PlusFilmrecensie

Het naïeve meisje, het slachtoffer... Ook nieuwe film ‘Blonde’ zet Marilyn Monroe weg in clichés

De nietsontziende fictie-biopic van Norma Jeane Mortenson, alias Marilyn Monroe, toont de traumatische levensloop van het grootste sekssymbool ter wereld.

Joost Broeren-Huitenga
Ana de Armas als Marilyn Monroe in ‘Blonde’. Beeld Netflix
Ana de Armas als Marilyn Monroe in ‘Blonde’.Beeld Netflix

“In de film snijden ze je aan stukken,” zegt Marilyn Monroe. “Alleen ben je zelf niet degene die de stukjes weer aan elkaar plakt.” Ze heeft het over het proces van montage, dat haar werk als actrice in brokjes ophakt.

Maar in Andrew Dominiks nachtmerrieachtige biopic Blonde is het ook wat Hollywood in bredere zin doet met Norma Jeane Mortenson. De filmindustrie trekt de jonge vrouw aan stukken en plakt haar opnieuw in elkaar als Marilyn Monroe, de wulpse vrouw van ieders dromen.

Op het hoogtepunt van haar roem was Monroe een van de bekendste vrouwen ter wereld. Maar achter de schermen bracht het haar geen geluk, blijkt uit de film die is gebaseerd op de ‘biografische fictie’ van het gelijknamige boek van Joyce Carol Oates.

Visuele krachtpatserij

Aan de lopende band wordt Monroe vernederd, geminacht, misbruikt en verkracht door allerhande machtige mannen – van filmproducenten en regisseurs tot haar echtgenoten en zelfs de president van het land. Dat levert ontegenzeggelijk een wervelende, meeslepende kijkervaring op.

Een klassiek narratief of biografisch feitenrelaas is in Blonde ver te zoeken, maar visuele krachtpatserij is er des te meer. Dominik schakelt van kleur naar zwart-wit en tussen verschillende beeldformaten, al naar gelang welk beroemd beeld van Monroe hij als startpunt van een scène neemt.

Voorbij het cliché

De filmmaker stort de kijker bijna drie uur in Monroes getraumatiseerde en in toenemende mate benevelde geest, mede dankzij een krachtige hoofdrol van Ana de Armas (34). De film opent met een scène waarin Norma Jeanes mentaal instabiele moeder haar als meisje probeert te verdrinken. Dat trauma, en de afwezigheid van haar vader, kleurt in Dominiks verbeelding haar hele verdere leven.

Intussen zien alle mannen in haar leven enkel de vrouw die ze willen zien. De ex-sporter met wie ze een romance heeft blijft haar, ook als ze getrouwd zijn, nog Marilyn noemen en wordt gewelddadig als ze niet aan haar imago voldoet.

Het eeuwige slachtoffer

De toneelschrijver met wie ze later trouwt vraagt tijdens hun eerste date wél naar haar echte naam, maar bombardeert haar in één moeite door tot plaatsvervanger van zijn verloren jeugdliefde. Om nog maar te zwijgen van de studiobaas die haar bij haar eerste auditie simpelweg op haar knieën dwingt, en de president die op het hoogtepunt van haar roem hetzelfde doet.

Geen van allen kijken ze verder dan het beeld dat ze al van haar hadden. Maar terwijl Blonde hen daar terecht om veroordeelt, is de film zelf in feite niet beter. Dominik wil voorbij het cliché van de blonde seksbom kijken, maar weet er alleen andere clichés tegenover te zetten: het naïeve meisje met daddy issues, het eeuwige slachtoffer.

Blonde is interessanter als je de biopic niet bekijkt als film over Marilyn Monroe, maar als spiegel voor onze eigen sensationalistische behoeftes.

Drama

Blonde
Regie Andrew Dominik
Met Ana de Armas, Adrien Brody en Bobby Cannavale
Te zien op Netflix

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden