PlusBlikvangers

Het monument voor de watersnoodramp van 1960 wordt op het Zonneplein ook wel ‘de oude lul’ genoemd

Amsterdam staat vol met kunst, van wereldvermaarde kunstenaars tot anonieme beeldhouwers. Wat zijn de verhalen achter deze beelden? Vandaag: Monument watersnoodramp 1960, of de Zonnewijzer op het Zonneplein in Amsterdam-Noord.

Peter van Brummelen
Het monument voor de watersnoodramp van 1960 dat Robbert Ritmeester in 1990 maakte, staat ook wel bekend als de Zonnewijzer of ‘de oude lul’.
 Beeld Sophie Saddington
Het monument voor de watersnoodramp van 1960 dat Robbert Ritmeester in 1990 maakte, staat ook wel bekend als de Zonnewijzer of ‘de oude lul’.Beeld Sophie Saddington

Staat u niet te lang onder de douche? En houdt u zich alstublieft een beetje in bij het besproeien van de tuin? Het is in deze tijd van aanhoudende droogte nauwelijks voor te stellen, maar in 1960 stond een flink deel van Amsterdam-Noord onder water. Bij een watersnoodramp denk je al snel aan Zeeland in 1953, maar ook Tuindorp Oostzaan had ermee te maken.

Op 6 januari 1960 liep de wijk onder water en moesten vijftienduizend bewoners hun huizen ontvluchten. Het was geen ramp die werd veroorzaakt door een storm, de ellende was het gevolg van een kadebreuk. Op het Zonneplein, midden in Tuindorp Oostzaan, is aan een gevel een luchtfoto bevestigd die toont hoe het er toen in de wijk uitzag: alle huizen staan tot zeker de helft van de begane grond in het water, een tafereel zoals we tegenwoordig kennen van journaalreportages uit landen hier ver vandaan.

Monument

Op het Zonneplein staat vlak voor het Zonnehuis (vroeger verenigingsgebouw, nu een mooi theater) staat sinds 1990 een monument dat kunstenaar Robbert Ritmeester (Amsterdam, 1958) maakte ter nagedachtenis van de Amsterdamse watersnoodramp. Het werk bestaat uit baksteen, brons en verzinkt ijzer. Van baksteen zijn twee muurtjes opgetrokken, waarin gemakkelijk een verwijzing naar de in 1960 bezweken kade is te herkennen.

Een schuin omhoogstaande vorm van ijzer verbeeldt een sterrenkijker – het hemellichaam waarnaar het Zonneplein en de daarop uitkomende Zonnestraat zijn vernoemd is ook een ster. Van brons maakte Ritmeester een plaquette van de gebouwen van het Zonneplein alsof ze nog altijd onder water staan. Ook van brons zijn de twee druppels aan de uiteinden van de muurtjes, die de niet aflatende dreiging van het water symboliseren.

Fijn plein

Fijn plein, dat Zonneplein, zoals het hele Tuindorp Oostzaan het aanzien waard is. De wijk werd tussen de wereldoorlogen gebouwd om arbeiders van nabijgelegen fabrieken en scheepswerven te huisvesten. Tegenwoordig trekt de buurt ook, het zal eens niet, heel andere bewoners. Op het Zonneplein zit nu tussen oudgedienden als dierenspeciaalzaak De Ara en tabaksspeciaalzaak A. Ekels, ook een hippe koffietent.

Gelukkig is de koffie bij White Label Coffee heel betaalbaar en op het terras horen we behalve Yuppiaans ook nog heerlijk plat Amsterdams. De vrouw die aan het woord kwam in een reportage die Het Parool in 2010 maakte over Tuindorp Oostzaan, praatte vast ook zo. Aan de verslaggever vertelde ze toentertijd dat het monument op het Zonneplein door de buurtbewoners ook wel ‘de oude lul’ werd genoemd.

Monument watersnoodramp 1960
Sinds 1990
Kunstenaar Robbert Ritmeester
Waar Zonneplein

Lees terug: ons overzicht met de mooiste kunstwerken in het straatbeeld van Amsterdam.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden