een terugkerend thema,” zegt Vera Goetzee. “In al onze stukken speelt tijd een rol.” Daarom kozen zij en haar drie collega’s de naam van de Griekse god Chronos voor hun groep. Tijdens hun ­studie aan de moderne dansopleiding in Amsterdam hadden ze samen een voorstelling gemaakt waarin elke danser zijn eigen creatieve input leverde. Dat beviel goed, zo wilden ze door. Daarom richtten ze drie jaar geleden een collectief op, dat sinds dit jaar wordt ondersteund door het gezelschap ICK Amsterdam.

Rubensvrouwen

Goetzee: “In onze eerste voorstelling, MoreLess, speelt tijd op een abstracte manier. Dat stuk bestaat uit herhaalde bewegingen, met pauzes en variaties. In Draw/Back/Ward – dat we presenteerden in een zeecontainer voor een klein publiek – dansen we de choreografie in omgekeerde volgorde. The Three Graces gaat over het vrouwelijk schoonheids­ideaal. We beginnen met poses op schilderijen uit de barok en brengen die tot leven. De achterliggende vraag daarbij is: in hoeverre zijn de aan vrouwelijke modellen gestelde eisen in de tijd van Rubens wezenlijk anders dan in onze tijd?”

“Tijd verwijst ook naar wat hedendaags is,” vult Charlotte Mathiessen aan. “Het gaat ons er altijd om hoe we nu leven. We zullen bijvoorbeeld nooit een voorstelling maken over de middeleeuwen zonder een relatie met het heden.” Goetzee: “Dat is uiteindelijk waarom we dans maken: om iets te laten zien over dingen in de wereld om ons heen die wij als opmerkelijk ervaren.”

Improvisatievermogen

Mathiessen: “En ja, dat vrouwbeeld is een probleem. Vergeleken met de sixties voelen we een teruggang, de samenleving wordt conservatiever. Je wordt er ook mee geconfronteerd binnen de danskunst: de objectificatie van het lichaam en de wijze waarop mensen ernaar kijken. Als je vrouw bent, zijn er bepaalde, door de mannelijke blik gedomineerde, verwachtingen over de manier waarop je mooi moet zijn. Zelf heb je daar niet veel invloed op. Dat moet meer worden aangekaart.”

Waar zitten we mee? Discussie over het antwoord op die vraag is vrijwel altijd de eerste stap bij het maken van een nieuw stuk, licht Mathiessen toe. Voor de voorstelling The sea is where you think it is zijn ze begonnen met het idee dat ze te allen tijde klaar moeten staan, kansen die zich voordoen altijd moeten kunnen grijpen. “Dat hebben we vertaald naar: impro­visatievermogen, op elk moment keuzes kunnen maken.”

Goetzee: “Vervolgens wilden wij dat de toeschouwers ook keuzes maken. Zij mogen staan of zitten waar ze willen en kunnen het water van de installatie – en daarmee het licht dat daarin weerspiegelt – in beweging brengen. Op die manier beïnvloeden zij zelf al dan niet de ruimte.”

Het publiek kiest ook welke kostuums de performers dragen. Wat kleur en materiaal betreft zijn die allemaal verbonden met het gegeven water, maar ze zijn heel verschillend – een ­wijde, soepele rok, een transparante, stugge regenjas, een zeeanemoonkleurige, strakke leotard. Die kenmerken zijn tijdens de repetities gekoppeld aan bewegingskwaliteiten voor solo’s. Zo bepalen de achtereenvolgende keuzes van publiek deels de dramaturgische lijn van de voorstelling.

Afwachten

Kostuums en installatie zijn essentiële elementen; ze worden zo vroeg mogelijk in het repetitieproces ontworpen. Goetzee: “Zodra wij de studio in gaan, komen onze licht- en kostuumontwerper er ook bij, net als de vormgever en de componist.” Met een lach: “Er zijn daardoor ook weleens dagen dat we denken: wanneer hebben we nou eens tijd om aan de dans zelf te werken?”

Wat het viertal van Chronos ook heeft bedacht of gerepeteerd, het uiteindelijke resultaat hangt af van de toeschouwers. Goetzee: “Of iedereen nou gaat zitten en afwacht of juist voortdurend door elkaar loopt en met het water speelt – voor ons is er geen goed of fout. De kern van het concept is dat wij ons aanpassen en alles zien te handelen.”

Mathiessen haast zich daar wel iets aan toe te voegen: “Zodra we merken dat de spanningsboog van onze voorstelling in gevaar komt, geven wij het publiek gewoon wat minder keuzes.”

Chronos: The sea is where you think it is, 27/10, De Meervaart (i.h.k.v. ICK Fest, 25-27/10)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden